Teina a kofeina – czym się różnią? Ekspert: "To ten sam związek chemiczny"

Choć teina i kofeina to chemicznie ta sama substancja, różnią się sposobem działania na organizm człowieka. Dlaczego kofeina w kawie pobudza szybciej niż ta z herbaty? Skąd wzięły się różne nazwy? I co ma z tym wspólnego garbnik?

Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że teina i kofeina to dwa różne związki. Tymczasem teina to nic innego jak kofeina występująca w herbacie. Z chemicznego punktu widzenia to dokładnie ta sama substancja – naturalny alkaloid pobudzający, który znajdziemy również w kawie, yerba mate (gdzie bywa nazywana mateiną) czy guaranie (guaranina).

Różnica tkwi więc nie w strukturze, ale w kontekście – czyli źródle, w jakim kofeina występuje i jak wchodzi w interakcję z innymi składnikami napoju.

Czym się różni teina z herbaty od kofeiny z kawy? Jak mówi doktor z tiktoka, czyli naukowiec, Konrad Skotnicki.

Kofeina: szybki zastrzyk energii

Kofeina z kawy wchłania się już w żołądku, co powoduje szybkie, ale krótkotrwałe pobudzenie. Jej działanie odczuwamy zazwyczaj po kilkunastu minutach – poprawia koncentrację, zwiększa czujność, przyspiesza metabolizm i działa moczopędnie. Dodatkowo zwiększa skuteczność niektórych leków przeciwbólowych, dlatego często jest składnikiem tabletek na migrenę.

Teina: łagodniejsze i dłuższe pobudzenie

W przypadku herbaty sprawa wygląda nieco inaczej. Teina, w obecności tanin (czyli garbników zawartych w herbacie), tworzy związki, które wolniej się wchłaniają – dopiero w jelitach. Dzięki temu działanie teiny jest opóźnione, ale za to bardziej stabilne i łagodniejsze dla układu nerwowego. Efekt pobudzenia może utrzymywać się dłużej i nie towarzyszy mu tak często uczucie "nerwowości" jak po kawie.

Zawartość kofeiny w herbacie (czyli teiny) zależy od rodzaju naparu, metody produkcji i czasu parzenia. Oto orientacyjne wartości:

• Herbata czarna: 60–90 mg/250 ml

• Herbata zielona: 35–70 mg/250 ml

• Herbata biała: 30–55 mg/250 ml

• Herbata oolong: 50–75 mg/250 ml

• Herbata rooibos: 0 mg (brak kofeiny)

W porównaniu – filiżanka kawy zawiera średnio 80–120 mg kofeiny. Jednak czas parzenia i temperatura wody znacząco wpływają na końcową ilość teiny w herbacie – im wyższa temperatura i dłuższy czas zaparzania, tym więcej kofeiny przedostaje się do naparu.

Na poziom kofeiny w herbacie wpływa wiele czynników:

• Rodzaj herbaty – różne metody obróbki liści mają znaczenie.

  Reklama

• Warunki uprawy – gleba, nasłonecznienie, czas zbioru.

• Część rośliny – młode pędy i liście zawierają więcej teiny.

• Metoda parzenia – wyższa temperatura i dłuższy czas = więcej teiny.

Nie ma jednej dobrej odpowiedzi. Kofeina z kawy działa szybko i intensywnie, idealnie sprawdza się, gdy potrzebujemy natychmiastowego pobudzenia. Teina z herbaty działa wolniej, ale stabilniej, dzięki czemu może być lepszym wyborem dla osób wrażliwych na skoki energii lub cierpiących na problemy z układem pokarmowym.