Czy wystarczy raz w roku mierzyć glukozę na czczo, by wykryć cukrzycę? Badania cukrzycy u dzieci. Jak sensory glikemii pomagają w kontroli cukrzycy? Czy przy stabilnych glikemiach można zmniejszyć leki?

Jak wygląda prawidłowa diagnostyka i kontrola cukrzycy? Co zrobić, aby w przypadku choroby zmniejszyć dawkę przyjmowanych leków? Między innymi na te pytania w rozmowie z politykazdrowotna.com odpowiada prof. dr hab. n. med. Anna Jeznach-Steinhagen, Zakład Dietetyki Klinicznej, Warszawski Uniwersytet Medyczny.

Czy wystarczy tylko raz w roku mierzyć glukozę na czczo, by w porę wykryć cukrzycę?

Tak, oznaczenie stężenia glukozy na czczo to bardzo dobry parametr. Jeżeli pacjenci wykonują go raz do roku, to jest to bardzo dobry wynik, ale pamiętajmy, że mamy pacjentów z grup ryzyka, u których chcielibyśmy takie badanie robić częściej albo chcielibyśmy je pogłębić, na przykład wykonać doustny test obciążenia glukozą lub oznaczyć hemoglobinę glikowaną, która nam będzie mówiła o średnich glikemiach z 3 miesięcy.

Jeśli u pacjenta, który nawet rok temu mierzył cukier i miał dobre stężenie glukozy na czczo wystąpiły niepokojące objawy, które mogą świadczyć o cukrzycy, tj.; zmęczenie, senność, zmiana masy ciała, nawracające infekcje, trudno gojące się infekcje, pomyślmy o tym, żeby to badanie wykonać częściej.

Nie zapominajmy, że dzieci też chorują na cukrzycę. Jest to bardzo często cukrzyca typu pierwszego, tam objawy pojawiają się szybko; wzmożone pragnienie, wielomocz, zmęczenie, senność - wtedy takie badanie powinniśmy wykonać natychmiast, nie zważając na to czy i kiedy było wykonywane.

Czy sensory glikemii mogą pomóc w profilaktyce cukrzycy i czy mogą pomóc w pierwszych stadiach cukrzycy, tak, żeby ją lepiej kontrolować?

Sensory do ciągłego monitoringu glikemii to wspaniałe urządzenie, które mamy od niedawna. Wcześniej pacjenci posługiwali się badaniami wykonywanymi przy użyciu glukometru, które były wykonywane w określonych punktach - zazwyczaj na czczo i dwie godziny po posiłku i wtedy często nie widzieliśmy jak się zachowuje cała krzywa glikemii. To (sensory glikemii - przyp. red.) dało nam pełen monitoring glikemii. Możemy całą dobę obserwować cukry naszego pacjenta.

Pacjenci, którzy stosują insulinę, mają dodatkową korzyść z takich sensorów, ponieważ mają alarmy. Na zarówno wysoki, jak i niski cukier otrzymają alarm z takiego sensora i to jest kwestia dodatkowo bezpieczeństwa. Natomiast pacjenci z cukrzycą typu drugiego czy pacjenci ze stanami przedcukrzycowymi czy w profilaktyce odnoszą taką korzyść edukacyjną. Pacjent, który taki sensor posiada, który widzi cały czas swoją glikemię, dostrzega również swoje reakcje na spożyty posiłek, na aktywność fizyczny, widzi czy przyjął w odpowiednim momencie leki...

Więc jest to narzędzie bardzo użyteczne, edukacyjne - szczególnie w tych pierwszych etapach cukrzycy, a niestety na takim etapie jeszcze refundowane nie jest.

Czy przy dobrej kontroli cukrzycy można zmniejszyć dawki leków?

Jeśli glikemie są prawidłowe, to raczej tych leków nie zmieniamy. Tak jak w nadciśnieniu tętniczym - jeśli mamy dobrze dobrany lek i jego dawkę i uzyskujemy u pacjenta prawidłowe wartości ciśnienia, to mamy skuteczne, dobre leczenie. I takie skuteczne, dobre leczenie jest bardzo ważne w cukrzycy, żeby unikać powikłań. 

Natomiast oczywiście, jeśli pacjent zmieni styl życia, zacznie się więcej ruszać, je mniej kalorycznie, ma niższy indeks węglowodanowy to my (lekarze - przyp. red.) widzimy, że glikemie mają tendencje zmniejszające się, to wtedy możemy oczywiście również redukować dawki leków, czy też dawki insulin.