Blue Monday - najbardziej depresyjny dzień w roku i jak sobie z nim poradzić?

Cele, organizacja czasu, elastyczność - jak złapać dystans i nie dać się przerosnąć?

Jak co roku, mniej więcej w połowie stycznia dopada nas obniżenie nastroju. Niedotrzymane postanowienia noworoczne przypominają o sobie ze zdwojoną siłą i nadchodzi pora, aby zacząć spłacać już debet poświąteczny na karcie. Dodatkowo znajdujemy się w samym środku zimy – ostatnimi czasy albo ekstremalnie zimnej, albo błotnistej i przeszywającej wilgocią. Zwykle za to jednocześnie pozbawionej śniegu, który przecież większości z nas kojarzy się raczej przyjemnie. Czy zatem Blue Monday to problem realny czy wyssany z palca? Na to pytanie odpowiada trener mentalny, Leszek Furmann.

Zacznijmy może od kilku słów wyjaśnienia, czym właściwie jest Blue Monday. Mianem tym zwykło określać się trzeci poniedziałek stycznia, a samo określenie oznacza dosłownie Niebieski Poniedziałek. Niebieski czyli smutny, jak w języku angielskim używa się często słowa „blue”.

Pojęcie istnieje od roku 2005 r., kiedy to brytyjski psycholog i pracownik Cardiff University został poproszony przez biuro podróży Sky Travel o zlecenie stworzenia akcji marketingowej, która przemówi do potencjalnych klientów firmy. W ten sposób Cliff Arnall wymyślił Blue Monday – dzień uznawany za najbardziej depresyjny dzień w roku. Czemu jednak przyznał to miano akurat trzeciemu poniedziałkowi stycznia?

Cliff Arnall, tworząc termin Blue Monday, nie zdawał sobie sprawy z tego, jak viralowe stanie się to pojęcie. Na całym świecie zaczęło być znane już w okolicach roku 2011, a w roku 2018 jego twórca starał się już niejako odciąć od własnego dzieła, mówiąc, że jest to pozbawiony podstaw naukowych wymysł – pseudonaukowy i nieoparty na żadnych badaniach. Jakie uzasadnienie profesor nadał w roku 2005 Niebieskiemu Poniedziałkowi?

Przede wszystkim tłumaczył swój wybór trzema czynnikami. Pierwszym z nich miał być wpływ pogody – czynniki meteorologiczne – które w drugiej połowie stycznia są wyjątkowo przytłaczające: niskie nasłonecznienie, krótkie dni, zimowy chłód. Drugim czynnikiem były czynniki ekonomiczne – m.in. moment spłaty zadłużeń i terminy płatności kredytów związanych z zakupami świątecznymi. Trzecią przyczyną były niespełnione postanowienia noworoczne oraz wynikające z nich uczucie przygnębienia i smutku.

Choć teorii stojącej za Blue Monday nie brakuje logicznych obserwacji, wielu ekspertów uważa ją za chwyt marketingowy. W rzeczywistości pseudonaukowy wzór matematyczny użyty do wyznaczenia tej daty, opierał się na rozmaitych czynnikach – w tym także niemierzalnych i subiektywnych, jak poziom motywacji. Dean Burnett w swojej książce "The Idiot Brain" podkreśla, że wzór ten jest pozbawiony sensu z powodu niezgodności jednostek oraz niemierzalności niektórych składowych.

Blue Monday uznawany jest za najbardziej depresyjny dzień, ale wielu specjalistów uważa, że to zjawisko nie ma podstaw naukowych. Nie zmienia to faktu, że depresja sezonowa i obniżony nastrój są realne. Zimowe miesiące sprzyjają pogorszeniu samopoczucia, a depresja często nasila się w styczniu. Przygnębienie może mieć charakter psychologiczny, ale też być związane z przebiegiem depresji lub innymi zaburzeniami.

Zamiast ulegać sugestii, że trzeci poniedziałek stycznia jest najbardziej depresyjnym dniem, warto skupić się na realnym wpływie codziennych nawyków na nasze zdrowie psychiczne. Pomóc może wyznaczanie realnych celów, elastyczne podejście do postanowień, świadome zarządzanie czasem i odpoczynek. Poczucie winy z powodu niezrealizowanych planów można zmniejszyć przez cele krótkoterminowe, dopasowane do bieżących możliwości. Blue Monday to mit – ale warto potraktować go jako impuls do zadbania o siebie.

W 2025 Blue Monday przypada na 20 stycznia. Trzeci poniedziałek stycznia, jak co roku, będzie powracał w dyskusjach medialnych jako „najgorszy dzień”. W kontekście Blue Monday, warto traktować tę datę symbolicznie – jako okazję do refleksji i budowania odporności psychicznej.