Niezdrowa dieta czynnikiem ryzyka depresji i stanów lękowych

Wyniki analizy przeglądowych badań w piśmie „Nutrients” dostarczają dowodów na to, że niezdrowa dieta, uboga w warzywa, owoce, produkty z pełnego ziarna, to kolejny czynnik ryzyka, który ma związek nie tylko z wyższym ryzykiem zachorowania na cukrzycę typu 2, ale też z ryzykiem depresji i stanów lękowych.

Najnowsza analiza danych literaturowych została przeprowadzona przez naukowców z George Mason University w Fairfax (Wirginia, USA). Potwierdza ona, że zdrowa dieta bogata w produkty pełnoziarniste, warzywa, owoce i orzechy oraz uboga w czerwone i przetworzone mięso ma związek z niższym ryzykiem zachorowania na cukrzycę typu 2. Takie wnioski płyną m.in. z opublikowanego w 2001 r. badania Harvard School of Public Health w Bostonie (USA), przeprowadzonego wśród 200 tys. osób.

Związek ten został poddany również przez chińskich naukowców, którzy w 2018 r. dowiedli zależności między spożyciem większych ilości białka roślinnego a niższym ryzykiem cukrzycy typu 2. Dietę z dużą ilością słodzonych cukrem napojów oraz przetworzonego jedzenia powiązano natomiast z ryzykiem rozwoju tego schorzenia.

W literaturze naukowej nie brak również dowodów na to, że dieta dobrej jakości jest korzystna dla zdrowia psychicznego. W analizie, która objęła 3172 osoby w wieku 18-55 lat wykazano, że osoby stosujące dietę tzw. śródziemnomorską były znacznie mniej narażone na depresję, stany lękowe i inne zaburzenia psychiczne.

Iran. Nie bez znaczenia jest również irańskie badanie ze stycznia 2023 r., które dowiodło, że ze spożywaniem większych ilości białka zwierzęcego przez kobiety wiąże się wyższe o 163 proc. ryzyko depresji i o 83 proc. wyższe ryzyko stanów lękowych. Nie wykazało natomiast związku między ilościami spożywanego białka roślinnego a ryzykiem zaburzeń psychicznych.

USA i Brazylia. Są badania – m.in. badanie amerykańskie z 2020 r. oraz brazylijskie z 2021 r. - które potwierdzają związek między dietą bogatą w przetworzone pokarmy a wyższym ryzykiem wystąpienia depresji i innych zaburzeń psychicznych.

Przegląd badań z różnych części świata i ich analiza wskazują na istotne znaczenie zdrowej diety w prewencji cukrzycy i zaburzeń psychicznych, jak również w ich leczeniu. Jest to o tyle ważne, że istnieją dowody nie tylko na to, że cukrzyca zwiększa ryzyko depresji i stanów lękowych, ale też związek zaburzeń psychicznych z ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 2, wystąpieniem powikłań i wyższym ryzykiem zgonu z jej powodu.

Naukowcy zauważają, że wyróżniamy grupę wspólnych czynników, związanych z dietą, które mogą wpływać nie tylko na zmniejszenie ryzyka wystąpienia cukrzycy, ale i zaburzeń psychicznych, typu depresja czy stany lękowe, ale też łagodzić objawy tych schorzeń, jeśli już się rozwinęły. Zaliczyli do nich:

• spożywanie dużych ilości błonnika,
• produktów o niskim indeksie glikemicznym (niski indeks glikemiczny oznacza, że dany produkt spożywczy nie powoduje dużego skoku poziomu glukozy we krwi po posiłku),
• spożycie dużych ilości kwasów nienasyconych, w tym kwasów omega-3 i białka roślinnego.

Naukowcom udało się też wyodrębnić związek, który może wpływać na wyższe ryzyko cukrzycy typu 2 i zaburzeń psychicznych. Zaliczyli do niego przede wszystkim niedobory takich składników odżywczych, jak witamina D, witaminy z grupy B, cynk, chrom, magnez oraz selen.

Jak podsumowali specjaliści, interwencje żywieniowe powinny być stosowane w celu zmniejszenia ryzyka cukrzycy u pacjentów z depresja i lękami, podobnie jak w celu poprawy zdrowia psychicznego u chorych na cukrzycę typu 2.

Czytaj też: