Skuteczność szczepionki przeciwko HPV w zapobieganiu rakowi szyjki macicy - wyniki badań z Szkocji.

Opublikowane niedawno wyniki badania przeprowadzonego przez Public Health Scotland (PHS) we współpracy z uniwersytetami w Strathclyde i Edynburgu pokazują, że profilaktyka raka szyjki macicy w postaci szczepień działa. Zaszczepione w pełni kobiety nie chorują na ten nowotwór.

Wyniki badań opublikowano w styczniu w czasopiśmie Journal of the National Cancer Institute. Wynika z nich, że szczepionka przeciwko wirusowi HPV jest wysoce skuteczna w zapobieganiu rozwojowi raka szyjki macicy. Od czasu wprowadzenia szczepień przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) u dziewczynek w wieku 12–13 lat nie wykryto żadnego przypadku raka szyjki macicy u kobiet, które były w pełni zaszczepione. Program rozpoczął się w Szkocji w 2008 roku.

Cytowana przez PHS dr Kirsty Roy, konsultantka ds. ochrony zdrowia w PHS i współautorka prezentowanego badania, powiedziała:

- W tym badaniu biorą udział wszystkie kobiety w Szkocji, kwalifikujące się do programu badań przesiewowych w kierunku raka szyjki macicy. Wykazano wpływ szczepionki przeciwko HPV na zapobieganie rakowi szyjki macicy. Pokazuje to, jak skuteczna jest ta szczepionka, ponieważ jak dotąd nie odnotowano żadnego przypadku raka szyjki macicy u w pełni zaszczepionych kobiet, którym pierwszą dawkę podano w wieku 12–13 lat. Wykazano, że szczepienia przeciwko HPV skutecznie zapobiegają rakowi szyjki macicy, a regularne badania przesiewowe w celu wczesnego wykrycia i leczenia mogą sprawić, że rak szyjki macicy stanie się chorobą rzadką – skomentowała wyniki badań naukowczyni.

Wirus brodawczaka ludzkiego jest powszechnym wirusem, zwykle przenoszonym drogą płciową i odpowiedzialnym za prawie wszystkie przypadki raka szyjki macicy – ​​czwartej pod względem częstości przyczyny raka u kobiet na świecie.

Szczepionka przeciwko wirusowi HPV jest oferowana w Szkocji jako rutynowa szczepionka w ramach programów szkolnych wszystkim uczniom, chłopcom i dziewczynkom, w wieku 12-13 lat. Pomaga chronić zarówno chłopców, jak i dziewczęta przed innymi nowotworami związanymi z HPV w późniejszym życiu, takimi jak nowotwory głowy, szyi i odbytu i narządów płciowych, a także brodawki narządów płciowych. HPV jest przenoszony drogą płciową i jest odpowiedzialny za prawie wszystkie przypadki raka szyjki macicy. Wszystkie osoby aktywne seksualnie mogą zarazić się wirusem HPV, nawet jeśli uprawiają seks tylko z jedną osobą. Główną drogą zakażenia wirusem HPV jest kontakt z zainfekowaną tkanką, do zakażenia może dojść również poprzez dotykanie zakażonych miejsc na skórze lub przez kontakty płciowe. 

Polska ma nadal zbyt wysokie na tle Europy wskaźniki zachorowalności i umieralności z powodu raka szyjki macicy. Każdego dnia 6 do 10 Polek słyszy diagnozę – rak szyjki macicy. Za rozwój tego nowotworu w ponad 90% przypadków odpowiadają wysokoonkogenne typy HPV. Aby zmienić te ponure statystyki w Polsce powszechne, dobrowolne i darmowe szczepienia przeciw wirusowi HPV dzieci w wieku 12 i 13 lat są realizowane od 1 czerwca 2023 roku. Do wyboru w ich przypadku są szczepionki 2-walentna i 9-walentna. Młodzież do 18. roku życia może się również zaszczepić bezpłatnie, ale tylko szczepionką 2-walentną. Jednak nawet samo ministerstwo zdrowia zauważa, że zainteresowanie jest niewielkie. W ramach programu bezpłatnych szczepień przeciw HPV od 1 czerwca do 29 listopada zaszczepiono w Polsce 138 155 dziewczynek i chłopców w wieku 12 i 13 lat. 

PW związku z tym przedstawiciele organizacji pacjentów zwrócili się z apelem o podjęcie działań w celu przyspieszenia realizacji programu bezpłatnych szczepień przeciwko HPV. Jednym z proponowanych działań jest zwiększenie poziomu świadomości nastolatków poprzez wprowadzenie edukacji zdrowotnej w szkołach jako osobnego przedmiotu. Autorzy apelu sugerują również wprowadzenie rozwiązań umożliwiających przeprowadzanie szczepień przeciwko HPV w szkołach. Placówki edukacyjne mogłyby współpracować na tym polu z placówkami podstawowej opieki zdrowotnej, które zawarły umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia.