Zmodyfikowana piramida żywienia i stylu życia dla dzieci i młodzieży

Zmodyfikowaną piramidę żywienia i stylu życia dla dzieci i młodzieży – zaprezentował dyrektor Instytutu Żywności i Żywienia prof. Mirosław Jarosz podczas rozpoczętego w piątek 25 stycznia  Narodowego Kongresu Żywieniowego. Temat przewodni tegorocznego kongresu to: Skuteczne przeciwdziałanie otyłości dzieci i młodzieży to temat przewodni.

Jak mówił na konferencji prasowej prof. M. Jarosz, częstość występowania otyłości stale dramatycznie rośnie, a prognozy wskazują, że w najbliższych latach będzie niestety narasta. Dodał, że dotyczy to także dzieci i młodzieży, gdzie już co piąty uczeń zmaga się z nadwagą lub otyłością.

Według niego, narastanie nadwagi i otyłości wśród dzieci i młodzieży jest skutkiem m.in. niewystarczających działań prewencyjnych, niewdrażanie działań o udowodnionej skuteczności, zbyt małej liczby akcji w przedszkolach i szkołach, powszechnego używania urządzeń elektronicznych, zaburzeń snu, narażenia na przewlekły stres oraz zanieczyszczenia środowiska.

Wskazywał, że obecna strategia nastawiona jest na leczenie objawów chorób, a nie na profilaktykę.  - Potrzebny jest w szkołach przedmiot „zdrowie” z prawdziwego zdarzenia, na poważnie, a w ciągu 20 lat stan odżywiania poprawi się - przekonywał.

 

Piramida żywieniowa - czy pomoże?

Jak podkreślał, jednym z narzędzi profilaktyki jest piramida żywieniowa, czyli graficzny opis różnych grup produktów spożywczych niezbędnych w codziennej diecie wzbogacony o zasady i komentarze. Eksperci IŻŻ opracowali zmianę znanej już piramidy dla dzieci i młodzieży, która uwzględnia istotne czynniki stylu życia.

- Piramida żywieniowa ma swoją dynamikę rozwoju, odzwierciedla potrzeby i styl życia człowieka, powinna zatem ewoluować – podkreślał prof. Jarosz. Jak mówił obecnie pojawiły się nowe czynniki ryzyka chorób cywilizacyjnych oraz otyłości jak np. nieodpowiednia długość i jakość snu, nadmierne korzystanie z telewizji, komputera, smartfonów i internetu, co zabiera czas na aktywność fizyczną i sen, brak higieny jamy ustnej, a w związku z tym na zmianach zapalnych rozwija się proces miażdżycowy, brak nawyku kontroli wysokości i masy ciała (szkoła, opieka zdrowotna), nieprawidłowe żywienie w ciąży, nieprawidłowe zachowania zdrowotne matki i żywienie we wczesnym dzieciństwie, zaburzenia flory bakteryjnej m.in. przez antybiotykoterapię, zanieczyszczenia chemiczne czy nadmierne spożycie soli.

 

 

 

Prof. M. Jarosz zaprezentował ponadto 10 zasad, które łączą się z piramidą:

Jedz regularnie 5 posiłków i pamiętaj o częstym piciu wody oraz myj zęby po jedzeniu. Jedz różnorodne warzywa i owoce jak najczęściej i w jak największej ilości. Jedz produkty zbożowe, zwłaszcza pełnoziarniste. Pij co najmniej 3-4 szklanki mleka dziennie (możesz je zastąpić jogurtem naturalnym, kefirem i -częściowo – serem). Jedz chude mięso, ryby, jaja, nasiona roślin strączkowych oraz wybieraj tłuszcze roślinne zamiast zwierzęcych. Nie spożywaj słodkich napojów oraz słodyczy (zastępuj je owocami i orzechami). Nie dosalaj potraw, nie jedz słonych przekąsek i produktów typu fast food. Bądź aktywny fizycznie co najmniej godzinę dziennie (ograniczaj oglądanie telewizji, korzystanie z komputera i innych urządzeń elektronicznych do 2 godzin). Wysypiaj się, aby Twój mózg mógł wypocząć

- Wzmocniliśmy przekazy. Teraz to piramida zdrowego żywienia i stylu życia dzieci i młodzieży (4-18 lat). W podstawie dodano rozsądne korzystanie z urządzeń elektronicznych, nie więcej niż 2 godziny na dobę – wyjaśniał prof. M.Jarosz.

- Chcemy, aby ta piramida jak najszybciej dotarła do szkół - dodał.

 

Zaburzenia żywienia - poważny problem

Z kolei prof. Katarzyna Kucharska z Instytutu Psychiatrii i Neurologii, nawiązując do tematu Kongresu mówiła, że problematyka zaburzeń odżywiania jest bardzo aktualna i bardzo niebezpieczna. Przedstawiła 9 prawd zaburzeń odżywiania Academy of Eating Disorders:

1. wiele osób z zaburzeniami wygląda zdrowo choć istocie są bardzo chorzy,

2. rodziny nie są winne chorobie, ale mogą stanowić najlepszych sprzymierzeńców dla pacjentów i terapeutów w procesie leczenia,

3. rozpoznanie zaburzeń jedzenia jest kryzysem zdrowotnym zakłócającym życie osobiste i rodzinne

4. zaburzenia jedzenia to nie kaprys czy wybór, ale poważne choroby o biologicznym podłożu.

5. zaburzenia dotykają ludzi niezależnie od płci, wieku, rasy, pochodzenia etnicznego, kształtów ciała i wagi, orientacji seksualnej i statutu społeczno-ekonomicznego,

6. zaburzenia jedzenia związane są z większym ryzykiem samobójstw i powikłań zdrowotnych,

7. geny i środowisko odrywają istotną rolę w zachorowaniu na zaburzenia,

8. na podstawie samych genów nie możemy przewidzieć u kogo wystąpią zaburzenia jedzenia,

9. pełne wyleczenie jest możliwe. Ważne jest wczesne wykrycie i wdrożenie odpowiedniego postępowania.

Jak podkreślała choroby związane z zaburzeniem odżywania to choroby śmiertelne, na które trudno znaleźć skuteczne leczenie. Dodała, że ponad 60 proc. osób chorujących na zaburzenia odżywiania doświadcza epizodów depresyjnych, a np. w bulimii zachowania samobójcze dochodzą nawet to 43 proc. Pacjenci umierają najczęściej z powodu zaburzeń krążenia.

BPO