Przełom w leczeniu ślepoty? Odkryto ludzkie komórki macierzyste siatkówki

Naukowcy z Wenzhou Medical University odkryli unikalną populację ludzkich komórek macierzystych w siatkówce, które mogą regenerować tkankę i wspierać przywracanie wzroku. Badania wykazały, że te komórki potrafią przekształcać się we wszystkie główne typy komórek siatkówki. To odkrycie otwiera drogę do nowych metod leczenia chorób prowadzących do ślepoty.

Naukowcy z Wenzhou Medical University oraz innych instytucji badawczych zidentyfikowali w ludzkiej siatkówce komórki o właściwościach macierzystych. Znajdują się one na obrzeżach siatkówki w tzw. strefie marginalnej ciała rzęskowego i mogą przekształcać się w różne typy komórek siatkówki. Odkrycie daje nadzieję na opracowanie terapii regeneracyjnych dla osób tracących wzrok.

Choroby takie jak zwyrodnienie plamki żółtej czy retinopatia barwnikowa, powodują nieodwracalną utratę fotoreceptorów – komórek odpowiedzialnych za odbieranie światła. Obecne metody leczenia mogą jedynie spowolnić ich postęp, ale nie przywracają utraconej tkanki. Nowe badania sugerują, że komórki macierzyste siatkówki mogą stać się alternatywą dla pacjentów z takimi schorzeniami.

Zespół naukowców przeprowadził szczegółową analizę ekspresji genów i właściwości chromatycznych komórek siatkówki. Wykorzystano próbki płodowej tkanki siatkówki pochodzące od dawców w wieku od 16 do 22 tygodni ciąży. Okazało się, że odkryte komórki nie tylko wykazują zdolność do samoodnawiania, ale także mogą przekształcać się w fotoreceptory, komórki zwojowe oraz dwubiegunowe, czyli kluczowe elementy struktury siatkówki.

W badaniach na tzw. organoidach – miniaturowych modelach siatkówki hodowanych w laboratorium – komórki macierzyste migrowały do uszkodzonych obszarów i odbudowywały tkankę. Co więcej, podobne efekty zaobserwowano w doświadczeniach na myszach z wrodzoną degeneracją siatkówki.

Po przeszczepieniu komórki integrowały się z siatkówką, dojrzewały do postaci dojrzałych komórek nerwowych i tworzyły połączenia synaptyczne. Po 24 tygodniach od przeszczepu struktura siatkówki była lepiej zachowana, a myszy wykazywały poprawę w testach wzrokowych.

W przeciwieństwie do wcześniej badanych komórek progenitorowych, nowo odkryte komórki macierzyste mają większy potencjał różnicowania się i dłuższą żywotność. Co ważne, w badaniach nie zaobserwowano tworzenia się guzów wewnątrzgałkowych, co zwiększa bezpieczeństwo potencjalnej terapii.

Naukowcy podkreślają jednak, że konieczne są dalsze badania nad ich skutecznością i bezpieczeństwem w warunkach bardziej zbliżonych do ludzkich chorób siatkówki.