Przekazanie Polsce pieniędzy na KPO dalej pod znakiem zapytania

W Polsce odbyła się kontrola delegacji Komisji Kontroli Budżetowej Parlamentu Europejskiego. W raporcie z niej eurodeputowani podkreślają wiele nieprawidłowości w funkcjonowaniu państwa. Z kolei Euobserver donosi, że według przewodniczącej Komisji Kontroli Budżetowej Polska nie powinna otrzymać unijnych funduszy naprawczych.

Delegacja Komisji Kontroli Budżetowej Parlamentu Europejskiego od 18 do 20 lipca przeprowadzała w Polsce kontrolę. Jej celem było zbadanie, jak fundusze europejskie są zarządzana i dystrybuowane. Europosłowie spotkali się z niezależnymi dziennikarzami śledczymi, prokuratorami, sędziami, Prezydentem Warszawy, właścicielami firm będących częścią postepowań sądowych oraz Najwyższą Izbą Kontroli. Odwiedzili również siedzibę Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej FRONTEX. 

W sprawozdaniu z kontroli przewodnicząca komisji, Monika Holhmeier z Europejskiej Partii Ludowej wskazała, że środki z Funduszu Odbudowy powinny trafić do jak największej liczby osób i organizacji w Polsce. Jednymi z głównych argumentów przemawiającym za tym jest oferowana przez Polaków pomoc ofiarom wojny w Ukrainie oraz walka z konsekwencjami pandemii. Jak jednak dodała, pieniądze z unijnych funduszy muszą być sprawiedliwie dystrybuowane, a co do tego przewodnicząca ma wątpliwości. 

Eurodeputowana dodała, że z rozmów z wieloma osobami z różnych środowisk zaangażowanych w życie polityczne i społeczne wynika, że dystrybucja środków publicznych, w tym unijnych, jest coraz bardziej upolityczniona w Polsce, a skomplikowane kryteria otrzymywania środków unijnych utrudniają ich sprawiedliwą dystrybucję.

Przewodnicząca Komisji Kontroli Budżetowej odniosła się również do ograniczeń nakładanych na Najwyższą Izbę Kontroli.

Najbardziej zaskakują jednak informacje dotyczące samych środków z Funduszu Odbudowy. Jak mówiła w wywiadzie dla Dziennika Gazety Prawnej Monika Holhmeier, delegacja została poinformowana, że systemy zarządzania i kontroli funduszy KPO nie zostały jeszcze ustalone ani przygotowane.

Same konkluzje delegacji Parlamentu Europejskiego nie oznaczają jeszcze, że Polska pieniędzy na KPO nie dostanie. Przypomnijmy, że decyzję o odblokowaniu unijnych środków dla Polski ogłosiła przewodnicząca Komisji Europejska, Ursula von der Leyen, na początku czerwca. Dodała jednak, że środki nie zostaną przekazane bezwarunkowo.

Te trzy zobowiązania to:

• zniesienie i zastąpienie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego niezależnym, niezawisłym sądem,
• reforma postępowań dyscyplinarnych wobec sędziów i wycofanie kontrowersyjnych wykroczeń dyscyplinarnych, muszą zostać wycofane,
• rewizja spraw sędziów, którzy ucierpieli w wyniku decyzji Izby Dyscyplinarnej.

Termin wypłaty środków z KPO zależy więc od terminu realizacji "kamieni milowych" wyznaczonych przez Komisję Europejską.

Przypomnijmy, że w ramach KPO część środków miała być rozdysponowana na ochronę zdrowia. "Efektywność, dostępność i jakość systemu ochrony zdrowia" to jedna z pięciu części Krajowego Planu Odbudowy, której budżet dotacyjny wynosi 18,3 mld zł, a pożyczkowy 1,23 mld zł. 

4,5 mld zł ma być przeznaczonych m.in. na cyfryzację dokumentacji medycznej z uwzględnieniem bezpieczeństwa danych pacjentów. W celu zwiększenia liczby pracowników, z KPO miał być sfinansowany system zachęt dla studentów kierunków medycznych, aby zostawali w Polsce. Na modernizację obiektów dydaktycznych zakładano 3,2 mld zł.

Fundusze unijne mają również pomóc w wyposażeniu szpitali. W KPO rozpisano zakup sprzętu dla 300 placówek. 

Polska ochrona zdrowia potrzebuje reform oraz oczywiście środków na nie. Należy jednak pamiętać, że samo KPO to założenie, którego nie da się zrealizować bez dotacji unijnych. Te jednak zależą od zmian dotyczących przede wszystkim praworządności, do których polski rząd podchodzi niechętnie. A im dłużej zwleka z zrealizowaniem "kamieni milowych", wyznaczonych przez Komisję Europejską, tym pula środków z Funduszu Odbudowy dla Polski będzie coraz niższa.

Polecamy także:

Zdrowie najmniej dofinansowanym filarem KPO

Jest zgoda UE na polski Krajowy Plan Odbudowy

Z oddłużania szpitali nic raczej nie będzie