Katowickie badaczki stworzyły innowacyjny biologiczny preparat do oczyszczania ścieków z leków i fenoli

Badaczki z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach opracowały innowacyjny biologiczny preparat, który pozwala skuteczniej usuwać substancje farmaceutyczne i fenolowe ze ścieków. Kluczowym elementem ich rozwiązania jest naturalna gąbka – gąbczak walcowaty, która stanowi biodegradowalny nośnik dla specjalnie wyselekcjonowanych szczepów bakterii. Wynalazek został już objęty ochroną patentową.

Uniwersytet Śląski w Katowicach poinformował o opatentowanym wynalazku zespołu badaczek z Wydziału Nauk Przyrodniczych. Stworzyły one biologiczny preparat, który umożliwia skuteczniejsze oczyszczanie ścieków z substancji farmaceutycznych i związków fenolowych.

Kluczową innowacją, jak podkreślono, było wykorzystanie suszonych owoców gąbczaka walcowatego (Luffa cylindrica), znanych potocznie jako naturalne gąbki. Roślina ta okazała się idealnym nośnikiem dla mikroorganizmów zdolnych do rozkładu szkodliwych substancji obecnych w ściekach.

Współautorka wynalazku, prof. dr hab. Danuta Wojcieszyńska, zaznaczyła, że zespół nie po raz pierwszy stworzył biologiczny preparat tego typu. Przypomniała, że wcześniej wykorzystano m.in. gumę ksantanową jako nośnik, który również jest przyjazny środowisku, ale nie ulega biodegradacji.

Nowy preparat oparto jednak na założeniu pełnej naturalności i biodegradowalności. Dr hab. Urszula Guzik, prof. UŚ, wskazała, że nośnik ten „zbudowany jest z celulozy, a więc polisacharydu, będącego świetnym substratem dla grzybów, które szybko i sprawnie potrafią go rozłożyć”. Dodała, że dzięki temu naukowczynie uzyskały „tani, skuteczny i jednocześnie naturalny materiał do zadań specjalnych”.

Do konstrukcji preparatu użyto szczepów bakterii: Pseudomonas moorei KB4, Bacillus thuringiensis B1(2015b), Stenotrophomonas maltophilia KB2 oraz Planococcus sp. S5. Są to mikroorganizmy zdolne do rozkładu m.in. niesteroidowych leków przeciwzapalnych oraz związków fenolowych. Bakterie te są unieruchamiane na powierzchni gąbczaka metodą adsorpcji.

Jak tłumaczyła dr hab. Guzik,

Dodatkowym atutem gąbczaka jest to, że zwiększa on przeżywalność bakterii w niesprzyjających warunkach środowiskowych, takich jak te panujące w ściekach, gdzie mikroorganizmy muszą konkurować z innymi formami życia.

Zespół badawczy nie ukrywa, że obecnie największym wyzwaniem jest przeskalowanie procesu produkcji i przeprowadzenie badań w warunkach rzeczywistych, czyli w oczyszczalniach ścieków.

Współautorkami wynalazku są: dr hab. Urszula Guzik, prof. UŚ, dr Anna Dzionek, dr Agnieszka Nowak oraz prof. dr hab. Danuta Wojcieszyńska – wszystkie związane z Wydziałem Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego.

Opis wynalazku został szczegółowo przedstawiony w artykule pt. „Preparat biologiczny dla oczyszczalni ścieków”, opublikowanym w czerwcowym numerze „Gazety Uniwersyteckiej UŚ”.

Źródło: PAP/MH