Kontrowersyjne pomysły. Kolejne posiedzenie w sprawie projektu ustawy regulującej zawód dietetyka

Parlamentarny Zespół do spraw ustawowego uregulowania zawodu dietetyka i utworzenia samorządu zawodowego dietetyków pracował nad kwalifikacjami niezbędnymi do wykonywania zawodu dietetyka. Nie obyło się bez kontrowersji.

Podczas ostatniego posiedzenia Zespół postanowił, że głównym dokumentem, na podstawie którego zostanie określone ustawa o zawodzie dietetyka, będzie projekt, który złożyło Polskie Towarzystwo Dietetyków. Projekt ten ma między innymi regulować wykonywanie zawodu dietetyka, kształcenie zawodowe i podyplomowe dietetyków, a także uzyskiwanie prawa do wykonywania zawodu.

Magdalena Przydatek, zastępca dyrektora departamentu rozwoju kadr medycznych w Ministerstwie Zdrowia wyraziła zasadność uregulowania zawodu dietetyka, jednakże podkreśliła, że MZ kładzie w tej kwestii większy nacisk na kontekst obszaru ochrony zdrowia.

Na posiedzeniu obecni byli reprezentanci większości uczelni w Polsce oraz duże grono profesorów i doktorów habilitowanych. W trakcie obrad komisji zainteresowani byli zgodni w swoim stanowisku – najważniejsze są kwalifikacje, za którymi stoi zdobyte doświadczenie.

Poparciem tego stanowiska była wypowiedź Magdaleny Przydatek, która przypomniała o zapisie mówiącym o tym, że osoby pełniące zawód, które przed wejściem w życie ustawy uzyskały tytuł zawodowy magistra na danym kierunku i posiadają określone w latach doświadczenie w wykonywanym zawodzie, mogą dalej pełnić swoją funkcję. Podkreśla, że takie rozwiązanie sprawdziło się w ustawie dotyczącej zawodu terapeuty zajęciowego.

Ewa Lange z Katedry Dietetyki w Instytucie Nauk o Żywności SGGW podkreśliła, żeby nie mieszać stanowiska, które obejmuje pracownik, z jego kwalifikacjami, ponieważ są to dwie odrębne kwestie mogące podzielić środowisko.

Joanna Rachtan z Wydziału Żywienia Człowieka SGGW dodała, że przeciętny pacjent nie rozróżni, czy ma do czynienia ze starszym dietetykiem czy z technologiem żywności wykonującym zawód dietetyka i zaznaczyła, że dawniej nie było studiów, które pozwalałyby otrzymać udokumentowany tytuł w tym zakresie, ale zdecydowanie pozwalały wykształcić studiującego na przyszłego dietetyka.

Joanna Rachtan podkreśla, że przedstawiciele uczelni biorący udział w obradach komisji, chcą dążyć do tego, aby miejsce, w którym dietetyk nabywał wiedzę i kwalifikacje, nie było istotne. Najważniejszy ma być efekt kształcenia umożliwiający bezpieczne wykonywanie zawodu. Kluczowy ma być zapis mówiący o tym, żeby od momentu wejścia w życie ustawy, wyznaczyć zasadę, aby zainteresowany zawodem musiał ukończyć studia w zakresie dietetyki, przy czym powinny to być studia jednolite.

Grzegorz Kostelecki z Polskiego Towarzystwa Dietetyki na posiedzeniu komisji przedstawił protokół odpowiadający wątpliwościom dotyczącym ścieżek kształcenia zawodowego. Podczas posiedzenia PTD zgodnie ustalono, że dyplomem potwierdzającym kwalifikacje dotyczące wykonywania zawodu będzie dyplom wydany osobie, która:

1. Rozpoczęła z dniem 1.10.2028 r. studia wyższe przygotowujące do wykonywania zawodu dietetyka, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 68, ustęp 3, punkt 1, ustawa prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, i uzyskała tytuł magistra.
2. Rozpoczęła przed dniem 1.10.2028 r. studia wyższe na kierunku dietetyka i uzyskała tytuł zawodowy licencjata, inżyniera lub magistra inżyniera na tym kierunku.
3. Rozpoczęła przed dniem wejścia niniejszej ustawy studia wyższe w zakresie dietetyki, w tym co najmniej x punktów ECTS w zakresie dietetyki na studiach I lub II stopnia, i uzyskała tytuł licencjata, inżyniera lub magistra inżyniera w tym zakresie.
4. Rozpoczęła przed dniem 1.10.2007 r. studia wyższe na kierunku zdrowie publiczne, specjalność dietetyka, i uzyskała tytuł licencjata lub magistra na tym kierunku.
5. Rozpoczęła przed dniem 1.09.2013 r. szkołę policealną publiczną lub niepubliczną, i uzyskała tytuł zawodowy dietetyka albo ukończyła technikum i uzyskała tytuł technika technologii żywienia o specjalności dietetyka.

Przewodniczący komisji Bartosz Romowicz przytoczył jeszcze dwie propozycje w sprawie nowej ustawy:

1. Propozycja PTD: Towarzystwo stoi na stanowisku zachowania istniejącego od 2009 roku statusu quo w odniesieniu do absolwentów kierunków: technologia żywności i żywienia człowieka.
2. Propozycja PZZD: Ze względu na liczne wątpliwości zarząd Polskiego Związku Dietetyków przed wydaniem rekomendacji wnioskuje o zajęcie stanowiska przez MZ w zakresie, jaki poziom wykształcenia z dziedziny technologii żywności i żywienia człowieka gwarantuje uzyskanie kompetencji pozwalających zachować bezpieczeństwo zdrowia pacjenta w odniesieniu do przepisów przejściowych.

W trakcie padło wiele sprzeciwu odnośnie odgórnego decydowania o tym, którzy technolodzy żywności mają kompetencje do wykonywania zawodu, ponieważ o dyspozycji do jego wykonywania, powinno stanowić ukończenie studiów w danej specjalizacji, tak jak w przypadku każdego innego zawodu. Były też głosy o tym, że członkowie Zespołu zgadzają się, co do propozycji PTD mówiącej, że niektórzy aktywni zawodowo dietetycy powinni uzupełnić swoje kwalifikacje zawodowe, jeśli nie posiadają tych, wymienionych w przedstawionym protokole.

Głos zabrała również Joanna Bajerska z Katedry Żywienia i Dietetyki na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu:

W połowie obrad Paweł Giewowski z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie zaproponował kontrowersyjne rozwiązanie. Podsunął pomysł o obowiązkowym zdaniu egzaminu państwowego umożliwiającego wykonanie zawodu dietetyka. To nie spotkało się z aprobatą. Głos w sprawie zabrał Przewodniczący, który poddał pomysł wątpliwościom. Podkreślił, że nie jest pewien, które ministerstwo powinno się tym zająć, bo jeszcze nie jest wiadome, który minister będzie odpowiadał za realizację ustawy. Jeśli Minister Zdrowia, to zostanie uznane, że dietetyk to zawód medyczny i wówczas większe skupienie będzie na doświadczeniu zawodowym, które pozostanie nad kwalifikacjami osób obecnie wykonujących zawód.

W trakcie obrad zainteresowani doszli do wniosku, że bardzo istotną kwestią jest to, żeby nie mieszać dietetyki z kosmetologią albo sportem i rekreacją, a uznać ten kierunek studiów za poważną, odrębną ścieżkę kształcenia. Kluczowym jest, aby zebrać wszystkie nazwy kierunków, nawet te historyczne, żeby nie wykluczyć z zawodu nikogo z dniem wejścia w życie ustawy, co – jak potwierdziła Magdalena Przydatek – nie będzie łatwym zadanie.

W trakcie obrad przewodniczący komisji Bartosz Romowicz powiedział bardzo ważne słowa:

Według przewodniczącego dodatkowe egzaminy w kwestii pełnienia zawodu nie są wskazane, ponieważ mogą utrudniać wejście na rynek pracy, a skończone kierunki na uczelniach wyższych są wystarczającą wiedzą teoretyczną w zakresie potencjalnie wykonywanego zawodu. Tak funkcjonują wszystkie inne zawody, które opierają się na dokumencie ukończenia studiów i zdobytej tam wiedzy.

To opozycyjne stanowisko skomentowała Magdalena Przydatek i wstawiła się za technologami żywności, którzy mają wieloletnie doświadczenia i dużą wiedzę zawodową, mówiąc, że nie widzi zasadności potwierdzania doświadczenia, ponieważ przepracowane lata mówią same za siebie.

Zgodnie z propozycją Przewodniczącego do końca września na adres mailowy uczestnicy posiedzenia mają przesłać propozycje kwalifikacyjne, jakie ich zdaniem powinna spełniać osoba, która po wejściu ustawy, może wykonywać zawód dietetyka. Następnie członkowie komisji jako Zespół spotkają się w Ministerstwie Zdrowia, wybiorą optymalną propozycję i przedstawią ją na najbliższym posiedzeniu. Na jej podstawie odbędą się kolejne dyskusje.