Dlaczego z wiekiem widzimy gorzej? - Problemy ze wzrokiem związane ze starzejącą się soczewką oka i konieczność noszenia okularów do czytania. Zaćma i jaskra - Najczęstsze choroby wzroku zależne od wieku i metody ich leczenia. Cukrzyca i nadciśnienie a pogorszenie wzroku - Jak wpływają na zdrowie oc

Wzrok jest najważniejszym narządem zmysłu. Aż 80% tego, co pamiętamy – widzieliśmy. Niestety, tak jak w przypadku całego naszego organizmu, jego funkcja wraz z wiekiem się pogarsza. Najszybciej jest to zauważalne u osób, które skończyły 40-45 rok życia. Dlaczego tak się dzieje?

Dlaczego z wiekiem widzimy gorzej? Ponieważ ma to związek ze starzeniem się soczewki oka. Staje się ona coraz sztywniejsza i mniej elastyczna, przez co zaczynają pojawiać się problemy w oglądaniu przedmiotów znajdujących się w bliskiej odległości. Wówczas coraz częściej sięgamy po okulary, które stają się niezbędne w codziennym funkcjonowaniu. To okulary do czytania, z soczewkami o mocy plus, których używa się wyłącznie w okresie wykonywania danej czynności. Szkła początkowo mają małe wartości dioptryczne, jednak wraz z wiekiem, po 50., 60. roku życia, wartość dioptrii zwykle zwiększa się i trzeba wymieniać okulary z +0,5 na +2, +2,5, a nawet +3,5. Jest to problem bardzo powszechny, od lat 50. ubiegłego wieku odnotowuje się stały wzrost jego występowania, a według szacunków do 2050 roku będzie dotyczył blisko połowy światowej populacji.

Najczęstszą chorobą wzroku towarzyszącą osobom starszym, jest zaćma. W ten sposób nazywa się postępujące zmętnienie soczewki, które pojawia się zwykle u osób po 70. roku życia, a powyżej 80. roku życia, problem jest stwierdzany nawet w połowie przypadków. Co istotne, w obecnych czasach schorzenie zaczyna dotyczyć już coraz młodszych, nawet 40-letnich osób. Osoby cierpiące na zaćmę mają przymglone widzenie, ostrość ich wzroku do dali i bliży pogarsza się, często występują też trudności w doborze okularów. W początkowym stadium choroby występuje lekkie przymglenie, które z czasem staje się coraz bardziej gęste i utrudnia pacjentom wykonywanie podstawowych czynności, takich jak przygotowanie posiłków, jazda samochodem czy czytanie.

W przypadku zaćmy pacjenci bardzo często nie wiedzą, gdzie powinni szukać pomocy.
– W początkowej fazie problemu często trafiają do optyka – tłumaczy dr n. med. Violetta Tomczyk-Dorożyńska, okulistka z kliniki Oko-Test z placówkami w Olkuszu i Nowym Targu. – Niestety, w ich przypadku zmiana okularów nie przynosi absolutnie żadnych efektów. Dlatego następnie zgłaszają się ze swoją przypadłością do okulisty, który w trakcie badania biomikroskopowego (lampą szczelinową) stwierdza najczęściej właśnie zmętnianie soczewki – wyjaśnia specjalistka. Jednocześnie okulistka zwraca też uwagę na fakt, że zaćma jest procesem, który samoistnie nigdy się nie cofa, a jedynym skutecznym sposobem jej leczenia jest operacja, po której w większości przypadków pacjenci na powrót widzą bardzo dobrze.

Leczenie zaćmy jest zabiegiem operacyjnym, który uważa się za najczęściej wykonywany na świecie. Trwa on od 10 do 15 minut, jest bezpieczny i bezbolesny. Polega on na wymianie zmętniałej soczewki i wprowadzeniu w jej miejsce nowej, sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej, która w doskonały sposób zastępuje naturalną.

–  Tymczasem są to mity, które wynikają z faktu, jak zabieg wyglądał przed laty. Przez ostatnie dekady nastąpił znaczny rozwój w zakresie operowania zaćmy. Obecnie chirurg-okulista wykonuje zabieg przy użyciu nowoczesnego, bardzo dokładnego mikroskopu operacyjnego, a cięcie wykonywane w trakcie zabiegu jest 2-milimetrowe i samozasklepiające. Nie ma zakładanych szwów, a w trakcie i po operacji pacjent nie odczuwa bólu, z reguły nie ma więc potrzeby przyjmowania dodatkowych środków przeciwbólowych. Procedura odbywa się w ramach chirurgii jednego dnia, a pacjent na oddziale przebywa zaledwie 2-3 godziny – wyjaśnia dr n. med. Violetta Tomczyk-Dorożyńska.

Drugą, często spotykaną chorobą oczu związaną z wiekiem, jest jaskra - prowadząca do postępującego i nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego i komórek zwojowych siatkówki, a co za tym idzie – pogorszenia, w postaci zawężenia pola widzenia, lub utraty wzroku. Głównym czynnikiem powodującym uszkadzanie nerwu wzrokowego jest w tym przypadku nadmierny wzrost ciśnienia wewnątrz gałki ocznej. Choć jest problemem nieuleczalnym, istnieją terapie przeciwdziałające rozwojowi tej choroby.

To proces bardziej skomplikowany. Istnieje wiele rodzajów tej choroby i metod jej leczenia. Mogą to być zarówno laserowe zabiegi przeciwjaskrowe, jak i chirurgia jaskry polegająca na wytworzeniu nowej drogi odpływu cieczy wodnistej z oka. Istnieje również metoda tradycyjna, przy pomocy mikrostentów wszczepianych do oka podczas zabiegu operacyjnego.

– Jest to metoda małoinwazyjna, bezbolesna i nie wymagająca długiego pobytu w szpitalu. Zabieg jest niezwykle precyzyjny, przy użyciu specjalistycznych mikronarzędzi. Pomaga uratować wzrok, ponieważ nieleczona jaskra prowadzi do jego nieodwracalnej utraty – tłumaczy okulistka.

Czy istnieje sposób na spowolnienie procesu degradacji wzroku? Owszem, choćby poprzez odpowiedni tryb życia i utrzymywanie ogólnego dobrostanu organizmu. Uwagę należy zwrócić również na odpowiedni sposób odżywiania się, zażywanie witamin czy suplementów diety przepisywanych przez okulistę. Osoby starsze często chorują na nadciśnienie, cukrzycę i inne choroby metaboliczne, choroby tarczycy, zapalenie stawów, które leczy się przy pomocy leków przyspieszających powstawanie zaćmy.

W sytuacjach, kiedy przez dłuższy czas czytamy czy rozwiązujemy krzyżówki, powinniśmy pozwolić oczom odpocząć. Co to oznacza?

– Przykładowo czytając przez 20 minut, róbmy przerwy polegające na podchodzeniu do okna, spoglądaniu na zielone drzewa w oddali przez 20 sekund, rozluźnianiu akomodacji – tłumaczy dr n. med. Violetta Tomczyk-Dorożyńska. – Pracując przez 30 minut, na rozluźnienie akomodacji poświęcajmy 30 sekund. Do czytania teksów czy rozwiązywania krzyżówek, zawsze powinno się mieć dobrze dobrane – przez optometrystę lub lekarza okulistę – okulary do bliży. Ważne jest również rozmasowywanie mięśnia okrężnego oka, biegnącego dookoła górnej i dolnej powieki, łączącego się w bocznym i przyśrodkowym kącie, który możemy również delikatnie rozmasowywać i rozluźniać. Zalecane jest również rozmasowywanie skroni lub robienie ciepłych okładów w postaci specjalnych masek stosowanych na oczy, albo nawet ciepłej ręki przykładanej do skroni.

na podst. mat. pras.