Europejski Tydzień Walki z Rakiem Szyjki Macicy przypomina o profilaktyce

Europejski Tydzień Walki z Rakiem Szyjki Macicy to ważna okazja, by przypomnieć, że rak szyjki macicy jest jednym z nielicznych nowotworów, przed którymi można skutecznie się chronić. Dzięki bezpłatnym badaniom profilaktycznym finansowanym przez NFZ oraz szczepieniom przeciwko HPV choroba wykryta na wczesnym etapie jest niemal w pełni wyleczalna. Nowy program profilaktyki raka szyjki macicy daje kobietom realne narzędzia ochrony zdrowia i życia.

Rak szyjki macicy pozostaje jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych kobiet, choć jednocześnie jest nowotworem, któremu można skutecznie zapobiegać. Kluczową rolę odgrywają regularne badania przesiewowe oraz szczepienia przeciwko wirusowi HPV.

Profilaktyka sprawia, że choroba wykryta na wczesnym etapie jest wyleczalna nawet w 99 proc. przypadków.

Z programu profilaktyki raka szyjki macicy mogą korzystać kobiety w wieku 25–64 lat. Od ubiegłego roku program obejmuje nowoczesną ścieżkę diagnostyczną, opartą na teście HPV HR z genotypowaniem, a w razie potrzeby także cytologię na podłożu płynnym.

Wszystkie badania są bezpłatne i finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

W Polsce każdego roku diagnozuje się około 2 500–3 000 nowych przypadków raka szyjki macicy. Oznacza to, że codziennie 8–10 Polek dowiaduje się o chorobie.

Eksperci podkreślają, że przy wczesnym wykryciu nowotwór ten jest niemal całkowicie wyleczalny, co pokazuje, jak ogromne znaczenie ma profilaktyka i udział w programach przesiewowych.

Diagnostyka rozpoczyna się od testu HPV HR, który wykrywa zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego o wysokim ryzyku onkogennym. Przy wyniku negatywnym badanie wystarczy powtórzyć po pięciu latach.

W przypadku wyniku pozytywnego, z tej samej próbki wykonywana jest cytologia płynna, a jeśli zachodzi taka potrzeba – pacjentka kierowana jest na pogłębioną diagnostykę. Nadal dostępna pozostaje również cytologia klasyczna, wykonywana co trzy lata. Wybór metody należy do pacjentki i jej ginekologa.

Udział w programie nie wymaga skierowania. Wizytę można umówić w poradniach ginekologicznych oraz wybranych gabinetach położnych POZ współpracujących z NFZ.

W samej Małopolsce działa 260 placówek realizujących program. Rejestracja możliwa jest przez Internetowe Konto Pacjenta, w zakładce e-rejestracja, gdzie można wybrać lokalizację, termin i godzinę badania.

W ubiegłym roku z programu skorzystało 52,5 tys. kobiet z Małopolski, z czego ponad 15 tys. wybrało test HPV HR.

Szczepienia przeciwko HPV to jedna z najskuteczniejszych metod zapobiegania nowotworom wywoływanym przez wirusa brodawczaka ludzkiego, w tym rakowi szyjki macicy, ale także nowotworom gardła, prącia i odbytu.

Program powszechnych szczepień przeciwko HPV ruszył w czerwcu 2023 roku i obejmuje dzieci w wieku 9–14 lat. Szczepienie jest dobrowolne, bezpłatne i nie wymaga skierowania.

W Małopolsce zaszczepiono już 67 800 dzieci i młodzieży. Dla nastolatków w wieku 14–18 lat, którzy nie zostali objęci programem powszechnym, dostępna jest bezpłatna szczepionka dwuwalentna po uzyskaniu recepty od lekarza.

Eksperci podkreślają, że połączenie szczepień przeciwko HPV z regularnymi badaniami przesiewowymi daje największą szansę na eliminację raka szyjki macicy w przyszłości.