Otyłość napędza agresywną postać raka piersi – nowe badania pokazują mechanizm

Badacze z Boston University odkryli, że czynniki krążące we krwi osób z otyłością i insulinoopornością mogą bezpośrednio wpływać na rozwój agresywnej formy raka piersi – potrójnie ujemnego raka piersi (TNBC). Kluczową rolę odgrywają tzw. eksosomy – pęcherzyki transportujące sygnały między komórkami, które zmieniają łagodne komórki nowotworowe w wysoce inwazyjne.

Potrójnie ujemny rak piersi (TNBC) to jedna z najgroźniejszych odmian tego nowotworu – nie reaguje na terapie hormonalne ani skierowane przeciwko receptorowi HER2, co znacznie ogranicza możliwości leczenia. TNBC częściej nawraca i daje przerzuty, a wskaźnik przeżycia jest niższy niż w przypadku innych typów raka piersi.

W samych Stanach Zjednoczonych w 2023 roku odnotowano prawie 300 tysięcy nowych przypadków raka piersi, z czego ponad 43 tysiące zakończyły się zgonem.

Zespół badaczy z Boston University Chobanian & Avedisian School of Medicine pod kierunkiem Pabla Llevenesa i prof. Geralda V. Denisa wykazał, że eksosomy – małe pęcherzyki uwalniane do krwi przez tkanki i narządy – mogą „przeprogramować” komórki TNBC w bardziej ruchliwe i inwazyjne. Eksperymenty przeprowadzono na modelach dietetycznych: jednej grupie podawano dietę wysokotłuszczową, drugiej niskotłuszczową.

Po 12 tygodniach pobrano eksosomy i dodano je do hodowli komórek TNBC. Komórki potraktowane eksosomami z modeli otyłych wykazywały większą zdolność przemieszczania się i tworzenia przerzutów.

Kluczową rolę w tym procesie odgrywają tzw. białka Rho – molekularne przełączniki, które aktywują szlaki sygnałowe odpowiedzialne za ruchliwość i inwazyjność komórek nowotworowych. To właśnie one odpowiadają za przekształcenie łagodniejszych komórek TNBC w ich groźniejsze odpowiedniki. Naukowcy mają nadzieję, że inhibitory białek Rho mogą w przyszłości stać się skuteczną bronią w leczeniu TNBC u pacjentek z chorobami metabolicznymi.

Autorzy badania sugerują, że wykrywanie eksosomów związanych z otyłością może pomóc w opracowaniu testów krwi, które ocenią ryzyko przerzutów TNBC.

Dzięki takim testom możliwe byłoby wcześniejsze rozpoznanie agresywnych nowotworów i dostosowanie terapii do indywidualnego ryzyka. To z kolei może poprawić nie tylko wskaźniki przeżycia, ale też jakość życia pacjentek z TNBC i współistniejącą otyłością lub cukrzycą typu 2.