MSD: profilaktyka pomoże wykorzenić raka szyjki macicy w Polsce

Zmiany w prawodawstwie farmaceutycznym Unii Europejskiej mogą przynieść kilka poważnych zmian dla branży - ocenia w rozmowie z portalem politykazdrowotna.com Justin Gandy, dyrektor zarządzający MSD Polska.

PZ: Jakie zmiany dla branży może oznaczać zmiana prawodawstwa farmaceutycznego w UE?

Z naszej perspektywy przyniesie to kilka poważnych zmian, a warto dodać, że dotychczasowe przepisy nie były zmieniane od ponad dwóch dekad. Jednym z najważniejszych aspektów jest zapewnienie szeroko rozumianego równego dostępu do rozwiązań w obszarze zdrowia w całej Europie.

To, co może się zmienić, to sposób jak Europa jest postrzegana z perspektywy podejścia do inwestycji, a także z perspektywy działalności R&D. Aktualnie, gdy spojrzymy na to, co dzieje się w Chinach i Stanach Zjednoczonych, widzimy, że nacisk na inwestycje jest tam ogromny w porównaniu z działaniami w Europie.

Powinniśmy szukać obszarów, które faktycznie zwiększą inwestycje w Europie, a tym samym umożliwią wzrost dostępu do świadczeń większej liczbie pacjentów w Europie, w miejsce tych rozwiązań, które działają na niekorzyść.

To, że lepiej zapobiegać niż leczyć, jest rzeczą oczywistą. Inwestycja w profilaktykę pacjentów jest najbardziej opłacalnym sposobem uzyskania długoterminowych efektów zdrowotnych. 

Właśnie tak to widzimy w MSD. Aktualnie, po wprowadzeniu w Polsce w czerwcu 2023 r. szczepienia przeciw HPV do narodowego programu szczepień, obejmującego dzieci w wieku 12-13 lat, wdrożona została kampania informacyjna i widzimy, jak nabiera ona rozpędu w ostatnim czasie. Mówili o niej premier Donald Tusk oraz ministra zdrowia Izabela Leszczyna. Potrzebujemy w tej kampanii jednak dużo więcej zaangażowania i intensyfikacji działań edukacyjnych wszystkich stron ze względu na to, że aktualnie wskaźnik szczepień wynosi zaledwie około 20%, a celem jest osiągnięcie około 60%. Z drugiej strony wiemy, że aby wykorzenić chorobę, potrzebujesz ponad 90% zaszczepionych obywateli. 

Potrzebujemy w tym zakresie edukacji, w tym rozważyć zaangażowanie szkół. Powinniśmy także rozważyć potencjalnie zwiększenie wielkości kohorty osób objętych szczepieniem. To wszystko pomoże zwiększyć wskaźnik osób zaszczepionych. 

Wiemy, jak ogromny wpływ w dłuższej perspektywie może to mieć na życie kobiet. Widzimy to w statystykach. 50% kobiet, które chorują na raka szyjki macicy, wywołanego przez wirus HPV, to nadal kobiety w wieku produkcyjnym. Kobiety, które potrafią prowadzić aktywne życie i faktycznie wnieść wiele do społeczeństwa. Jednak 30% z nich umiera z powodu tego nowotworu i tu właśnie widzimy jeden z największych problemów. Jeśli nie zapobiegniemy rakowi szyjki macicy, będzie on rzutował na przyszłość kobiet. 

W Polsce rak szyjki macicy dotyka nieco ponad 12 na 100 000 kobiet. Polska wyróżnia się tutaj niechlubnie na tle innych krajów. Występuje tu niemal dwukrotnie wyższy wskaźnik zachorowań, w porównaniu na przykład do Hiszpanii czy Chin. Nie ulega wątpliwości, że jest to priorytetowy obszar do zaadresowania. 

Który kraj realizuje najskuteczniejszy program szczepień przeciw HPV?

Jeden z największych sukcesów walki z HPV ma miejsce w Australii. Polityka tego kraju w tym zakresie polega na wyeliminowaniu choroby i Australijczycy są na dobrej drodze ku temu. Przez ostatnich kilkanaście lat realizowano tam program szczepień. Dlatego, z punktu widzenia prewencji, jest to dobry przykład udanej inwestycji w zapobieganie wielu problemom zdrowotnym w późniejszym życiu. 

W ciągu ostatnich lat obserwowaliśmy podobne strategie w wielu innych krajach. Polska nie jest ostatnia, ale dołączyła z narodowym programem zaledwie w ciągu ostatnich sześciu miesięcy. Z naszej perspektywy to ważny krok, kluczowe jest zapobieganie, zapobieganie i jeszcze raz zapobieganie. Poza tym, edukowanie społeczeństwa o tym, dlaczego szczepienia są tak potrzebne. 

Tak, mamy i znamy już nowoczesne leki stosowane w zaawansowanych stadiach raka szyjki macicy i raka endometrium. Jest wiele innych nowotworów, dla których mamy innowacyjne metody leczenia, np. w przypadku czerniaka czy raka płuca. Leczenie w chorobie nowotworowej to już jednak ostateczność, kluczowe jest zapobieganie chorobie na dużo wcześniejszym etapie.

W jaki sposób MSD Polska rozwija współpracę z instytucjami i jakie inicjatywy podejmuje w celu poprawy wyników leczenia pacjentów?

Tylko w 2022 roku nasza firma udostępniła około 1,4 miliona dawek szczepionek w Polsce na różnego rodzaju wirusy. To jest dla mnie coś bardzo ważnego. 

W zeszłym roku położyliśmy nacisk na rozwój partnerstwa publiczno-prywatnego, między innymi nawiązaliśmy współpracę z Narodowym Instytutem Onkologii, a także z Warszawskim Uniwersytetem Medycznym. Dzięki współpracy z tego typu instytucjami, mamy możliwość uzyskać dostęp do danych z rzeczywistej praktyki klinicznej, które pokazują nam, jaki wpływ wywieramy poprzez naszą działalność badawczo-rozwojową. Teraz z perspektywy czasu analizujemy dane z obszarów, w które zainwestowaliśmy, aby z jednej strony, sprawdzić rzeczywisty wpływ naszej działalności terapeutycznej, pozwalającej określić, na czym powinniśmy się skupić dalej, a z drugiej strony zobaczyć, gdzie aktualnie jest Polska, jeśli chodzi o doskonalenie standardów opieki zdrowotnej oraz na czym system ochrony zdrowia powinien się bardziej skupić w zakresie „dotarcia do pacjenta”.

Właśnie poprzez tworzenie partnerstw publiczno-prywatnych i dzięki posiadaniu dostępu do danych z rzeczywistej praktyki klinicznej (tzw. Real-World evidence) możemy faktycznie zrozumieć sytuację w danym kraju oraz określić, w jaki sposób możemy skutecznie współpracować ze stroną publiczną. Jest to niewątpliwie priorytetowy obszar naszej aktualnej działalności.

To Pana pierwsza zima w Polsce od objęcia stanowiska dyrektora zarządzającego MSD w naszym kraju. Jak z Pana perspektywy ocenia Pan postęp w zakresie opieki zdrowotnej w Polsce?

Tak, to była moja pierwsza prawdziwa zima z prawdziwym śniegiem. Było cudownie, pięknie, niemal majestatycznie. Ale patrzę na ten okres również jako na pewien ważny etap, na którym znajduje się obecnie Polska. Ze wszystkimi decyzjami, które podjęła Polska, z progresem, jaki zaszedł w ochronie zdrowia.

Dokonane zostały ogromne ulepszenia. Oznacza to, że Polska stanowi także duży potencjał dla nas jako globalnej firmy. Poczyniliśmy znaczące inwestycje w Polsce w obszarze badań klinicznych. Przywołując kilka liczb: w Polsce przeznaczamy na nie ponad 150 mln zł rocznie, w trwających obecnie badaniach klinicznych bierze udział ponad 4000 pacjentów.

Dlatego dla nas jako firmy oraz kraju, ogromne znaczenie ma podjęcie w przyszłości kluczowych i krytycznych decyzji, by kontynuować działania mające na celu zapewnienie dostępu do nowoczesnej medycyny większej liczbie pacjentów

Pochodzi Pan z Republiki Południowej Afryki. Czego nasze rodzime kraje mogą się od siebie nauczyć w obszarze organizacji zdrowia?

Jest naprawdę mnóstwo rzeczy, których możemy się nauczyć od siebie. 

Republika Południowej Afryki ma dużo większą populację niż Polska, ale też Polska nie jest małym krajem. W jaki sposób zapewnić dostęp dużej liczbie pacjentów - tego na pewno Republika Południowej Afryki mogłaby się wiele nauczyć od Polski. Na przykład, abstrahując od rozbieżności w zakresie publicznej i prywatnej opieki zdrowotnej, w RPA jest zaledwie kilka wiodących ośrodków, gdzie uzyskasz taką dostępność do świadczeń, jak w Polsce.

Myślę, że tym, czego Polska mogłaby się nauczyć od Republiki Południowej Afryki, jest rozwijanie różnego rodzaju partnerstw z firmami farmaceutycznymi, w tym w zakresie dostępu do danych. Fundusze prywatne gromadzą dużą ilość danych, z których korzystają bardzo efektywnie. Upewniają się, że wyniki zdrowotne są monitorowane, a dzięki temu można uczyć się i wyciągnąć wnioski na przyszłość. I to jest coś, na czym Polska może się skupić.

Materiał zrealizowany w partnerstwie z MSD Polska