Ponad dwa lata szczepień przeciw HPV: w Wielkopolsce zaszczepiono już 70 tysięcy dzieci

Od czerwca 2023 roku trwa w Polsce Powszechny Program Szczepień przeciw HPV, finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Do tej pory w całym kraju zaszczepiono już 670 tysięcy dziewcząt i chłopców, w tym 70 tysięcy w samej Wielkopolsce. Eksperci podkreślają, że to jeden z najskuteczniejszych sposobów ochrony przed rakiem szyjki macicy i innymi chorobami wywołanymi przez wirusa brodawczaka ludzkiego.

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) to jedna z głównych przyczyn raka szyjki macicy. W Polsce co roku z powodu tej choroby umiera około 1300 kobiet. Aby ograniczyć zachorowania, w 2023 roku uruchomiono bezpłatny program szczepień dla dzieci w wieku od 9 do 14 lat. To część Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020–2030.

Doświadczenia z innych krajów pokazują, że szczepienia mają ogromną skuteczność. W Australii, gdzie program ruszył w 2007 roku, liczba zakażeń HPV spadła o 98%, a wskaźnik umieralności na raka szyjki macicy jest dziś najniższy na świecie.

Bezpłatne szczepienia obejmują dziewczęta i chłopców między 9. a 14. rokiem życia. Podaje się je w schemacie dwudawkowym – drugą dawkę dziecko przyjmuje po 6–12 miesiącach od pierwszej. Jeśli szczepienie rozpoczęło się tuż przed ukończeniem 14 lat, można je dokończyć w ramach programu.

Rodzice mogą wybrać jeden z dwóch preparatów: Cervarix (2-walentny) lub Gardasil9 (9-walentny). Oba – jak podkreśla NFZ – dają porównywalne korzyści zdrowotne.

Rejestracja jest prosta – wystarczy skontaktować się z przychodnią podstawowej opieki zdrowotnej. Nie trzeba mieć złożonej deklaracji u danego lekarza rodzinnego. Od 2024 roku dostępne są też szczepienia w szkołach podstawowych – to wygodne rozwiązanie, bo nie wymaga wizyt w przychodni. Warunkiem jest pisemna zgoda rodziców.

Według danych NFZ, do 1 września 2025 roku zaszczepiono 670 tysięcy dzieci w całej Polsce. W samej Wielkopolsce programem objęto 70 tysięcy młodych osób. Największe zainteresowanie odnotowano w Poznaniu i powiecie poznańskim – ponad 23% dzieci. Najmniej chętnie szczepią się rodzice z powiatów konińskiego (8,53%), ostrzeszowskiego (8,01%) i kolskiego (7,17%).

Program obejmuje przede wszystkim dzieci do 14. roku życia, ale starsi nastolatkowie i dorośli również mogą się zaszczepić. Dla młodzieży do 18 lat szczepionka Cervarix jest bezpłatna, a dla dorosłych dostępna z 50% refundacją. Od września 2025 roku szczepienia przeciw HPV można wykonać także w wybranych aptekach.

Trzeba jednak pamiętać, że szczepionka nie chroni przed wszystkimi typami wirusa, dlatego kobiety wciąż powinny regularnie wykonywać badania cytologiczne.