Pediatrzy: Wszystkie niemowlęta powinny być chronione przed RSV

Eksperci z Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego oraz Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii zalecają, aby każde dziecko do pierwszego roku życia, było objęte profilaktyką przed zakażeniem wirusem RSV. W ich najnowszych rekomendacjach podkreślają, że szczególna ochrona jest kluczowa w pierwszym sezonie zakażeń, aby zapobiec groźnym powikłaniom.

Syncytialny wirus oddechowy, znany jako RSV, stanowi poważny problem zdrowotny dla małych dzieci. To jeden z głównych powodów zakażeń dróg oddechowych, a w pierwszym roku życia aż 70% dzieci może się z nim zmierzyć. Co więcej, niemal każde dziecko do drugiego roku życia przechodzi tę infekcję przynajmniej raz.

RSV jest znacznie bardziej zakaźny niż wirus grypy – nawet 4-krotnie, co czyni go niebezpiecznym dla maluchów, zwłaszcza dla noworodków i dzieci z problemami zdrowotnymi.

Prof. Teresa Jackowska, prezes Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, podkreśla, że zakażenie RSV może prowadzić do poważnych komplikacji, w tym niewydolności oddechowej.

Jak zwraca uwagę prof. Teresa Jackowska, aż 80% dzieci hospitalizowanych z powodu infekcji wirusem RSV to maluchy, które nie mają żadnych przewlekłych schorzeń i zostały urodzone o czasie. To zaskakujące, bo wielu rodziców może sądzić, że to głównie dzieci z grup ryzyka są narażone na poważne komplikacje.

Podczas poważnego przebiegu zakażenia RSV, dziecko może doświadczać duszności, świszczącego oddechu i nasilającego się kaszlu. Jeśli poziom saturacji spada poniżej 92-93%, konieczne jest pilne leczenie w szpitalu. 

W najcięższych przypadkach, kiedy stan dziecka jest krytyczny, może być potrzebna wentylacja mechaniczna w oddziale intensywnej opieki medycznej, co wiąże się z intubacją i podłączeniem do respiratora.

Warto zaznaczyć, że w Polsce co roku występuje znaczna liczba zakażeń RSV, szczególnie w sezonie od września do kwietnia. Dlatego tak ważna jest świadomość rodziców na temat objawów wirusa oraz znaczenie profilaktyki w ochronie najmłodszych przed tym groźnym patogenem.

Obecnie istnieją skuteczne metody profilaktyki zakażeń wirusem RSV, które znacząco redukują zachorowalność oraz hospitalizacje związane z ciężkim przebiegiem infekcji. Niestety, refundacja tych metod dotyczy tylko wcześniaków i dzieci z poważnymi chorobami przewlekłymi.

Polskie Towarzystwo Pediatryczne oraz Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii, prof. Jarosław Peregud-Pogorzelski, opracowali nowe rekomendacje dotyczące profilaktyki zakażeń syncytialnym wirusem oddechowym. Publikacja, która ukazała się w ostatnim numerze "Przeglądu Pediatrycznego" (2/2024), podkreśla konieczność objęcia profilaktyką wszystkich noworodków i niemowląt do pierwszego roku życia w trakcie ich pierwszego sezonu zakażeń.

Jak zaznacza prof. Teresa Jackowska, istnieją konkretne środki profilaktyczne, które mogą chronić przed tym wirusem.

Obecnie w Polsce dostępne są dwa przeciwciała monoklonalne stosowane w immunizacji biernej: paliwizumab i nirsewimab. Paliwizumab podawany jest co miesiąc w trakcie sezonu zachorowań, natomiast nirsewimab wystarczy podać tylko raz.

Paliwizumab jest refundowany w Polsce dla wcześniaków, dzieci z astmą oskrzelowo-płucną oraz z wrodzonymi wadami serca w ramach programu lekowego B.40. Dawkę podaje się domięśniowo raz w miesiącu w sezonie infekcji wirusem RS, a dziecko spełniające kryteria programu powinno otrzymać od 3 do 5 dawek. Pediatrzy w swoich najnowszych rekomendacjach zalecają kontynuację tego programu, jednocześnie podkreślając, że decyzja powinna opierać się na analizach farmakoekonomicznych oraz opinii rodziców.

Drugie przeciwciało, nirsewimab, charakteryzuje się długofalowym działaniem i jest przeznaczone dla wszystkich dzieci do 2. roku życia.

Noworodki, które przychodzą na świat w sezonie zakażeń RSV (od października do marca), powinny otrzymać nirsewimab w swoim pierwszym miesiącu życia. Najlepiej, gdy dostaną go podczas pobytu w szpitalu na oddziale noworodkowym.

Z kolei niemowlęta urodzone od kwietnia do września, powinny dostać nirsewimab przed rozpoczęciem sezonu RSV, czyli między wrześniem a listopadem. To oznacza, że zależnie od miesiąca urodzenia, powinny otrzymać go między 2. a 6. miesiącem życia.

Dodatkowo, niemowlęta, które są poniżej 24. miesiąca życia i zaczynają drugi sezon RSV, powinny dostać drugą dawkę nirsewimabu. To dotyczy także dzieci, które przyszły na świat przedwcześnie (przed 33. tygodniem ciąży) oraz tych z przewlekłymi chorobami, które zwiększają ryzyko ciężkiego przebiegu zakażenia.

Prof. Teresa Jackowska podkreśla, że istnieje również szczepionka, którą można podać kobietom w ciąży, między 32. a 36. tygodniem.

Eksperci uważają, że szczepionka powinna być w programie szczepień zalecanych dla kobiet w ciąży i być całkowicie refundowana. Niemowlęta urodzone w sezonie RSV, których matki otrzymały szczepionkę w ciąży, powinny być uważane za chronione.