Szwedzkie badanie: niektóre środki hormonalne mogą bardziej sprzyjać rakowi piersi niż inne

Naukowcy z Uniwersytetu w Uppsali przeanalizowali dane ponad dwóch milionów kobiet, by sprawdzić, jak różne formy antykoncepcji hormonalnej wpływają na ryzyko raka piersi. Wyniki pokazują, że nie wszystkie preparaty działają tak samo – niektóre zwiększają ryzyko bardziej niż inne. Szczególną uwagę badacze zwrócili na środki zawierające dezogestrel, które wiązały się z najwyższym wzrostem ryzyka.

Badanie opublikowane w czasopiśmie JAMA Oncology to jedno z największych badań nad bezpieczeństwem antykoncepcji hormonalnej. Zespół kierowany przez prof. Åsę Johansson z Uniwersytetu w Uppsali i SciLifeLab przeanalizował dane z lat 2006–2019 obejmujące ponad dwa miliony kobiet i nastolatek w wieku 13–49 lat. Dzięki szwedzkim rejestrom krajowym badacze mieli dostęp zarówno do informacji o receptach, jak i diagnozach nowotworów.

To właśnie różnice w składzie i rodzaju hormonów okazały się kluczowe.

Analiza wykazała, że środki zawierające dezogestrel wiążą się z największym wzrostem ryzyka raka piersi – nawet o 50% przy długotrwałym stosowaniu (od pięciu do dziesięciu lat). Dla porównania, produkty z lewonorgestrelem, takim jak wkładki domaciczne, zwiększały ryzyko o mniej niż 20%.

Co ciekawe, tabletki z drospirenonem i estrogenem – popularne również w Polsce – nie były powiązane ze zwiększonym ryzykiem nowotworu, co może czynić je bezpieczniejszą alternatywą dla kobiet z grupy ryzyka.

Bez względu na rodzaj środka, samo stosowanie antykoncepcji hormonalnej wiązało się z 24% wzrostem ryzyka raka piersi, co przekłada się na jeden dodatkowy przypadek rocznie na 7800 kobiet. Ryzyko to wzrastało wraz z czasem stosowania, jednak autorzy badania podkreślają, że jest ono relatywnie niewielkie w skali populacyjnej.

Eksperci przypominają, że antykoncepcja hormonalna ma również wiele zalet: chroni przed niechcianą ciążą, zmniejsza ryzyko raka jajnika i trzonu macicy, łagodzi bóle miesiączkowe i problemy dermatologiczne. Mimo to, przy wyborze metody antykoncepcji warto brać pod uwagę indywidualne czynniki ryzyka – takie jak wiek, historia chorób nowotworowych w rodzinie czy czas planowanego stosowania preparatu.

Nowe wyniki nie mają na celu wzbudzenia lęku, lecz pomóc kobietom i lekarzom w bardziej świadomym wyborze metody antykoncepcji, dostosowanej do zdrowia i potrzeb każdej pacjentki.