Polska pozostaje liderem pod względem zanieczyszczeń powietrza

Mimo, iż w ciągu ostatnich 10 lat spadło zanieczyszczenie powietrza w Polsce, to wciąż na tle innych krajów w Europie jesteśmy liderem. Jak to wpływa na nasze zdrowie?

Polska, podobnie jak Turcja prowadzi w Europie, jeśli chodzi o poziom zanieczyszczenia powietrza. Również benzopirenów mamy najwięcej w Europie, za nami są Słowacja i Czechy - twierdzi dr Jakub Jędrak z Polskiego Alarmu Smogowego

Specjalista mówił o tym podczas XIII Letniej Akademii Onkologicznej dla Dziennikarzy w sesji na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na ryzyko zachorowania na raka, w tym szczególnie raka płuca. Jego zdaniem głównym źródłem emisji zanieczyszczeń powietrza w naszym kraju są przestarzałe piece w domach. Kluczowa jest zatem wymiana przestarzałych kotłów, na przykład na pompy ciepła.

- przypomniał dr Krzysztof Przewoźniak z Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie. Przytoczył dane, z których wynika, że jest ono na świecie odpowiedzialne za 4 mln przedwczesnych zgonów, czyli ludzi przed 65. rokiem życia.

Wiele zgonów związanych z zanieczyszczeniami powietrza powodowanych jest przez nowotwory, głównie raka płuca, ale także raka pęcherza moczowego.

Dodał, że ryzyko to jest tym większe, im silniejsze i dłuższe jest narażenie na zanieczyszczenia powietrza. Zaznaczył, że wskazuje na to przegląd ponad 1000 publikacji naukowych przeprowadzonych na pięciu kontynentach, dotyczących rakotwórczości związków chemicznych obecnych w powietrzu.

Specjalista wymienił najważniejsze zawarte w powietrzu substancje rakotwórcze. Są to pyły zawieszone PM2,5 i PM10, pyły węglowe i gazy przemysłowe, benzen i jego pochodne, benzopireny, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, formaldehyd, metale ciężkie, azbest, radon i inne substancje promieniotwórcze, furany, tlenek azotu, amoniak oraz związki rakotwórcze emitowane wraz z dymem tytoniowym.

Wyjaśnił, na czym polega mechanizm doprowadzający do rozwoju raka płuca pod wpływem zanieczyszczeń powietrza.

Wynika z tego, że poza narażeniem na zanieczyszczenia powietrza, ryzyko zachorowania na raka płuca zwiększa obecność mutacji EGRF, gdyż sprzyja ona powstawaniu w tkance płucnej zmian nowotworowych.

Dr Jakub Jędrak, fizyk z Polskiego Alarmu Smogowego i SmogLab uważa, że najbardziej nie trują nas zakłady przemysłowe i elektrownie, jak wiele osób sądzi.

Przyznał, że w minionej dekadzie spadło zanieczyszczenie powietrza w Polsce. Powołał się na dane Państwowego Monitoringu Środowiska (Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska).

Wynika z nich, że w latach 2010-2021 średnie stężenia roczne pyłu PM10 spadły z 44,4 mikrogramów na jeden metr sześcienny, do 24-26., czyli prawie dwukrotnie. Podobnie było w przypadku benzopirenów zawartych w PM10. Średnie roczne stężenie tych związków zmniejszyło się z 7 do 3-3,5 nanogramów na jeden metr sześcienny.

Zdaniem specjalisty spadek tych zanieczyszczeń powietrza związany jest ze zmianami klimatu.

Zaznaczył jednak, że nadal Polska przoduje w Europie pod względem wielu zanieczyszczeń powietrza, szczególnie na południu naszego kraju, gdzie są one emitowane w największym stopniu. „Południowa Polska jest bardziej zanieczyszczona niż północna” - zaakcentował.

Wymienił, że przodujemy na naszym kontynencie pod względem emisji pyłów, jak i benzopirenów. „Jeśli chodzi o pyły PM2,5 w Europie jesteśmy rekordzistami, podobnie jak Turcja. W przypadku benzopirenów mamy ich najwięcej w Europie, za nami są Słowacja i Czechy” - wyliczył dr Jakub Jędrak z Polskiego Alarmu Smogowego.