Profilaktyka zdrowotna - kluczowa rola edukacji i koordynowanej opieki w Polsce

- To kluczowe pytanie, bo z jednej strony się cieszymy, że przynajmniej o tym mówimy, bo jeżeli zwiększamy świadomość, to automatycznie i tak coś robimy w kierunku profilaktyki. Natomiast z drugiej strony, ważne jest, żeby powstały rozwiązania systemowe, które pozwolą skutecznie prowadzić profilaktykę. I wszystko wskazuje na to, że pewne elementy zaczynają się dziać

Teraz o tym mówimy, a przez ostatnie przynajmniej 15 lat, walczyliśmy o to, żeby wiedza o zdrowiu była w szkołach. Edukacja zdrowotna w szkołach ma być prowadzona od września 2025 roku. To pierwszy krok profilaktyki, gdzie zwiększamy świadomość na temat chorób, czynników ryzyka, zdrowego stylu życia, na temat samobadania. Miejmy nadzieję, że ten przedmiot powstanie i spełni swoje swoją rolę. Bardzo mocno trzymam kciuki.

Jestem przekonany, że Pani Minister Barbara Nowacka wie doskonale, że wszyscy jesteśmy do dyspozycji, jeżeli byłyby potrzeba jakiegokolwiek rozszerzenia zespołu, czy też pomocy przy pracach tego zespołu. Lepiej, żeby ten przedmiot od samego początku spełnił swoją rolę, niż był poprawiany, albo nie spełnił swojej roli, a wtedy ktoś by mógł powiedzieć np. że powinien zostać wycofany

Reklama

To ma spowodować, że dziecko, gdy wraca ze szkoły do domu, jest wyedukowane i mówi rodzicom "mamo, tato, w ten sposób nie gotujemy, bo to jest niezdrowe". Pyta "mamo, tato, kiedy mierzyłaś sobie ciśnienie, czy znasz swój poziom cholesterolu" itd. Wreszcie uczy się, co to jest samobadanie piersi, samobadanie jąder...

Czyli edukacja w POZ, edukacja w AOS, edukacja przez lekarza medycyny pracy i tutaj właściwie nie mamy żadnych narzędzi. Tę edukację mogliby prowadzić edukatorzy zdrowotni, dietetycy, psychologowie. Ani dietetycy, ani psychologowie nie są refundowani. Nie są opłaceni w ramach kontraktowania przez NFZ. W związku z tym tak naprawdę koszty zatrudnienia dietetyków czy psychologów ponoszą na siebie dyrektorzy szpitali czy dyrektorzy jednostek takich jak zakłady ochrony zdrowia.

Reklama

To stanowi bardzo poważne ograniczenie, dlatego, że lekarze i pielęgniarki, często nie mają czasu, żeby skutecznie mówić o diecie, skutecznie o wysiłku fizycznym, czy skutecznie mówić o tym co zrobić? Co to jest adherencja? I dlaczego te leki należy przyjmować? Jakie są ich działania niepożądane?

Rodzice, przez brak edukacji, brak wiedzy w mediach - bo nie ma żadnej za dobrze zaprojektowanej akcji medialnej, która by promowała szczepienia - mierzą się z ogromem fake-newsów w social mediach. Nie dziwię się, że mogą mieć wątpliwości co do zasadności wykonywania szczepień ochronnych.

Sam oczywiście zachęcam, żeby te wątpliwości rozwiązywać u lekarzy, u osób, które mają określoną wiedzę, bo w ten sposób narażają swoje dzieci na potencjalne choroby i powikłania. Powikłania odry są bardzo poważne, ale mówię też w kontekście grypy, przeciwko której szczepi się 10% populacji  - mówi prof. Maciej Banach.

Reklama

Nie mówię już o COVID... Osobiście jestem zatrwożony sytuacją, że powinniśmy mieć już informacje o możliwości szczepienia piątą dawką szczepionki, która jest najbardziej dostosowana do aktualnego wariantu wirusa. W tym temacie nie ma żadnej informacji ze strony Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia.

Reklama

Tutaj naprawdę niewiele trzeba. Wystarczy połączyć istniejące narzędzia, trochę je zoptymalizować i spowodować, że będą one ze sobą współgrały jak np. profilaktyka 40 PLUS i edukacja na każdym z etapów.

Natomiast muszę z przykrością stwierdzić i apeluję do Pani minister Izabeli Leszczyny, całego Ministerstwa Zdrowia, żeby oprócz rzeczy, które robią i robią bardzo skutecznie, jak najszybciej skupić na tych działaniach, które przynoszą efekty i poprawią zdrowie systemowe całej populacji. Bo to jest klucz teraz, a mamy już problem z wielochorobowością, mamy problem z kadrą, które nie do końca wystarczy, żeby zająć się pacjentami, mamy problem ze starzejącym się społeczeństwem...

Jeżeli nie podejmiemy działań tu i teraz, żeby uniknąć choroby, żeby zrobić dobre badania przesiewowe, żeby zrobić wszystko, żeby nie dochodziło do powikłań takich jak zawały, udary... Super, że mamy program KOS-zawał, który jest fantastyczny, ale ja bym chciał jako kardiolog prewencyjny, żeby nigdy u mojego pacjenta do zawału nie doszło.