Zmiany w rozporządzeniu dot. wynagrodzeń biegłych sądowych. NRL: stawki nadal nieakceptowalnie niskie

Wysokość wynagrodzenia biegłych sądowych w sprawach cywilnych i karnych powinna być odnoszona do wysokości przeciętnego wynagrodzenia, a nie do kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe określonej w ustawie budżetowej - zauważa Naczelna Rada Lekarska.

Opinie biegłych są kluczowe w wielu postępowaniach cywilnych czy karnych. Opinia biegłego jest kluczowa zarówno w sprawach np. budowalnych jak i w sprawach o błędy medyczne. Biegły sądowy jest wsparciem i służy specjalistyczną wiedzą dla Sędziego, na której to ekspertyzie opiera się wyrok. Problem w tym, że często brakuje lekarzy do pełnienia tej funkcji. Pełnomocnicy wskazują wielokrotnie, że biegłymi lekarzami są emeryci lub osoby, które z danym zagadnieniem będącym przedmiotem postępowania, niewiele mają wspólnego, o czym pisaliśmy między innymi tutaj:

Problemem jest wynagrodzenie. Przez ponad dekadę stawka bazowa (dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe), od której oblicza się wynagrodzenie biegłego, wzrosła o symboliczną kwotę 22,96 zł (w 2013 r. – 1 766,46 zł, zaś w 2024 r. – 1 789,42 zł). Aktualna stawka podstawowa za godzinę pracy biegłego w 2024 roku wynosi od 22,90 zł do 32,39 zł netto (od 1,28 proc. do 1,81 proc. ww. kwoty bazowej). Stawka ta ulega wprawdzie zwiększeniu w przypadku biegłych ze stopniem naukowym doktora(kwota 45,63 zł), tytułem doktora habilitowanego (kwota 55,11 zł), czy profesora (kwota 70,32 zł). 

Zmiany w rozporządzeniu dotyczącym wynagrodzeń biegłych

W maju 2024 roku Minister Sprawiedliwości skierował do opiniowania dwa rozporządzenia w sprawie:

• określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym, 
• określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu karnym.

Naczelna Rada Lekarska w piśmie przekazanym do opiniowanych projektów wskazuje, że wyznaczony samorządowi lekarskiemu termin na zgłoszenie uwag do obu projektów, wynoszący jedynie 3 dni, nie pozwala na złożenie rzetelnie skonsultowanych ze środowiskiem lekarskim uwag, szczególnie w obszarze obszernych zmian wprowadzanych w załączniku nr 1 do obu rozporządzeń, w których określa się taryfę zryczałtowaną wynagrodzenia biegłych z dziedziny medycyny.

Środowisko lekarskie w uwagach skierowanych do projektowanych zmian zwraca uwagę m.in. na fakt, że mimo zmian nadal stawki ryczałtowe są nieakceptowalnie niskie. Na przykład za wydanie opinii w przedmiocie określenia inwalidztwa, niepełnosprawności, niezdolności do pracy - załącznik przewiduje możliwość wynagrodzenia w kwocie od około 49 złotych do maksymalnie 334 złotych.