Krajowi Producenci Leków: zmiany w programie 65+ mogą osłabić bezpieczeństwo lekowe. Jak odpowiadają MZ i NFZ?

Krajowi producenci leków alarmują: ograniczenie budżetu programu darmowych leków dla seniorów i sprowadzenie do niego wyłącznie najtańszych preparatów może uderzyć nie tylko w pacjentów, ale i w polską gospodarkę oraz bezpieczeństwo lekowe państwa. Zamiast przenosić środki do programów lekowych kosztem 65+, branża proponuje wzmocnienie krajowej produkcji i wykorzystanie konkurencji cenowej, która jak podkreślają już przyniosła miliardowe oszczędności dla NFZ.

Polski Związek Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego - Krajowi Producenci Leków (KPL) krytycznie ocenia zapowiadane ograniczenia wydatków na program bezpłatnych leków dla osób 65+ oraz zapowiedzi, by w tym segmencie pozostawić jedynie najtańsze produkty.

Według informacji podawanych w mediach oraz wypowiedzi Mateusza Oczkowskiego, zastępcy dyrektora Departamentu Polityki Lekowej w Ministerstwie Zdrowia, takie rozwiązanie ma wygenerować ponad 1,5 mld zł oszczędności na finansowanie programów lekowych. KPL ostrzega, że wyeliminowanie z listy 65+ części leków krajowych producentów będzie ciosem w bezpieczeństwo lekowe i w polską gospodarkę, do której jak wylicza branża, firmy krajowe wnoszą rocznie 26 mld zł wartości dodanej, czyli około 0,75 proc. PKB, oraz 5 mld zł podatków i składek.

W ocenie KPL cięcie budżetu planowanego na leczenie osób 65+ i oparcie go o najniższe ceny wypchnie rynek w stronę importu z Azji. Jak argumentuje Krzysztof Kopeć, prezes Krajowych Producentów Leków.: 

W tym kontekście pada ostrzeżenie dotyczące ryzyk geopolitycznych: 

Środowisko producentów przypomina, że niedobory leków paraliżują ochronę zdrowia, podważają zaufanie publiczne i mogą destabilizować państwo. W skrajnych scenariuszach brak suwerenności lekowej bywa wykorzystywany jako narzędzie presji. Dlatego zdaniem KPL polityka lekowa powinna równoważyć cele budżetowe z inwestycją w krajową produkcję oraz dywersyfikację łańcuchów dostaw.

Zamiast cięć w populację pacjentów 65+, branża wskazuje na sprawdzony sposób optymalizacji wydatków, czyli konkurencję. Jak podaje KPL, od 2020 r. krajowe firmy wprowadziły konkurencyjne produkty wobec 31 molekuł z listy leków refundowanych, co miało przynieść NFZ około 1 mld zł oszczędności w refundacji aptecznej i ponad 2,8 mld zł w refundacji szpitalnej w ostatnich pięciu latach. 

Efektem jest również szerszy dostęp do terapii. Wskazywany przykład dotyczy leków przeciwzakrzepowych, gdzie dzięki konkurencji od 2023 r. do sierpnia 2025 r. liczba leczonych pacjentów miała wzrosnąć o 300 procent.

KPL postuluje, by Ministerstwo Zdrowia negocjowało z beneficjentami programów lekowych, na które NFZ wydaje około 11 mld zł rocznie, przeniesienie części wytwarzania leków do Polski, choćby w formule kontraktowej w działających tu zakładach. Taki offset produkcyjny, według branży, zwiększyłby wpływy do budżetu i mógłby zostać przeznaczony na podniesienie puli refundacyjnej, a przede wszystkim podniósłby bezpieczeństwo lekowe kraju.

Krytyka branży dotyczy również rozbieżności między deklaracjami władz a realnymi planami budżetowymi.