Naukowcy z UJ pracują nad nowoczesnym endoskopem dla wcześniaków

Leczenie zaburzeń oddychania u wcześniaków (RDS) wiąże się z dużym ryzykiem powikłań, głównie ze względu na konieczność intubacji i stosowanie dużych urządzeń. Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego, Collegium Medicum UJ i Uniwersytetu Warszawskiego opracowują miniaturowy endoskop, który ma zwiększyć bezpieczeństwo terapii.

Opracowanie miniaturowego endoskopu z kamerą i możliwością precyzyjnego podania leku w aerozolu, to przełom w leczeniu zespołu zaburzeń oddychania (RDS) u wcześniaków. Obecnie stosowane urządzenia są często zbyt duże i nie zapewniają wizualizacji, co zwiększa ryzyko błędnego podania leku – na przykład do żołądka zamiast do płuc. Dodatkowo, procedury takie jak intubacja czy laryngoskopia, mogą być inwazyjne i niebezpieczne dla tak małych pacjentów.

Zdaniem dr hab. Adama Wojciechowskiego z Uniwersytetu Jagiellońskiego, nowa technologia może znacząco zmniejszyć ryzyko powikłań i poprawić bezpieczeństwo leczenia. Podkreśla on, że dzięki miniaturyzacji oraz kamerze, lekarze będą mogli precyzyjnie podawać lek, eliminując uczucie dławienia, które często towarzyszy tradycyjnym metodom. 

Wcześniaki, zwłaszcza te urodzone przed 32. tygodniem ciąży, często mają niedobór surfaktantu – substancji, która zmniejsza napięcie powierzchniowe w pęcherzykach płucnych i ułatwia oddychanie. Bez niej ich płuca mogą nie funkcjonować prawidłowo, co prowadzi do poważnych problemów z wymianą gazową. Dlatego surfaktant podaje się zewnętrznie, jednak obecne metody są skomplikowane i obarczone ryzykiem. Laryngoskopia i intubacja wymagają niezwykłej precyzji, a najmniejszy błąd może prowadzić do groźnych powikłań, takich jak zatrzymanie akcji serca.

Zdaniem dr hab. Mateusza Jagły z Uniwersytetu Jagiellońskiego, zabiegi te są wyjątkowo inwazyjne i niebezpieczne dla tak małych pacjentów. Podkreśla on, że brak odpowiednio zminiaturyzowanych urządzeń utrudnia delikatne i bezpieczne wprowadzenie leku bezpośrednio do dróg oddechowych. Nieadekwatne rozmiary obecnych narzędzi zwiększają ryzyko powikłań, a nawet stanowią zagrożenie życia dla wcześniaków.

Nowatorskie urządzenie bazuje na unikalnym rozwiązaniu, które wykorzystuje zminiaturyzowane światłowody zintegrowane w niezwykle cienkie włókna. Dzięki temu lekarze będą mogli obserwować wnętrze dróg oddechowych wcześniaków w czasie rzeczywistym, ponieważ obraz z miniaturowej końcówki endoskopu będzie przesyłany do kamery i ekranu.

Co więcej, sprzęt zostanie wyposażony w mikroskopijną dyszę, która przekształci płynny surfaktant w aerozol, pozwalając na precyzyjne podanie leku dokładnie tam, gdzie jest potrzebny. Dzięki temu leczenie może stać się skuteczniejsze, a ryzyko błędnego podania substancji – znacznie mniejsze.

Za przełomowym wynalazkiem stoją naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Jagiellońskiego, w tym Collegium Medicum UJ. Badacze mają już możliwość przeprowadzenia wstępnych testów klinicznych, co przybliża wynalazek do praktycznego zastosowania w medycynie.