Obowiązkowo cytologia dla kobiet - czy to rozwiązanie alarmującego problemu profilaktyki zdrowotnej?

Dr Katarzyna Kolasa, ekspertka z zakresu ochrony zdrowia, uważa, że kluczem do poprawy stanu zdrowia społeczeństwa jest nie tylko leczenie chorób, ale przede wszystkim skuteczna profilaktyka. W rozmowie z PAP podkreśla, że wprowadzenie obowiązkowych badań, takich jak cytologia, mogłoby znacząco wpłynąć na wczesne wykrywanie nowotworów i innych schorzeń, zmniejszając w ten sposób koszty leczenia oraz poprawiając jakość życia pacjentów.

W Polsce, jak zauważa Kolasa, istnieje silne przekonanie, że system ochrony zdrowia ma zapewniać równy dostęp do usług medycznych. Jednak często zapomina się, że profilaktyka powinna być traktowana na równi z leczeniem. Wprowadzenie obowiązkowych badań, jak cytologia, mogłoby zredukować ryzyko późnej diagnozy, a co za tym idzie – zmniejszyć nakłady na leczenie bardziej zaawansowanych stadiów chorób.

Dr Kolasa zwraca uwagę na przykład Szwecji, gdzie już 15 lat temu obowiązkowe badania cytologiczne były realizowane w systemie przypomnienia. Pielęgniarka dzwoniła do pacjentek, przypominając o konieczności wykonania badania. Co więcej, brak odpowiedzi skutkowałby powiadomieniem pracodawcy, co – zdaniem ekspertki – buduje silną świadomość odpowiedzialności zdrowotnej.

Zdaniem Kolasy, kluczową zmianą w polskim systemie ochrony zdrowia powinno być wprowadzenie działań motywujących obywateli do dbania o swoje zdrowie. Obecnie, jak zauważa ekspertka, dominuje postawa roszczeniowa, gdzie społeczeństwo oczekuje świadczeń medycznych, ale nie podejmuje działań w kierunku profilaktyki. "Musimy zbudować świadomość, że dbanie o zdrowie to nasz obywatelski obowiązek", twierdzi Kolasa, zauważając, że system zdrowotny może być bardziej efektywny, gdyby pacjenci wykazywali większą odpowiedzialność.

Kolasa proponuje również wprowadzenie systemów nagród i zachęt, które zmotywują obywateli do dbania o zdrowie. Przykładem mogą być programy lojalnościowe, takie jak te stosowane w Singapurze, gdzie osoby dbające o zdrowie, np. przez regularne wykonywanie ćwiczeń, są premiowane bonami na zakupy. Według ekspertki W Polsce mogłoby to przyjąć formę aplikacji monitorujących stan zdrowia pacjentów i nagradzających ich za podejmowanie prozdrowotnych działań.

Dr Kolasa zauważa, że system ochrony zdrowia w Polsce jest już przestarzały i nie odpowiada na współczesne wyzwania. Ustępujące rozwiązania opierają się na założeniu równości dostępu do leczenia, jednak w nowoczesnym systemie zdrowotnym kluczowa jest profilaktyka.

Z jej słów wynika jasny apel o zmianę podejścia do ochrony zdrowia, w którym profilaktyka zajmowałaby centralne miejsce. Konieczne jest jednak nie tylko wdrożenie obowiązkowych badań, jak cytologia, ale także zmiana mentalności społeczeństwa, które zacznie traktować dbałość o zdrowie jako podstawowy obowiązek obywatelski, a nie tylko prawo do opieki medycznej.