NRL krytykuje projekt ustawy o stwierdzaniu zgonów. Lekarze przeciw „urzędowemu lekarzowi”

NRL krytykuje projekt ustawy o stwierdzaniu zgonów, wskazując na poważne błędy systemowe i organizacyjne. Kontrowersje budzi m.in. rezygnacja z funkcji koronera, brak wynagrodzeń dla lekarzy oraz nowe obowiązki dla NPL. Samorząd lekarski ostrzega, że proponowane przepisy mogą sparaliżować system i wydłużyć procedury.

Naczelna Rada Lekarska w stanowisku nr 2/26/IX z dnia 27 marca 2026 r. odniosła się do projektu zmian w ustawie o działalności leczniczej. Choć lekarze popierają potrzebę aktualizacji przepisów, wskazują na liczne błędy i ryzyka.

Podkreślono, że obecne regulacje są przestarzałe – część z nich pochodzi jeszcze z 1959 i 1961 roku – i wymagają dostosowania do realiów współczesnej ochrony zdrowia.

Jednym z głównych punktów spornych jest zmiana nazwy funkcji. NRL sprzeciwia się zastąpieniu określenia „koroner” terminem „urzędowy lekarz do spraw zgonów”.

Jak podkreślono:

Zdaniem samorządu, taka nazwa jest nieprecyzyjna i deprecjonuje charakter pracy lekarza, który opiera się na wiedzy medycznej, a nie administracyjnej.

Duże kontrowersje budzi także rozszerzenie obowiązków lekarzy nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej (NPL). Projekt zakłada, że będą oni zobowiązani do stwierdzania zgonów także poza placówką.

NRL ostrzega, że to rozwiązanie jest nierealne:

- lekarze NPL już są przeciążeni,

- często obsługują duże obszary,

- dodatkowe obowiązki mogą sparaliżować ich pracę.

Kolejna krytykowana zmiana dotyczy procedury wątpliwych zgonów. Zgodnie z projektem lekarz nie będzie mógł samodzielnie wezwać koronera.

Zamiast tego musi zgłosić sprawę do wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego, który podejmie decyzję.

NRL uważa to za zbędną biurokrację:

- wydłuży to czas reakcji,

- może prowadzić do sporów kompetencyjnych,

- ogranicza autonomię lekarza.

Samorząd lekarski zdecydowanie sprzeciwia się usunięciu zapisów o wynagrodzeniu. W nowej wersji projektu przewidziano je tylko dla koronera.

NRL podkreśla, że: każdy lekarz wykonujący tę czynność powinien otrzymać zapłatę, konieczny jest także zwrot kosztów (np. dojazdu), wynagrodzenie powinno być powiązane ze średnią krajową, a nie stawkami administracyjnymi.

Projekt przewiduje specjalną ochronę prawną tylko dla koronera. Naczelna Rada Lekarska uznaje to za nieuzasadnione i niesprawiedliwe. Według lekarzy taka sama ochrona powinna przysługiwać wszystkim wykonującym czynności związane ze stwierdzaniem zgonu, np. lekarzom POZ czy AOS.

NRL wskazuje także na inne problemy:  zbyt długi, nawet 6-miesięczny okres przechowywania zwłok dzieci martwo urodzonych, rozszerzenie uprawnień do stwierdzania zgonu na pielęgniarki i położne, brak jasnych przepisów dotyczących ujawniania danych objętych tajemnicą lekarską.