11 rekomendacji, które mają poprawić zdrowie Polaków

Profilaktyka wydłuża życie, dlatego to na nią powinien być położony szczególny nacisk. Aktywność fizyczna jest krokiem do długowieczności, dlatego wdrażanie właściwych umiejętności trzeba zacząć od wczesnych klas szkoły podstawowej. Sztucznej inteligencji nie należy się obawiać, ale wykorzystać ją do zwiększania możliwości medycyny - to tylko niektóre spośród jedenastu rekomendacji, wypracowanych podczas 6. Kongresu Zdrowie Polaków.

Podczas konferencji "Nauka dla zdrowia społeczeństwa w roku edukacji zdrowotnej i profilaktyki", która odbyła się w Senacie, eksperci przedstawili 11 rekomendacji, które mają służyć poprawie zdrowia Polaków. Są one efektem cyklu spotkań pt. Zdrowie Polaków, mających na celu wypracowanie rozwiązań poprawiających efektywność profilaktyki i opieki zdrowotnej.

Pierwszą rekomendacją jest "Profilaktyka kluczowa w budowaniu bezpieczeństwa zdrowotnego w Polsce i Europie. 
- Edukacja zdrowotna powinna być obowiązkowa – tylko wtedy skutecznie zbudujemy świadomość i bezpieczeństwo zdrowotne społeczeństwa. Musimy uwzględniać w tym uwarunkowania demograficzne oraz poziom wykształcenia. To obszar, na który należy położyć szczególny nacisk. Rekomendujemy większe zaangażowanie samorządów oraz współpracę międzysektorową, z włączeniem absolwentów zdrowia publicznego - mówił Dominik Olejniczak, adiunkt w Zakładzie Zdrowia Publicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Jako drugą rekomendację wspomniano "Wdrożenie narodowej, wielosektorowej, wieloletniej strategii ochrony zdrowia komunikacyjnego". 
Prof. Henryk Skarżyński przypomniał, że słuch i mowa są naszymi podstawowymi zmysłami, bez których rozumienie świata jest zaburzone.

Wśród rekomendacji znalazły się także badania przesiewowe słuchu we wszystkich grupach wiekowych oraz rozwój nowoczesnych metod diagnostyki , treningu słuchowego rehabilitacji niedosłuchu i innych opartych na wirtualnej rzeczywistości. 

Trzecią rekomendacją jest "Rozwój sztucznej inteligencji pod kontrolą człowieka"
Maciej Kawecki

- Laureaci Nobla korzystają z AI lub byli jej twórcami. Bez niej nie mielibyśmy tak szybkiego dostępu do leków. Sztuczna inteligencja wykracza poza wszystko, co znamy, i jest jedyną siłą zdolną zrewolucjonizować medycynę – także w Polsce. Musimy jednak zadbać o rozwój narzędzi AI w naszym kraju - powiedział dr Maciej Kawecki, dyrektor Centrum Innowacji Uniwersytetu WSB Merito w Warszawie. 

"Interdyscyplinarność warunkiem postępu w nauce"  jest czwartą rekomendacją, przedstawioną po Kongresie Zdrowie Polaków. 

" Konieczne zmiany w organizacji i finansowaniu sieci szpitali oraz medycznych instytutów badawczych" postulowane jako przeniesienie środka ciężkości wydatków na opiekę zdrowotną. To piąta rekomendacja. 
Nowicki

Podkreślił również znaczenie referencyjności w poprawie skuteczności leczenia.

- Najpoważniejsze i najbardziej skomplikowane procedury powinny realizować ośrodki z największym doświadczeniem. Wskazujemy na potrzebę koordynacji i wyznaczenia pacjentowi jasnej ścieżki leczenia - powiedział ekspert.

Sepsa nazywana cichym zabójcą dotyka rocznie 50 milionów osób na całym świecie. Dla 11 milionów kończy się zgonem. Dane w Polsce mówią o 100 tysiącach osób, które są dotknięte sepsą każdego roku. Rekomendacje pt. Skuteczniejsza strategia walki z sepsą" przewidują zatem promocję szczepień przeciwko meningokokom, pneumokokom oraz Heamophilus influenzae. Szczepienia te zostały uznane za kluczowe w przeciwdziałaniu rozwojowi sepsy. 
- Rekomendujemy również rejestr seps i intensywnej terapii Na świecie takie rejestry służą poprawie jakości leczenia, efektywności działań oraz racjonalnemu wydatkowaniu środków - powiedział dr Rafał Straszewski, ABM. - Wysoka śmiertelność wynika bowiem z opóźnień w rozpoznaniu, a nie z błędów w leczeniu.

"Stworzenie Narodowego Programu Zdrowego Żywienia" jest siódmą rekomendacją wypracowaną przez ekspertów. O tym, jak ważna jest nowa perspektywa w myśleniu o odżywianiu mówiła prof. Małgorzata Drywień z Katedry Żywienia Człowieka SGGW w Warszawie. 

Rusz się narodzie!

Aktywność fizyczna jest podstawą funkcjonowania zdrowego człowieka, co podkreślił prof. Bartosz Molik, rektor warszawskiej Akademii Wychowania Fizycznego. Przypomniał, że polskie dzieci tyją najszybciej w Europie, a niechęć do aktywności fizycznej sprawiła, że 80% dzieci nie spełnia zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia dotyczących minimalnej dziennej dawki aktywności fizycznej. Zatem rekomendacja "Poprawa kondycji fizycznej i psychicznej dzieci i młodzieży jako nadrzędny cel systemu ochrony zdrowia" ma zwiększyć udział tej aktywności. 
- Chcemy przeciwdziałać siedzącemu trybowi życia poprzez międzyresortową współpracę. Proponujemy podniesienie jakości WF-u już od klas 1-3 oraz nową ofertę dla dzieci ze specjalnymi potrzebami i niepełnosprawnościami, by zrozumiały sens aktywności fizycznej- mówił prof. Molik.

"Wypracowanie kompleksowej polityki senioralnej i budowa zintegrowanego systemu opieki nad osobami starszymi" ma być rekomendacją, która pozwoli zbudować system wsparcia dla seniorów. Po to, by jak najdłużej utrzymać ich w zdrowiu oraz aktywności fizycznej i zawodowej, co w obliczu zmian demograficznych wydaje się być palącą kwestią. 

Promocja szczepień 

Wzrastająca rola ruchów antyszczepionkowych, dezinformacja  medyczna oraz niewystarczające zachęty do szczepień są problemami, na które odpowiedzią mają być rekomendacje "Działania osłabiające sceptycyzm szczepionkowy". 
- Sceptycyzm wobec szczepień to poważne wyzwanie dla zdrowia publicznego. W Polsce rośnie liczba odmów szczepień ochronnych, a pandemia obniżyła zaufanie do systemu zdrowia i medyków, wzmacniając ruchy antyszczepionkowe. Badania pokazują, że problemem nie jest tylko strach, ale brak dostępu do szczepień – trudności w planowaniu i finansowaniu, gdy nie są obowiązkowe. Proponujemy ułatwienia w dostępie do szczepień, także nieobowiązkowych i okresowych, oraz różnorodne strategie przekonywania - zachęcał prof. Michał Wróblewski.

Edukacja zdrowotna wraca jak bumerang

Temat edukacji zdrowotnej nie mógł nie pojawić się w rekomendacjach ekspertów. Zatem "Edukacja prozdrowotna i promocja profilaktyki jako misja mediów, nie tylko publicznych" została złożona na kark mediów, jako, zdaniem ekspertów, najskuteczniejszej formy nacisku na decydentów oraz promotora zachowań prozdrowotnych. Red. Robert Walenciak przypomniał, że tylko świadomy pacjent może podnieść jakość opieki zdrowotnej.

- Dziennikarze powinni promować wiedzę prozdrowotną. Problemem jest niezweryfikowana treść w mediach społecznościowych, z którą czytelnicy sobie nie radzą. Rekomendujemy współpracę z rzetelnymi dziennikarzami, by media realizowały misję edukacyjną bez sensacji, opierając się na wiedzy ekspertów. Warto docenić dziennikarzy specjalizujących się w zdrowiu, informować o sukcesach polskich lekarzy i naukowców, ale też wskazywać niedociągnięcia, by je korygować - powiedział Walenciak.