Samorząd lekarski ma szereg uwag do Polskiego Ładu

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej oceniło, że samo umieszczenie w "Polskim Ładzie" ochrony zdrowia, jako jednego z obszarów wymagających istotnej poprawy, należy ocenić pozytywnie. Jednocześnie stwierdza, że plany mają charakter hasłowy, w większości pozbawione są szczegółów i do założeń tego programu zgłasza wiele zastrzeżeń. PNRL zaznacza m.in., że "skutki zapowiadanych zmian dotyczących podatku dochodowego oraz składki zdrowotnej będą dla pracowników sektora ochrony zdrowia zdecydowanie negatywne i dotkliwe".

"Przedstawione w dokumencie plany mają w przeważającej mierze charakter hasłowy, w większości pozbawione są szczegółów, co tak naprawdę uniemożliwia ich ocenę. Realny wpływ zapowiadanych w dokumencie zmian na system ochrony zdrowia, sytuację kadr medycznych będzie możliwy do ustalenia i oceny w momencie przedstawienia projektów aktów prawnych, które te hasłowe zapowiedzi zawarte w „Polskim Ładzie” będą miały wprowadzić w życie" - ocenia Prezydium NRL w przyjętym stanowisku.

Nakłady na ochronę zdrowia

Zapowiedziany w ramach Programu wzrost nakładów na ochronę zdrowia do 7 proc. PKB w 2027 r. jest - w ocenie samorządu lekarskiego -"zbyt oddalony w czasie i nie pozwoli na poprawę sytuacji w ochronie zdrowia".

Jak podkreśla PNRL, system ochrony zdrowia wymaga zdecydowanie szybszego i większego wzrostu nakładów, głębokich zmian w organizacji i sposobie zarządzania, a także dystrybucji środków finansowych. Przypomina, że znacząco wyższe nakłady na ochronę zdrowia ponosi się w krajach zachodniej Europy, co jednoznacznie przekłada się na poziom i jakość opieki zdrowotnej. 

"Co szczególnie istotne, w dokumencie brak zapowiedzi zwiększenia, a w zasadzie urealnienia wyceny świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Bez takiego działania żaden system opieki zdrowotnej, w tym opieki szpitalnej, nie będzie wydolny" - ocenia PNRL.

Wyższe wynagrodzenia kadr medycznych

Ponadto - jak wskazuje PNRL - zapowiedź podwyższenia minimalnych wynagrodzeń pracowników medycznych nie została w żaden sposób sprecyzowana.

"W kontekście przygotowanego przez Ministerstwo Zdrowia projektu ustawy przewidującego ustalanie minimalnego wynagrodzenia lekarza specjalisty na poziomie 1,31 przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2021 roku nie stanowi żadnej podwyżki a w istocie stanowi obniżenie wynagrodzenia, zapowiedzi zawarte w Polskim Ładzie wydają się nie tylko pozbawione konkretów, ale i wiarygodności" - czytamy w stanowisku.

PNRL zwraca też uwagę na skutki finansowe projektowanych zmian w obszarze PIT i składki zdrowotnej dla kadr medycznych. W ocenie samorządu, "konsekwencje zmian prawa w tych obszarach doprowadzą do istotnego zwiększenia obciążeń fiskalnych tak w przypadku zatrudnionych jak i prowadzących działalność gospodarczą. Sumarycznie efektem wszystkich przewidzianych w dokumencie zmian będzie zmniejszenie wynagrodzeń kadr medycznych, a nie ich podwyższenie. Proporcjonalne naliczanie składki zdrowotnej od dochodu dla osób prowadzących działalność gospodarczą, a także likwidacja odliczenia jej od PIT, są niczym innym jak zwiększeniem obciążeń fiskalnych. Dla lekarzy i lekarzy dentystów wykonujących zawód w formie działalności gospodarczej i rozliczających się liniowo zmiany te skutkować będą podwyższeniem obciążeń z tytułu PIT i składki zdrowotnej z ponad 19 proc. obecnie do około 28 proc.. Likwidacja odliczania składki zdrowotnej od podatku uderzy nie tylko w lekarzy i lekarzy dentystów prowadzących działalność gospodarczą, ale również w wykonujących te zawody w ramach stosunku pracy, zwiększając ich obciążenia fiskalne i prowadząc w konsekwencji do obniżenia poziomu wynagradzania" - wyjaśnia samorząd.

Kadry medyczne

Za interesującą uznał PNRL zapowiedź wsparcia kadr medycznych poprzez wprowadzenie m.in. kredytów czy stypendiów, które miałyby być „odpracowywane”. Jednocześnie podkreśla, że rozwiązania takie nie mogą prowadzić do zmniejszania liczby miejsc na nieodpłatnych studiach medycznych czy liczby rezydentur.

"W tym kontekście ponownie należy podkreślić, że skutki zapowiadanych zmian dotyczących podatku dochodowego oraz składki zdrowotnej będą dla pracowników sektora ochrony zdrowia zdecydowanie negatywne i dotkliwe" - podkreśla PNRL.

Fundusz Modernizacji Szpitali oraz Fundusz Medyczny

"Mechanizmy wsparcia finansowego modernizacji szpitali powinny opierać się na zasadach równego dostępu do instrumentów wsparcia. Działalność Funduszu Modernizacji Szpitali musi opierać się na takich zasadach" - stwierdza samorząd lekarski i przypomina, że negatywnie oceniał powołanie Funduszu Medycznego, jako kolejnego podmiotu zajmującego się finansowaniem świadczeń opieki zdrowotnej, którego organizacja i obsługa będzie wymagać dodatkowych nakładów. Jak przekonuje, środki przeznaczane na kolejny fundusz mogą zostać prawidłowo i efektywnie wykorzystane w ramach już istniejących struktur w systemie ochrony zdrowia.

Agencja Rozwoju Szpitali

Krytycznie odnosi się PNRL także do pomysłu utworzenia Agencji Rozwoju Szpitali, jako kolejnego podmiotu, który ma zajmować się systemem ochrony zdrowia, wymagającym kadr, obsługi i generującym koszty. "Towarzyszące tej zapowiedzi informacje o tworzeniu korpusu menadżerskiego i zmian właścicielskich szpitali rodzą obawy, że Agencja może być instrumentalnie wykorzystywania do przejmowania przez państwo kontroli nad szpitalami lub będzie w swej działalności faworyzować szpitale, nad którym państwo sprawuje kontrolę" - ostrzega samorząd.

Drugi Etap Reformy Szpitali

"Zapowiedź wprowadzenia obowiązkowego monitorowania jakości klinicznej jest jedynie hasłem i trudno się do niego odnosić. Ocena tych reform będzie możliwa dopiero po przedstawieniu ich szczegółowych założeń, celów i sposobu implementacji" - stwierdza PNRL.

Ustawa o jakości

Według PNRL, zapowiedź działań zmierzających do poprawy jakości świadczeń powinna uwzględniać system rekompensat za zdarzenia niepożądane oparty na zasadzie no fault. "Tylko taki system może realnie poprawić bezpieczeństwo pacjentów i sprawić, aby ujawniane zdarzenia medyczne pozwalały budować systemową wiedzę pozwalającą unikać podobnych zdarzeń w przyszłości. Takiego celu nie zapewni zapowiedziany w Programie krajowy system monitorowania zdarzeń niepożądanych" - wyjaśnia samorząd.

Profilaktyka 40+

Z kolei za "godny pochwały" uznało PNRL pomysł uruchomienia badań profilaktycznych dla osób powyżej 40 r. życia. Według samorządu, brakuje jednak szczegółów, oszacowania kosztów oraz wskazania źródeł finansowania takich programów.

Krajowa Sieć Onkologiczna

Według PNRL, w zapowiedzi dot. sieci onkologicznej zabrakło informacji o zakresie rozbudowania, co uniemożliwia ocenę tego pomysłu.

Krajowa Sieć Kardiologiczna

"Wprowadzenie Krajowej Sieci Kardiologicznej powinno zostać uzależnione od wyników prowadzonego obecnie pilotażu" - stwierdziło PNRL.

Rozwój nowoczesnych technologii w służbie zdrowia

Sceptycznie odniósł się samorząd do zapowiedzi w tym obszarze. "Wydaje się, że w obszarze nowoczesnych technologii w służbie zdrowia można zrealizować ambitniejsze zadania, realnie przekładające się na jakość czy bezpieczeństwo udzielania świadczeń zdrowych niż tworzenie elektronicznego narzędzia obsługi pacjentów w sytuacji, w której istnieją na rynku narzędzia umożliwiające zapowiadane funkcjonalności, takie jak np. umawianie wizyt" - podkreślono w stanowisku.

Usprawniona nocna pomoc lekarska

Jak zwraca uwagę PNRL, zapowiedzi dot. zmian w nocnej opiece są "hasłowe" i nie wiadomo jaki sposób ma wyglądać taka pomoc i w jaki sposób zapewnione będzie jej finasowanie.

Program badawczy nad COVID-19

"Nie wiadomo w jaki sposób ma być finansowa ta działalność – w ramach działań Agencji Badań Medycznych, czy z innych źródeł. Finansowanie takich badań powinno opierać się na rzetelnej ocenie zasadności ich prowadzenia i pożytków, które mogą z nich wypływać. Wśród finansowanych w ubiegłym roku przez Agencję Badań Medycznych badań związanych z pandemią były działania, które budziły nasze zdziwienie i wątpliwości, co do celowości ich finansowania"- zaznacza PNRL.

Zniesienie limitów u specjalistów

Zapowiedzi zmniejszenia limitów u specjalistów - jak zwraca uwagę samorząd lekarski - "nie towarzyszy wyjaśnienie, w jaki sposób na zostać zapewniona dostępność do świadczeń specjalistycznych przy istotnym niedoborze specjalistycznych kadr medycznych".

PNRL zaznacza na zakończenie, że w dokumencie "brak jest jakichkolwiek zapowiedzi dotyczących działań w obszarze stomatologicznej opieki zdrowotnej. W Programie nie uwzględniono w żaden sposób wzmocnienia służb sanitarno-epidemicznych. Brak również informacji o działaniach w obszarze badań naukowych oraz nauki w aspekcie szerszym, niż związany z COVID-19".

"Prognostykiem wiarygodności zapowiadanych reform oraz ich ostatecznego kierunku będzie sposób szczegółowego sformułowania oraz wykonania założeń zwartych w dokumencie „Zdrowa przyszłość - Ramy strategiczne dla systemu ochrony zdrowia na lata 2021-2027”.  ocenia samorząd.

Źródło: NIL