AOTMiT i „Apteka dla Aptekarza” – raport pełen błędów, który kosztuje pacjentów miliony

Raport Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT), na którym opiera się Ministerstwo Zdrowia w sprawie ustawy „Apteka dla Aptekarza”, okazuje się pełen błędów metodologicznych i faktograficznych. Jego rekomendacje w praktyce ograniczają dostęp do leków i podnoszą ceny dla pacjentów - uważają dr Sławomir Dudek, Prezes i Gł. Ekonomista Instytutu Finansów Publicznych, SGH, dr Konrad Walczyk, IRG SGH, ekspert zewnętrzny IFP .

Raport AOTMiT „Rynek aptek w Europie” został przygotowany na zlecenie Ministerstwa Zdrowia, by ocenić, czy restrykcyjne przepisy AdA są zgodne z trendami europejskimi. Dokument sugeruje, że ograniczenia własności aptek i limity liczby placówek na właściciela są w pełni uzasadnione i poprawiają jakość usług farmaceutycznych.

Tyle że raport wg dra Sławomira Dudka (Prezesa i Gł. Ekonomista Instytutu Finansów Publicznych, SGH) oraz dra Konrada Walczyka (IRG SGH, ekspert zewnętrzny IFP) jest pełen rażących błędów. Analiza objęła tylko kraje UE, pomijając rynki liberalne, jak Norwegia, Islandia, Szwajcaria czy Wielka Brytania. Ankieta, na której oparto wnioski, uzyskała odpowiedzi zaledwie 8 z 27 państw, co oznacza całkowity brak reprezentatywności.

Wg ekspertów, raport myli podstawowe fakty, np. klasyfikuje Irlandię jako kraj o restrykcyjnych regulacjach własności aptek, podczas gdy od lat jest uznawana za rynek liberalny. Mylone są funkcje właściciela i kierownika apteki, a liczba państw stosujących wymóg, aby właścicielem był farmaceuta, została błędnie podana jako 63 proc., podczas gdy po uwzględnieniu wszystkich krajów UE, Wielkiej Brytanii i państw Schengen jest to zaledwie 40 proc.

Na podstawie raportu AOTMiT resort zdrowia utrzymuje restrykcje AdA, co w praktyce niszczy rynek apteczny. Od 2017 roku liczba aptek spadła o ponad 2 tysiące, liczba gmin bez apteki wzrosła do ponad 520, a pacjenci płacą więcej za leki. W miejscowościach z monopolem aptecznym koszyk pięciu popularnych leków jest średnio o 31 proc. droższy niż w Warszawie, a w skrajnych przypadkach ceny rosną nawet o 120 proc.

Zdaniem ekspertów, polityka zdrowotna nie może być oparta na błędnym i wybiórczym raporcie. Konieczna jest kompleksowa, zrecenzowana analiza europejskich rynków aptecznych, obejmująca ceny, dostępność leków, jakość usług i bezpieczeństwo pacjentów.