Medicare obniża ceny 15 leków. Jak USA radykalnie tną koszty terapii, w tym Ozempic i Wegovy?

Stany Zjednoczone rozpoczęły proces systematycznego obniżania cen wybranych leków refundowanych w ramach programu Medicare, wprowadzając nowe mechanizmy negocjacyjne wynikające z ustawy Inflation Reduction Act. Najpierw Donald Trump wymusił na gigantach farmaceutycznych – AstraZenece, Pfizerze, Eli Lilly i Novo Nordisk – obniżki cen i inwestycje w USA, a następnie program Medicare ogłosił największą w historii redukcję kosztów leków, obejmującą m.in. popularne semaglutydy Ozempic i Wegovy. Nowa polityka lekowa zmienia układ sił na globalnym rynku.

Zanim amerykański Centers for Medicare & Medicaid Services (CMS) [Federalny Program UIbezpieczenia Zdrowotnego w Stanach Zjednoczonych - przyp. red.] ogłosiło spektakularne obniżki cen 15 najczęściej stosowanych leków, w USA rozpoczął się polityczny zwrot dotyczący kosztów farmakoterapii. W październiku 2025 r. Donald Trump poinformował o porozumieniu z AstraZeneką, które miało – jak podkreślał w Białym Domu – "wreszcie obniżyć ceny leków dostępnych w programie Medicaid".

Prezydent mówił wtedy:

W zamian za trzyletnie zniesienie ceł AstraZeneca zobowiązała się do inwestycji na poziomie 50 miliardów dolarów w badania, technologie i produkcję w USA. Szef firmy Pascal Soriot potwierdził, że to "drugi tak duży układ", po wcześniejszym porozumieniu z Pfizerem.

Kolejnym krokiem było ogłoszenie listopadowej umowy z Eli Lilly i Novo Nordisk dotyczącej obniżki cen leków GLP-1, wykorzystywanych w leczeniu otyłości i cukrzycy. To tu padła jedna z najgłośniejszych obietnic: po raz pierwszy w historii Medicare i Medicaid miały pokrywać koszty terapii otyłości.

W trakcie ogłoszenia tej informacji sekretarz zdrowia Robert F. Kennedy Jr. stwierdził:

To najważniejszy lek w naszym kraju i dlatego jest to najważniejsze ze wszystkich ogłoszonych przez nas informacji.

David Ricks z Eli Lilly mówił z kolei o "przełomowym momencie w amerykańskiej polityce opieki zdrowotnej", a Mike Doustdar z Novo Nordisk podkreślał, że dzięki porozumieniu semaglutyd "trafi do większej liczby pacjentów po znacznie niższej cenie".

Wszystkie te działania stały się politycznym i gospodarczym gruntem pod największą reformę w historii Medicare.

Stany Zjednoczone ogłosiły obniżki cen drugiej serii leków na receptę negocjowanych przez Centers for Medicare & Medicaid Services (CMS) w ramach ustawy Inflation Reduction Act (IRA). Wśród 15 terapii, które przejdą redukcję cen w 2027 r., znalazły się przede wszystkim leki zawierające semaglutyd: Ozempic i Wegovy firmy Novo Nordisk.

Zgodnie z dokumentem CMS cena Ozempicu ma spaść z 959 do 274 dolarów miesięcznie, a wyższe dawki Wegovy będą kosztować 385 dolarów zamiast 1 349 dolarów. To przełomowe obniżki dla najpopularniejszych leków na cukrzycę i otyłość.

CMS podaje, że obniżki obejmujące wszystkie 15 leków wahają się od 38% do 85%. Rabaty mają zmniejszyć koszty Medicare o 44% i przynieść podatnikom oszczędności rzędu 12 miliardów dolarów rocznie.

Administrator CMS, dr Mehmet Oz, podkreślił:

Medicare to federalny program ubezpieczeniowy obejmujący przede wszystkim osoby powyżej 65. roku życia oraz wybrane grupy młodszych pacjentów. Składa się z kilku części odpowiadających różnym segmentom opieki zdrowotnej. Część A pokrywa koszty hospitalizacji, pobytów w zakładach opiekuńczo-pielęgnacyjnych i hospicyjnych; dla większości beneficjentów jest bezpłatna, ponieważ finansowana jest ze składek odprowadzanych w trakcie pracy zawodowej. Część B obejmuje wizyty lekarskie, usługi ambulatoryjne, badania diagnostyczne czy sprzęt medyczny i wiąże się z miesięczną składką. Część C, czyli Medicare Advantage, to prywatne plany ubezpieczeniowe finansowane przez Medicare, oferujące pakiety usług równoważne częściom A i B wraz z dodatkowymi świadczeniami. Z kolei część D dotyczy leków na receptę – to w jej ramach prowadzone są negocjacje cen, które stanowią kluczowy element obecnych reform farmaceutycznych w USA.

Znaczenie programu wynika z jego skali. Medicare obejmuje około 65 milionów mieszkańców Stanów Zjednoczonych i jest jednym z największych płatników za opiekę zdrowotną na świecie. Decyzje dotyczące refundacji i cen leków mają więc bezpośredni wpływ nie tylko na beneficjentów programu, ale również na kształt całego amerykańskiego rynku farmaceutycznego.

Na liście leków obejmowanych obniżkami znalazły się liczne terapie stosowane w cukrzycy, chorobach płuc, psychiatrii i onkologii. Najwięcej kontrowersji wywołują gigantyczne zniżki na najdroższe leki onkologiczne.

Cena leczenia szpiczaka mnogiego Pomalyst firmy Bristol Myers Squibb spadnie z 21 744 do 8 650 dolarów miesięcznie. Lek na raka piersi Ibrance będzie kosztował 7 871 zamiast 15 741 dolarów. Terapia Calquence (AstraZeneca) ma kosztować 8 600 dolarów zamiast ponad 14 200. Z kolei cena leczenia raka prostaty Xtandi spadnie o połowę – z 13 480 do 7 004 dolarów - donosi portal branżowy Fierce Pharma.

Wśród terapii oddechowych obniżki obejmują Breo Ellipta (397 do 67 dolarów) i Trelegy Ellipta (654 do 175 dolarów). Leki AbbVie – Vraylar i Lynzess – również przechodzą znaczące redukcje cen.

Kolejne obniżki dotyczą popularnych leków przeciwcukrzycowych Mercka: Januvia i Janumet, które zamiast 526 dolarów mają kosztować jedynie około 80 dolarów.

Choć obniżki cen dotyczą prawie wszystkich wiodących producentów, najostrzej skomentowało je Novo Nordisk. Rzecznik firmy podkreślił: 

Jednocześnie firma deklaruje, że będzie "kontynuować współpracę z interesariuszami i decydentami, aby zwiększyć dostępność swoich leków w ramach zarówno ubezpieczeń rządowych, jak i komercyjnych".

W 2026 r. CMS wybierze kolejną grupę 15 leków, których ceny zostaną obniżone od 2028 r. W 2027 r. ruszy zaś runda dotycząca 20 terapii, które obejmie redukcje w 2029 r. - donosi wspomniany portal.

Jednocześnie trwa polityczna debata na temat tego, czy agresywna polityka cenowa USA nie doprowadzi do przeniesienia części kosztów na inne kraje rozwinięte, które będą musiały zapłacić więcej, aby producenci utrzymali globalne przychody.

Już dziś jednak obniżki cen leków w USA stały się jednym z najważniejszych punktów globalnej debaty zdrowotnej – a ich skutki wykraczają daleko poza amerykański rynek.