Rzecznik Praw Dziecka apeluje o lepszy system szczepień ochronnych dzieci

Szczepienia to elementarne prawo dziecka do ochrony zdrowia, a tymczasem statystyki oraz luki w systemie niepokoją i wymagają pilnych działań - podkreśliła rzecznik praw dziecka w swoim stanowisku do Ministerstwa Zdrowia dotyczącym szczepień ochronnych dzieci. Apel RPD nie pozostawia złudzeń, że wzrasta liczba uchyleń od szczepień obowiązkowych, a brak łatwego dostępu do specjalistycznych konsultacji pogłębia ten problem.

RPD Monika Horna-Cieślak przypomniała w piśmie do resortu zdrowia:

Wystąpienie do MZ zawierało zarówno uznanie dla dotychczasowych działań Ministerstwa Zdrowia, jak i konkretne postulaty dotyczące systemowych rozwiązań.

Monika Horna-Cieślak z uznaniem odniosła się do inicjatyw resortu zdrowia, takich jak plan wprowadzenia elektronicznej karty szczepień dla dzieci. Jednocześnie podkreśliła alarmujące dane Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – PIB, wskazujące na coroczny wzrost liczby uchyleń od szczepień obowiązkowych. Zdaniem pani rzecznik to dowód na potrzebę nie tylko lepszej edukacji społecznej, ale także modyfikacji organizacji ochrony zdrowia w obszarze szczepień.

Jednym z najważniejszych problemów wskazanych przez RPD jest brak sieci specjalistycznych poradni szczepień ochronnych. Rodzice dzieci z poważnymi problemami zdrowotnymi często mają wątpliwości, czy szczepienie w danej sytuacji jest bezpieczne, a brak łatwego dostępu do specjalistycznych konsultacji pogłębia ten problem.

Rzeczniczka powołała się na opinię Głównego Inspektora Sanitarnego i postulowała utworzenie sieci poradni, najlepiej co najmniej jednej w każdym województwie.

Obecnie w Polsce nie istnieje oficjalna lista takich placówek, co dodatkowo utrudnia rodzicom znalezienie odpowiedniego wsparcia.

Drugim postulatem Rzeczniczki Praw Dziecka jest lepsze uwzględnianie danych epidemiologicznych w planowaniu Programu Szczepień Ochronnych. Jej zdaniem nadzór epidemiologiczny wymaga wzmocnienia, ale już teraz system gromadzi wiele informacji, które mogą być pomocne przy doborze szczepionek.

Tymczasem na portalu pacjent.gov.pl czytamy, że dzięki szczepieniom obowiązkowym niektóre choroby w Polsce praktycznie nie występują lub mają ograniczony zakres. Stan zaszczepienia dzieci obowiązkowymi szczepieniami wynosi 90–95 proc., ale w ostatnich latach coraz więcej rodziców unika szczepień, co grozi nawrotem takich chorób jak odra, krztusiec czy poliomyelitis.

Przypomnijmy, obowiązkowe szczepienia są bezpłatne i realizowane do 19. roku życia. Obejmują ochronę m.in. przed gruźlicą, wirusowym zapaleniem wątroby typu B, rotawirusami, błonicą, tężcem, krztuścem, zakażeniami Hib, poliomyelitis, pneumokokami, odrą, świnką i różyczką. Dodatkowo w Polsce prowadzone są programy szczepień zalecanych, takich jak szczepienie przeciw HPV czy grypie.

Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że od 1974 roku szczepienia uratowały życie 154 milionom osób, z czego aż 101 milionów stanowią dzieci. Szczepionka przeciw odrze zapobiegła prawie 94 milionom zgonów w ciągu ostatnich 50 lat. Dane te jednoznacznie pokazują, że szczepienia ochronne należą do największych zdobyczy medycyny i powinny pozostać fundamentem profilaktyki zdrowotnej dzieci.

Rzecznik Praw Dziecka zwróciła się do Ministerstwa Zdrowia z prośbą o przedstawienie stanowiska w sprawie poruszonych problemów. Podkreśliła, że szczepienia ochronne dzieci są nierozerwalnie związane z prawem do zdrowia i bezpieczeństwa najmłodszych, a skuteczna profilaktyka wymaga nie tylko działań edukacyjnych, ale przede wszystkim sprawnych i dostępnych rozwiązań systemowych.