Cukrzyca w chorobie nowotworowej

Na cukrzycę choruje około 422 mln ludzi na świecie, a umiera co roku 1,5 mln. W 1980 roku chorowało 108 mln ludzi na całym globie. Szacuje się, że w 2040 liczba diabetyków może wzrosnąć do 640 mln. W Polsce z chorobą tą żyje około 3 mln osób.

27 czerwca obchodzony jest Światowy Dzień Walki z Cukrzycą. Data nie jest przypadkowa. Tego dnia wspominamy również rocznicę odkrycia insuliny przez Fredericka Bantinga. Lek ten sprawił, że cukrzyca z choroby nieuleczalnej stała się schorzeniem przewlekłym. Jednak mimo coraz doskonalszych leków, choroba ta nadal pozostaje wyzwaniem. Mówi się o niej, że jest „cichym zabójcą”, bo nie boli i długo nie daje objawów. Gdy już się ją rozpozna, nadal trudnością dla wielu osób jest kontrola glikemii, czyli stężenia poziomu glukozy we krwi.  Skutkiem tego są liczne powikłania, powodujące niepełnosprawność, związaną np. z utratą wzroku lub amputacja kończyny, a także przedwczesne zgony wywołane zawałem serca czy udarem mózgu.

Głównym powodem cukrzycy jest upośledzenie wydzielania insuliny oraz zaburzenia działania tego hormonu, wydzielanego przez tzw. komórki beta wysp Langerhansa trzustki. Ustabilizowanie poziomu glikemii jest w cukrzycy podstawowym działaniem. Kontrolę zapewniają leki oraz odpowiednia dieta i aktywny styl życia. Szczególnie dieta jest wyzwaniem, ponieważ wielu pacjentów nie wie, co nalży jeść, a czego unikać. Tymczasem dieta jest równie kluczowa, co terapia lekami, szczególnie dla osób, które dodatkowo chorują na nowotwory. W ich przypadku utrudnieniem jest wyniszczenie organizmu i towarzyszące w trakcie terapii dolegliwości ze strony układu pokarmowego, utrudniające spożywanie odpowiednich produktów.

U pacjentów z chorobą nowotworową leczenie cukrzycy jest szczególnie utrudnione ze względu na częste występowanie uciążliwych nudności i wymiotów oraz tzw. wyniszczenia nowotworowego, które na drodze zaniku mięśni prowadzi do oporności na insulinę. Zalecenia żywieniowe w przypadku cukrzycy typu 2 dla chorych onkologicznie są bardzo zbliżone do ogólnie stosowanych wskazówek dla diabetyków i modyfikowane w zależności od lokalizacji nowotworu, czyli m.in. sprawności pracy układu pokarmowego.

- Jeśli tylko to możliwe w codziennej diecie nie powinno zabraknąć pełnoziarnistych produktów zbożowych jak brązowy ryż czy kasze. Rezygnujemy z nich tylko jeśli ze względu na chorobę nowotworową zalecono dietę łatwostrawną. Zaleca się ponadto zwiększenie ilości warzyw, które są dobrym źródłem błonnika pokarmowego i składników o działaniu antyoksydacyjnym. Można je spożywać na surowo, a jeśli to niemożliwe w formie gotowanej, czy duszonej – tłumaczy dr inż. Katarzyna Zadka, ekspertka w zakresie żywienia klinicznego Nestlé Health Science..

Ponadto u pacjentów onkologicznych z cukrzycą typu 2 powinna znaleźć się zwiększona ilość białka ze względu na obecność choroby nowotworowej.

- Należy zwrócić uwagę, że u chorego na nowotwór zapotrzebowanie na białko wzrasta niemal o 70 proc. w porównaniu do zapotrzebowania pacjenta nie zmagającego się z chorobą onkologiczną. Oznacza to, że w przypadku pacjentów onkologicznych z cukrzycą typu 2, szczególną uwagę zwracamy na komponowanie codziennego menu tak, aby nie zabrakło w nim produktów bogatych w białko – dodaje Katarzyna Zadka. Duże ilości białka, znajdziemy w chudym mięsie, rybach, produktach mlecznych, jajach, nasionach roślin strączkowych i orzechach.

Na podst. PAP i mat. pras.