Prof. Teresa Jackowska: profilaktyka grypy, RSV i COVID-19 pomaga chronić przed zapaleniem ucha

Zapalenia ucha środkowego to dość częste następstwo infekcji górnych dróg oddechowych. Powszechne u dzieci, chodzących do żłobka czy przedszkola. Jak im zapobiegać i leczyć mówi politykazdrowotna.com prof. Teresa Jackowska, pediatra i prezeska Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, jedna z prelegentek konferencji UCHO 2024, odbywającej się w Warszawie.

Politykazdrowotna.com: Jakie są najpopularniejsze infekcje u dzieci?

Prof. Teresa Jackowska: 70 proc. to infekcje wirusowe dróg oddechowych. Najczęściej występują one u dzieci chodzących do żłobka i do przedszkola i są połączone z zapaleniem ucha środkowego.

Czy tego typu schorzenia należy leczyć antybiotykami?

Wszystko zależy od wieku. Poniżej 6 m-ca infekcja wirusowa często jest połączona z bakteryjną i tutaj stosujemy antybiotyk. Ponieważ jest podawany dożylnie to niezbędna jest hospitalizacja dziecka. Powyżej 2-go roku życie lek możemy podawać doustnie. Często przy zapaleniu ucha wystarczy zastosować ibuprofen czy paracetamol.

O lekach, stosowanych w powszechnych infekcjach przeczytasz w tym artykule

Jaki wpływ na zapalenie ucha u dzieci mają alergie? Czy częściej chorują?

U dzieci młodszych są to alergie pokarmowe, u starszych alergie wziewne. Jeśli są nieprawidłowo diagnozowane i leczone to infekcje dróg oddechowych mogą łączyć się z zapaleniem ucha. Stąd zawsze konieczna jest wizyta u laryngologa tym bardziej, że może być do dodatkowo połączone z zapaleniem zatok, często nawrotowym. Cięższe przypadki to obecność polipów w zatokach. W takich przypadkach konieczna jest dalsza diagnostyka w tym kierunku i łączne prowadzenie  dziecka przez pediatrę, alergologa i laryngologa dziecięcego.

Kiedy rodzic powinien poprosić o skierowanie do laryngologa? Kiedy przedłużają się tego typu infekcje? Kiedy są cięższe?

Takie stany w jednostkach chorobowych nazywają się „czerwonymi flagami”. Konieczna jest wtedy dodatkowa diagnostyka i konsultacje. Takim stanem jest nawrotowe zapalenie ucha środkowego, wtedy kiedy mamy wyciek z ucha oraz na podstawie badanie przesiewowego okazuje się, że dziecko gorzej słyszy albo nie słyszy wcale. To widać jeśli dajemy polecenia a dziecko na nie reaguje. Kolejne objawy to bóle głowy, nieprawidłowe oddychanie i chrapanie. U dzieci z uwagi na budowę anatomiczną gardło jest bardzo silnie powiązane z uchem, stąd przedłużający się katar może spowodować zapalenie ucha środkowego. A to wymaga już dokładnego badania laryngologicznego.

Wchodzimy w sezon przeziębień. Czy jest profilaktyka, która sprawi, że infekcji dróg oddechowych będzie mniej?

Profilaktyka, to pięta achillesowa  wielu dziedzinach, także w pediatrii. Ale tutaj możemy korzystać przede wszystkim ze szczepień a te przypadku wirusa, np. grypy, mamy. Są one bezpłatne dla dzieci od 6 miesiąca do 18 roku. Często drogami zakażenia są także pneumokoki. Tutaj też dysponujemy bezpłatną szczepionką dla dzieci do 6 lat. W grupach ryzyka są one darmowe do 18 lat. Kolejnym groźnym wirusem jest RSV, który powoduje uszkodzenie nabłonka oddechowego. W tym przypadku mamy profilaktykę czynną w postaci szczepienia kobiet w ciąży, a bierną w postaci podawania przeciwciała monoklonalnego by ochronić dzieci w pierwszym sezonie. Niestety obecnie jest w Polsce niedostępna dlatego też Polskie Towarzystwo Pediatryczne wraz z innymi towarzystwami występuje do  ministerstw zdrowia o refundacje.

Czy szczepionkę przeciw krztuścowi też zaliczamy do profilaktyki?

Tak, zarówno możemy szczepić dzieci jak i kobiety w ciąży. U małych dzieci jest ona pełnokomórkowa, a my postulujemy, by była acelularna, która jest łatwiej akceptowalna  przez rodziców, gdyż kupuje ją 60-70 %  z nich.

Czym one się różnią?

Pełnokomórkowa jest bezpłatna a acelularna płatna. Przy tej drugiej dziecko dostaje mniej iniekcji oraz mniej jest działań niepożądanych a badania pokazują, że ich skuteczność jest podobna.

A co ze szczepionka przeciwko COVID19?

Mam nadzieję, że już niedługo będzie dostępna w Polsce. Jednak jeśli chodzi dzieci do 12 roku życia to powinniśmy stosować szczepionki wykonane w technice mRNA. Ważne, by przeciwko COVID-19 szczepiły się nie tylko dzieci  ale dorośli i kobiety w ciąży.