Błędy w komunikacji lekarz-pacjent. Trudności w komunikacji, eliminacja określenia trudny pacjent. Komunikacja interdyscyplinarna jako kluczowe narzędzie. Jak komunikować się z pacjentem? Wskazówki dla medyków. Najtrudniejsza diagnoza dla pacjenta. Ciekawość i brak oceniania jako ważne elementy komu

"Trudny pacjent" to pewnego rodzaju skrót myślowy, który oczywiście używamy po to, żeby się szybciej komunikować. Natomiast, jeśli mamy mówić o skutecznej komunikacji, to wszelkiego rodzaju określenia, które są perioratywne, ocenne i nie służą zrozumieniu, powinniśmy wyeliminować.

Reklama

Nie ma trudnego pacjenta, tak jak nie ma trudnego lekarza, trudnego ratownika czy pielęgniarki, są sytuacje, zachowania, które są trudne dla lekarza, trudne dla pacjenta. Wydaje się to bardzo drobna różnica, natomiast stoi za tym bardzo mocna argumentacja. 

Jeżeli mówimy trudny pacjent, to oznacza, że on jest powodem trudności, jego trzeba zmienić. Natomiast jeśli szukamy rozwiązań na sprawną komunikację, to ona jest jakby dwukierunkowym procesem. Nie można kogoś zmienić, można zmieniać swoje zachowanie, można zmieniać sytuację, w związku z czym, jeśli powiemy trudna sytuacja, czy to zachowanie, które powoduje trudność, to jest to między pacjentem i pracownikami, a nie jest naklejką dla człowieka. Tak jak nie mówimy niegrzeczne dziecko, jak nie mówimy trudny student. 

Reklama

Po pierwsze bądź ciekawy i nie oceniaj. My mamy tendencję do oceniania. Natomiast różnego rodzaju zachowania pacjentów, jeśli postawimy sobie znak zapytania, co to znaczy, z czego to wynika, co pacjent chce zakomunikować, to stwarza to platformę do porozumienia. I jest to pierwszy krok. Jeśli w dialogu, w spotkaniu z drugim człowiekiem nie ma ciekawości, to jest bardzo trudno się porozumieć

Druga zasada powiedziałabym nie zakładaj. Jako specjaliści, np. interpretujemy różne zachowania pacjentów, domyślamy się, stawiamy sobie hipotezy i bardzo niebezpieczne jest, jeśli się na tym etapie zatrzymamy, czyli jeśli przyjmiemy naszą hipotezę za pewnik. Potrzebujemy tych hipotez, ale potrzebny jest etap testowania. Czyli jeśli przychodzić do głowy, że to, że pacjent ma taką minę albo milczy i interpretujesz to jako niezadowolenie, to sprawdź to, dopytaj, a nie zakładaj, że wiesz.

I trzecie, zastanów się, kto jeszcze może Ci pomóc w danej sytuacji. Podczas panelu była mowa o zespole i korzystałabym z tego w każdej sytuacji, bo nawet jeśli w samej rozmowie nie ma zespołu, to zespół jest, żeby to przegadać, czy przygotować się do tego.

To, co może pomóc w przygotowaniu kadry, to jest po prostu wiedza, ale też rozbudzanie świadomości i ciekawości perspektywy pacjenta, bo nasze nauczanie w tej chwili jest bardzo skupione, jeśli chodzi o komunikację na tych biomedycznych aspektach. Na świecie funkcjonują modele, które narzucają konieczność pytania, co dla pacjenta jest ważne, czego najbardziej się obawia, czego potrzebuje, co chciałby osiągnąć i ta perspektywa pomaga wtedy zrozumieć właśnie, jaka jest subiektywna ocena pacjenta i nie narzuca tego wartościowania. Więc ja bym zachęcała do zdawania tego rodzaju pytań. One nie są naturalne dla nas, bo jesteśmy po prostu daleko w kontekście od tego, co w wielu krajach już się dzieje, więc tutaj potrzebujemy po prostu świadomości, mówienia o tym, że tak trzeba.