Gdy marzenie o dziecku staje się walką

Wyobraź sobie, że od kilku lat trzymasz w szafie dziecięce buciki – kupione z myślą, że Twój maluch postawi w nich pierwsze kroki. Jednak mimo starań, na teście ciążowym wciąż nie widać tych dwóch upragnionych kresek. Mierzenie się z niepłodnością i związane z nią trudności mogą wywoływać stres porównywalny do tego, którego doświadczają pacjenci onkologiczni. Z jakimi emocjami zmagają się pary, które próbują spełnić marzenie o rodzicielstwie? Jak chronić relację przed napięciami i jak wspierać naszych bliskich w tej trudnej drodze?

Niepłodność to jedno z najbardziej bolesnych doświadczeń, z jakimi mogą się mierzyć pary marzące o dziecku. O tym rozmawiamy z Krystianem Tkaczykiem – seksuologiem i psychologiem z Centrum CBT.

Emocje związane z bezskutecznymi próbami często mogą być przytłaczające zarówno dla  kobiety, jak i mężczyzn.

Takie poczucie braku i niekompletności może sprawić, że kobiety mogą zmagać się z poczuciem winy i bezradnością, złością, rozczarowaniem, czy niepewnością.

Z kolei mężczyźni, choć równie dotknięci trudnościami, starają się początkowo pełnić rolę opiekunów, wspierając swoje partnerki i odsuwając własne emocje na bok.

Jednocześnie mężczyźni nie wiedzą, czy mają prawo czuć smutek, czy złość.

Dlatego Krystian Tkaczyk często w gabinecie na pytanie, o to jak partner się z tym czuje, widzi zmieszanie i słyszy pytania, czy “jako partner też mam prawo do przeżywania tego?”.

U mężczyzn również może pojawić się poczucie winy i poczucie bycia niewystarczającym. Szczególnie, że wciąż wśród społecznych oczekiwań na mężczyznach ciąży poczucie, że muszą  „zbudować dom, zasadzić drzewo, spłodzić syna, bo to jest oznaka męskości”.

Jednym z najtrudniejszych aspektów starań w mierzeniu się z niepłodnością jest to, jak bardzo potrafi ona wpłynąć na życie intymne pary.

Zdarza się, że seks staje się mechaniczny, wręcz “na godzinę”, zamieniając się w zadanie do wykonania zgodnie z harmonogramem owulacyjnym.

To dodatkowo wzmacnia poczucie winy i niemocy.

Aby przełamać ten dystans, tę barierę i odbudować intymność, warto wrócić do początków relacji – do wspólnych spacerów, delikatnych gestów, romantycznych chwil. Bo intymność, to nie tylko stosunek seksualny.

Bliscy często chcą pocieszyć pary zmagające się z niepłodnością, jednak ich słowa – choć pełne dobrych intencji – mogą wyrządzać więcej szkody niż pożytku.

„Na pewno się uda! Wyluzujcie się, jedźcie na wakacje!” – takie słowa mogą sprawić, że para poczuje jeszcze większą presję i zobowiązanie do sukcesu, a jeśli to się nie uda to możne pojawić się poczucie, że znowu zawiodło się bliskich, którzy tak czekają, taki kibicują.

Z drugiej strony niektóre pary doświadczają ze strony rodziny komunikatów, w których słyszą, np. że rodzice “nie akceptują, nie wspierają metody in vitro, ale wnuka będą kochać, jak każde inne dziecko”.

Te komunikaty, które dostajemy od naszych bliskich, mogą być niezwykle trudne i krzywdzące. Jak na nie reagować?

Krystian Tkaczyk mówi wtedy w gabinecie:

Jak więc wspierać? Najlepszym sposobem wsparcia jest po prostu obecność – gotowość do wysłuchania, bez oceniania i bez radzenia na siłę. Dla par, które mierzą się z niepłodnością, ważne jest poczucie akceptacji i zrozumienia, nawet jeśli proces trwa latami i pełen jest nieudanych prób.

Niepowodzenia w staraniach o dziecko to nie tylko ból, ale także żałoba. Gdy pojawia się poronienie, nieudany transfer zarodka, lub dochodzi do porodu martwego dziecka, na późniejszym etapie ciąży, pary często pragną natychmiast wrócić do normalności.

Krystian Tkaczyk zauważa, że wiele kobiet chce jak najszybciej wrócić do pracy, jakby próbując uciec przed bólem. Jednak emocje skumulowane w tym trudnym momencie wracają z jeszcze większą siłą. Ważne jest, aby pozwolić sobie na przeżywanie straty i dać sobie czas na żałobę, nie zmuszając się do szybkiego powrotu do „normalności”.

To także ważne, aby para zdawała sobie sprawę, że strata nie jest ich winą i że mają prawo do tego, aby sięgnąć po wsparcie.

Jeśli para korzysta ze wsparcia specjalisty zdrowia psychicznego, to na pewnym etapie terapii przychodzi moment, w którym pada trudne pytanie: co jeśli nigdy nie uda się spełnić marzenia o rodzicielstwie? Takie pytanie, choć bolesne, jest kluczowe w procesie akceptacji i pogodzenia się z rzeczywistością.

Krystian Tkaczyk podkreśla, że moment, w którym w gabinecie pada to pytanie, bywa trudny, ale często także przełomowy. Czasami odpowiedź wybrzmiewa gwałtownie i niespodziewanie.

W takich chwilach widać, jak głęboko ból przenika relację i jak łatwo przekształca się w poczucie winy, wyrzuty sumienia i gotowość do poświęcenia siebie w imię szczęścia ukochanej osoby.

Terapia w tym momencie koncentruje się na zatrzymaniu tych automatycznych, destrukcyjnych myśli. Kluczowe jest zrozumienie, że miłość nie powinna oznaczać rezygnacji z siebie czy własnych pragnień. Otwarta rozmowa o obawach, frustracjach i poczuciu straty może pomóc odbudować wzajemne zaufanie i wspólnie znaleźć nowe cele w życiu.

Krystian Tkaczyk podkreśla również, że choć taka rozmowa jest trudna, warto ją przeprowadzić w atmosferze pełnej akceptacji i empatii.

Mierzenie się z niepłodnością może wystawić na próbę nawet najbardziej kochające się pary. Warto pamiętać, że otwarta komunikacja, wzajemne zrozumienie i wspólne przeżywanie trudnych emocji mogą uratować relację.

Niepłodność to wyzwanie, to czas pełen emocji, które często przerastają siły pary. Najważniejsze, co mogą zrobić bliscy, to być obok – wysłuchać, nie oceniać i okazać wsparcie. A parom warto przypominać, że nie są same – że mają prawo do bólu, do płaczu i do szukania pomocy.

Jeśli zmagasz się z problemem niepłodności, nie bój się sięgnąć po wsparcie specjalisty zdrowia psychicznego. Nie jesteś w tym sam – masz prawo do pomocy i zrozumienia.