Specustawa o pomocy uchodźcom - jakie koszty dla systemu zdrowia?

Rząd przyjął ustawę dot. pomocy uchodźcom przyjeżdżającym z Ukrainy w związku z agresją rosyjską. Polityka Zdrowotna dotarła do jej zapisów. Projektowane przepisy nie pokazują kompleksowych skutków finansowych dla systemu ochrony zdrowia.

Podstawa prawna dla pobytu uznawanego za legalny w okresie 18 miesięcy od wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 

Projekt ustawy przewiduje w pierwszej kolejności ustanowienie szczególnej podstawy prawnej dla uznania za legalny pobytu obywateli Ukrainy. 

Projekt ustawy reguluje również:

1)     szczególne zasady powierzenia pracy obywatelom Ukrainy, przebywającym legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2)     pomoc udzielaną przez wojewodów, jednostki samorządu terytorialnego oraz przez inne podmioty obywatelom Ukrainy;

3)     utworzenie Funduszu Pomocy  w celu finansowania lub dofinansowania realizacji zadań na rzecz pomocy obywatelom Ukrainy; 

4)     niektóre uprawnienia obywateli Ukrainy, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny;

5)     szczególne zasady przedłużania okresów legalnego pobytu obywateli Ukrainy oraz wydanych im przez organy polskie dokumentów dotyczących uprawnień w zakresie wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

6)     niektóre uprawnienia obywateli polskich i obywateli Ukrainy będących studentami, nauczycielami akademickimi lub pracownikami naukowymi wjeżdżającymi z terytorium Ukrainy;

7)     szczególne regulacje dotyczące kształcenia, wychowania i opieki dzieci i uczniów będących obywatelami Ukrainy, w tym wsparcia jednostek samorządu terytorialnego w realizacji dodatkowych zadań oświatowych w tym zakresie;

8)     szczególne zasady organizacji i funkcjonowania uczelni w związku z zapewnianiem miejsc na studiach dla obywateli Ukrainy;

9) szczególne zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej przez obywateli Ukrainy, przebywających legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Projektowana ustawa zakłada nadanie obywatelom Ukrainy przybyłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z działaniami wojennymi na terytorium Ukrainy, numeru PESEL, który pozwali na realizację szeregu usług publicznych na rzecz tych osób. W tym celu w projekcie ustawy proponuje się specjalny tryb uzyskania numeru PESEL na wniosek zawierający katalog podstawowych danych. Będzie to odformalizowana procedura 

Pomoc medyczna

Projekt ustawy reguluje także kwestię dostępu obywateli Ukrainy, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny, do opieki medycznej obejmującej świadczenia opieki zdrowotnej na zasadach i w zakresie, w jakim osobom objętym obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym przysługuje prawo do świadczeń na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Opisane wyżej świadczenia opieki zdrowotnej będą udzielane przez świadczeniodawców na podstawie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz przez apteki na podstawie umów na realizację recept, zawartych z Narodowym Funduszem Zdrowia. Koszty świadczeń opieki zdrowotnej będą rozliczane ze świadczeniodawcami oraz aptekami przez Narodowy Fundusz Zdrowia, a finansowane z dotacji celowej z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia.

Art. 34. 1. Obywatel Ukrainy, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, jest uprawniony do opieki medycznej udzielanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obejmującej świadczenia opieki zdrowotnej na zasadach i w zakresie, w jakim osobom objętym obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym przysługuje prawo do świadczeń na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1285, z późn. zm.[1])), z wyłączeniem leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej, a także podanie produktów leczniczych wydawanych świadczeniobiorcom w ramach programów polityki zdrowotnej ministra właściwego do spraw zdrowia.

2. Świadczenia opieki zdrowotnej, o których mowa w ust. 1, są udzielane przez świadczeniodawców na postawie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz przez apteki na podstawie umów na realizację recept, zawartych z Narodowym Funduszem Zdrowia. Produkty lecznicze, o których mowa w ust. 1, są podawane przez podmioty realizujące programy polityki zdrowotnej ministra właściwego do spraw zdrowia. 

3. Koszty świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w ust. 1, są rozliczane ze świadczeniodawcami oraz aptekami przez Narodowy Fundusz Zdrowia, a finansowane z dotacji celowej z budżetu państwa udzielanej z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia. Szczegółowy tryb i sposób finansowania kosztów świadczeń, o których mowa w zdaniu pierwszym, zostanie określony w umowie zawartej między ministrem właściwym do spraw zdrowia a Prezesem Narodowego Funduszu Zdrowia.

[1])   Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r. poz. 1292, 1559, 1773, 1834, 1981, 2105, 2120, 2232 i 2270 oraz z 2022 r. poz. 64, 91, 526 i … .

Założenia przyjęte do wyliczenia skutków finansowych. 

Szacunkowa wartość liczby uchodźców to od 486 tys. do 972 tys., z czego dzieci to od 95 tys. do 190  tys

Pomoc psychologiczna - 2477 gmin x  średnio 10 000 (w zależności od potrzeb w gminie średnio przyjęto szacunkowo kwotę 10 tys.) = 24,8 mln zł. Gmina otrzyma środki na realizację tego zadania.

Szacowany koszt realizacji zadań na rzecz cudzoziemców z niepełnosprawnością z Ukrainy finansowanych przez PFRON wynosi 130 mln zł. Koszty te będą realizowane w ramach planu finansowego PFRON.

Projektowane przepisy nie pokazują kompleksowych skutków finansowych dla systemu ochrony zdrowia.

Resortem prowadzącym jest MSWiA.

Polecamy także: