Reklama

Mózg nastolatka uzależnia się szybciej. "Pełna dojrzałość neurologiczna przychodzi dopiero po 25. roku życia"

Młodzi ludzie uzależniają się od nikotyny znacznie szybciej niż dorośli, ponieważ ich mózg nie jest jeszcze w pełni rozwinięty. Jak podkreśla dr Maja Herman, psychiatra i psychoterapeutka, pełna dojrzałość neurologiczna następuje dopiero około 25. roku życia, co sprawia, że nastolatki są szczególnie podatne na uzależnienia. Ekspertka wskazuje, że konieczne są skuteczniejsze programy profilaktyczne, rzetelna edukacja zdrowotna i rozmowa z młodzieżą ich własnym językiem.

Mózg młodego człowieka dojrzewa później niż metryka

Choć prawo uznaje pełnoletniość w wieku 18 lat, z perspektywy neurobiologii człowiek dojrzewa dopiero około 25. roku życia.

Umownie przyjęliśmy, że dorosła jest osoba w wieku 18 lat. Tymczasem w rozumieniu neurobiologicznym taka podstawowa odporność na substancje psychoaktywne występuje dopiero po 25. roku życia – wyjaśnia dr Maja Herman.

Za mechanizm uzależnienia odpowiada układ nagrody w mózgu. Wydzielana dopamina daje poczucie przyjemności i relaksu.

Podwzgórze u młodych prężnie działa, natomiast płaty czołowe, czyli centrum racjonalności, nie są jeszcze w pełni wykształcone. Dlatego dzieci i młodzież są na przegranej pozycji. U nich popęd jest silniejszy zawsze niż racjonalność - tłumaczy Herman.

Reklama

Na uzależnienia u nastolatków wpływa także otoczenie – szczególnie w okresie między 11. a 18. rokiem życia. To czas, kiedy młodzi są najbardziej podatni na wpływy rówieśnicze i społeczne, a jednocześnie coraz mniej poddają się kontroli rodziców.

Jak zastąpić nikotynę?

Zdaniem ekspertki kluczowe jest znalezienie alternatywnych sposobów radzenia sobie ze stresem i napięciem. Najlepszym rozwiązaniem dla młodych jest aktywność fizyczna, która – podobnie jak nikotyna – stymuluje układ nagrody, ale w sposób zdrowy i bezpieczny.

Reklama

Najkorzystniejszym rozwiązaniem jest zmiana sposobu stymulacji układu nagrody w mózgu, czyli zamiana nikotyny na aerobową aktywność fizyczną – mówi Herman.

W przypadku osób dorosłych stosuje się nikotynową terapię zastępczą czy farmakoterapię. Jeśli te metody nie działają, w grę wchodzi strategia redukcji szkód.

Zamiast 10 papierosów – 5 papierosów. Zamiast papierosów tradycyjnych – elektroniczne, albo saszetki nikotynowe. I stopniowo redukujemy częstotliwość używania – tłumaczy ekspertka, powołując się na zalecenia amerykańskiej organizacji NCCN.

Reklama

Rytuał palenia i głód nikotynowy

Nikotyna uzależnia nie tylko biologicznie, ale też behawioralnie. Palenie staje się rytuałem, który redukuje napięcie i stres, a odstawienie wywołuje silne objawy odstawienne – rozdrażnienie, lęk, przyspieszone bicie serca.

To są wszystko objawy, które człowiek automatycznie chce sobie załagodzić – dodaje Herman.

Uzależnienie to choroba

Ekspertka przypomina, że uzależnienie jest ciężką, wieloczynnikową chorobą – biologiczną, psychologiczną i społeczną. Leczenie wymaga cierpliwości i małych kroków, a nie nierealistycznych zakazów.

Reklama

Zakazy niczego nie zmieniają tak naprawdę. Nagłe odstawienie nikotyny u pacjenta psychiatrycznego to dramatyczne objawy fizyczne i psychiczne – ostrzega.

Zdaniem Herman, do nastolatków można dotrzeć, jeśli traktuje się ich poważnie i mówi ich językiem.

Młodzi są bardzo mądrzy, a rodzice często tego nie doceniają. Lubią, gdy mówi się wprost, bez owijania w bawełnę. Wtedy są w stanie wiele zrozumieć – podkreśla psychiatra.

Obserwuj nas na Obserwuje nas na Google NewsGoogle News

Chcesz być na bieżąco z wieściami z naszego portalu? Obserwuj nas na Google News!

Źródło: PAP Aktualizacja: 04/10/2025 15:30
Reklama

Komentarze opinie

Podziel się swoją opinią

Twoje zdanie jest ważne jednak nie może ranić innych osób lub grup.


Reklama
Reklama
Najnowsze wiadomości