Szczepienia uratowały 150 milionów ludzi. WHO i UNICEF ostrzegają: postęp jest zagrożony

Szczepienia zapobiegły śmierci aż 150 milionów osób w ciągu ostatnich 50 lat. Niestety, cięcia finansowe i brak dostępu do opieki zdrowotnej cofają świat w walce z groźnymi chorobami. WHO, UNICEF i Gavi apelują o pilne wsparcie dla programów szczepień.

Szczepienia zapobiegają aż 14 chorobom zakaźnym i co roku chronią życie blisko 4,2 miliona osób. Szacuje się, że w ciągu ostatnich 50 lat pozwoliły uratować aż 150 milionów istnień. Szczepienia są jednym z najskuteczniejszych i najbardziej opłacalnych sposobów ochrony zdrowia publicznego – każdy zainwestowany dolar przynosi aż 54 dolary zwrotu.

Mimo ogromnych sukcesów, coraz więcej dzieci nie otrzymuje rutynowych szczepień. W 2023 roku było ich 14,5 miliona – więcej niż rok wcześniej i więcej niż przed pandemią. Ponad połowa z nich żyje w krajach dotkniętych konfliktami lub niestabilnością, gdzie opieka zdrowotna działa bardzo słabo.

Rośnie liczba zachorowań na odrę, zapalenie opon mózgowych i żółtą febrę – choroby, którym można zapobiec dzięki szczepieniom. WHO ostrzega także przed możliwym powrotem błonicy, która przez lata była pod kontrolą. Taki rozwój sytuacji może prowadzić nie tylko do śmierci tysięcy dzieci, ale też do ogromnych kosztów leczenia i walki z epidemiami.

Najwięcej uratowanych istnień dzięki szczepieniom przypada na region afrykański. Tam m.in. wyeliminowano zapalenie opon mózgowych typu A i osiągnięto duży postęp w szczepieniach przeciwko żółtej febrze i HPV – wskaźnik zaszczepienia przeciwko wirusowi HPV wzrósł prawie dwukrotnie w latach 2020–2023, sięgając 40 procent. Wprowadzono także szczepienia przeciwko malarii w blisko 20 krajach – mogą one uratować pół miliona osób do 2035 roku.

Organizacje takie jak UNICEF, WHO i Gavi alarmują, że cięcia finansowania i spadek zaufania do szczepień mogą zniweczyć dotychczasowy postęp. W niektórych krajach usługi szczepień są już tak osłabione, jak w czasie pandemii COVID-19. Eksperci wzywają do realizacji założeń globalnej Agendy Szczepień 2030, która ma zapewnić powszechny dostęp do szczepień, zwłaszcza w ramach podstawowej opieki zdrowotnej.

Eksperci przypominają, że szczepienia to nie tylko ochrona przed chorobami. Mogą być powiązane z innymi usługami, jak opieka prenatalna, żywienie czy badania przesiewowe. To fundament przyszłości zdrowotnej – zarówno dla jednostek, jak i dla całych społeczeństw.

UNICEF, WHO i Gavi wzywają rodziców, opinię publiczną i polityków do wzmocnienia wsparcia dla szczepień. Wyraźnie mówią o potrzebie utrzymania inwestycji w szczepionki i programy szczepień. Wzywają też kraje do dotrzymania zobowiązań wynikających z Agendy Szczepień 2030 (IA2030).