Czy zmieni się system opieki nad pacjentami wentylowanymi mechanicznie?

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) we współpracy z Ogólnopolskim Związkiem Świadczeniodawców Wentylacji Mechanicznej (OZŚWM) opracowali kompleksowy projekt, który zakłada m.in. wykorzystanie nowoczesnych technologii, takich, jak telemonitoring i teleopieka w modelu opieki nad pacjentem cierpiącym na przewlekłą niewydolność oddechową. Prace trwały dwa lata. Narzędzia telemedycyny mają pomóc poprawić jakość opieki, ale także zoptymalizować jej koszty.

I tu, według oceny Ogólnopolskiego Związku Świadczeniodawców Wentylacji Mechanicznej (OZŚWM) kończą się dobre wiadomości. Bowiem pomimo obiecujących wyników pilotażu przeprowadzonego przez dwóch świadczeniodawców, projekt utknął w resorcie zdrowia.

- Proponowany model mógłby skutecznie rozwiązać kluczowe problemy systemowe, w tym nadmierne obciążenie specjalistów, takich jak anestezjolodzy i pulmonolodzy, oraz zapewnić bardziej efektywne zarządzanie dynamicznie rosnącą liczbą pacjentów wymagających domowej wentylacji mechanicznej. Dziś ich liczba przekroczyła już liczbę 14 000 osób. Zaniechanie wdrożenia tego projektu, to nie tylko zmarnowana szansa na poprawę systemu opieki zdrowotnej, ale również przejaw ignorowania zbliżającego się nieuchronnie poważnego kryzysu – pisze OZŚWM w komunikacie przesłanym politykazdrowotna.com.

Nowy model ma się opierać na telemonitoringu i teleopiece. Te nowoczesne technologie umożliwiają zdalne monitorowanie zdrowia pacjentów oraz szybkie reagowanie na zmiany ich stanu zdrowia. W założeniach są też przewidziane regularne wizyty kontrolne. Mają to być szerokie wsparcie pielęgniarskie i lekarskie dostosowane do indywidualnych potrzeb każdego pacjenta. W programie opieki podkreśla się przejrzyste kryteria kwalifikacji, w szczególności skuteczne zarządzanie zasobami dzięki określeniu jasnych zasad kwalifikacji pacjentów do terapii. Niezwykle ważną częścią nowego modelu wentylacji mechanicznej jest edukacja pacjentów i ich opiekunów. Ma ona na celu budowanie kompetencji w zakresie obsługi urządzeń i rozumienia specyfiki terapii. To się bezpośrednio przekłada na poprawę jakości opieki i samodzielności pacjentów.

- Korzyści z wdrożenia nowego modelu byłyby odczuwalne dla wszystkich interesariuszy. Pacjenci zyskaliby większe poczucie bezpieczeństwa i lepszy komfort życia, natomiast Narodowy Fundusz Zdrowia mógłby znacząco zredukować wydatki związane z hospitalizacjami oraz długotrwałą opieką w warunkach stacjonarnych - pisze w komunikacie OZŚWM.

Jednym z kluczowych elementów nowego modelu jest wprowadzenie cotygodniowego monitoringu stanu zdrowia pacjentów oraz okresowych badań diagnostycznych. Pozwoliłoby to na znaczną poprawę jakości opieki. Niestety, pomimo oczywistych korzyści, projekt nadal nie został wprowadzony w życie, a pacjenci i świadczeniodawcy pozostają w stanie niepewności – móiwi dr Robert Suchanke, prezes zarządu OZŚWM.

Zwraca na to uwagę Dorota Mańkowska, kierownik Działu Świadczeń Gwarantowanych i Zmian Systemowych w AOTMiT która zaznacza, że obecny model świadczenia jest zbyt ograniczony i wymaga rozszerzenia o dodatkowe elementy wsparcia.

OZŚWM ubolewa nad pominięciem w czasie polskiej prezydencji tematu opieki długoterminowej, co w przypadku zmian demograficznych zachodzących nie tylko w Polsce, ale w całej UE, jest tematem niezwykle palącym. Ministerstwo zdrowia zapowiadało wprawdzie, że ta kwestia znajdzie swoje miejsce podczas rozmów z politykami europejskimi, jednak na zapowiedziach, zdaniem OZŚWM się skończyło.

- Wykluczenie opieki długoterminowej z priorytetów polskiej prezydencji w UE jest niezrozumiałe i niepokojące. Pominięto kluczowy obszar, który dotyczy dziesiątek tysięcy pacjentów wymagających kompleksowej opieki. Kraje rozwinięte od dawna inwestują w rozwój opieki domowej, widząc w niej szansę na poprawę jakości życia pacjentów oraz optymalizację wydatków publicznych. Polska, zmagająca się z większymi wyzwaniami demograficznymi i problemami systemowymi niż pozostali członkowie UE, nie może sobie pozwolić na ignorowanie tego trendu - komentuje Maciej Sikora, członek zarządu OZŚWM.

Ekspert OZŚWM wskazuje, że w innych krajach UE, takich jak: Niemcy czy Francja, opieka domowa stanowi fundament systemu zdrowotnego, wspierając proces deinstytucjonalizacji i zapewniając pacjentom możliwość funkcjonowania w komfortowych warunkach domowych, co przekłada się na znaczącą poprawę ich stanu psychicznego i zmniejszenie kosztów leczenia.

Obecnie z domowej wentylacji mechanicznej w ramach opieki OZŚWM korzysta ponad 14 tysięcy pacjentów. Są to głównie osoby cierpiące na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) oraz inne poważne schorzenia, takie jak: mukowiscydoza, stwardnienie zanikowe boczne (SLA) czy dystrofia mięśniowa. Pacjenci objęci tą formą terapii mogą prowadzić bardziej niezależne życie, co znacząco poprawia ich samopoczucie psychiczne. Regularny monitoring parametrów życiowych zapewnia większe poczucie bezpieczeństwa i zmniejsza ryzyko zaostrzeń chorób. Z finansowego punktu widzenia, opieka domowa jest znacznie tańsza niż hospitalizacja. Pobyt pacjenta podłączonego do respiratora na oddziale szpitalnym kosztuje od 1 000 do 3 000 zł za dobę, natomiast na oddziale intensywnej terapii ponad 10 000 zł za dobę. Tymczasem koszt domowej opieki wynosi od 107 do 167 zł dziennie w zależności od stopnia zaawansowania choroby.

Zmianę polityki resortu zdrowia zaczynają coraz bardziej odczuwać członkowie Związku, między innymi w kwestii rozliczeń pacjentów nadlimitowych pozostających pod ich opieką.

- Nie możemy dłużej czekać. Jeśli nowy model świadczenia wentylacji mechanicznej nie zostanie przyjęty, a nadwykonania nie zostaną zapłacone, świadczeniodawcy zrzeszeni w OZŚWM będą musieli rozważyć wstrzymanie przyjęć nowych pacjentów - mówi dr Suchanke. - Brak działań ze strony odpowiednich instytucji może zmusić nas do podejmowania drastycznych kroków, których nasi członkowie chcieliby uniknąć – dodaje Suchanke.

- Obecna sytuacja pacjentów wymagających domowej wentylacji mechanicznej oraz podmiotów medycznych zajmujących się ich opieką jest krytyczna i wymaga natychmiastowych działań. Nie możemy dłużej tolerować biernej postawy odpowiedzialnego za ten stan rzeczy resortu zdrowia. Zamierzamy nagłośnić problem oraz uświadomić opinii publicznej, jak dramatyczna jest sytuacja, w której się znaleźli członkowie Związku. To nie jest tylko walka o przetrwanie, ale przede wszystkim o godność i życie pacjentów, którzy mogą utracić świadczenie ratujące im życie – podsumowuje Maciej Sikora, członek zarządu Związku.

na podst. komunikatu pras.