Ryzyko dużej depresji widoczne w strukturze mózgu – odkrycia konsorcjum ENIGMA

Międzynarodowy zespół naukowców odkrył, że określone wzorce w strukturze mózgu są powiązane z genetycznym ryzykiem wystąpienia dużej depresji (MD). Analiza objęła dane ponad 50 tysięcy osób z 11 badań w ramach konsorcjum ENIGMA, a wyniki opublikowano w "Molecular Psychiatry". Odkrycia mogą przyczynić się do lepszego zrozumienia biologicznych podstaw depresji i otworzyć drogę do wcześniejszych, bardziej spersonalizowanych interwencji.

Na depresję cierpi około 3,8% światowej populacji. Najcięższa postać choroby, tzw. duża depresja (MD), może prowadzić do poważnej niezdolności do pracy i codziennego funkcjonowania. Uważa się, że jej rozwój jest wynikiem złożonej interakcji czynników genetycznych i środowiskowych.

Do oceny genetycznego ryzyka wykorzystuje się tzw. poligeniczne wskaźniki ryzyka (PRS) – sumę wpływu wielu wariantów genetycznych. Do tej pory jednak brakowało szeroko zakrojonych analiz łączących PRS z obrazowaniem mózgu.

Naukowcy z Uniwersytetu w Edynburgu, Uniwersytetu w Melbourne, Vrije Universiteit Amsterdam i innych ośrodków przeanalizowali dane 50 975 uczestników.

Zespół stworzył spójne protokoły genetyczne i neuroobrazowe, stosując rygorystyczne metody, aby uniknąć błędów i nakładania się danych.

Badacze zauważyli, że wyższe PRS dla depresji korelowało z mniejszą objętością wewnątrzczaszkową i mniejszą powierzchnią kory mózgowej. Szczególnie wyraźny związek dotyczył płata czołowego – zwłaszcza lewego przyśrodkowego zakrętu oczodołowo-czołowego.

W strukturach podkorowych mniejsze objętości wzgórza, hipokampa i gałki bladej także były powiązane z wyższym ryzykiem genetycznym.

Podobne, choć mniej wyraźne wzorce zaobserwowano także u uczestników poniżej 25. roku życia. Sugeruje to, że biologiczne ślady ryzyka depresji mogą być obecne już we wczesnym etapie życia.

Co ważne, analiza randomizacji mendlowskiej wskazała potencjalnie przyczynowy wpływ mniejszej objętości lewego hipokampa na większe ryzyko wystąpienia MD.

Badanie otwiera drogę do przyszłych, spersonalizowanych metod leczenia depresji, które mogą opierać się nie tylko na obserwacji objawów, ale także na biologicznych markerach ryzyka.