Depresja i mania u seniorów mogą być pierwszym sygnałem demencji

Zaburzenia nastroju w starszym wieku, takie jak depresja czy mania, mogą zwiastować rozwój demencji, na długo przed pojawieniem się problemów z pamięcią. Japońscy naukowcy wykryli w mózgach pacjentów z późnym początkiem chorób nastroju, nieprawidłowe białka charakterystyczne dla chorób neurodegeneracyjnych. Wyniki mogą zmienić sposób diagnozowania i leczenia tych schorzeń.

Zespół naukowców z Japonii, kierowany przez dr Shina Kurose i dr Keisuke Takahatę z National Institutes for Quantum Science and Technology, postanowił zbadać, czy u osób starszych z depresją lub chorobą afektywną dwubiegunową mogą występować zmiany w mózgu charakterystyczne dla demencji. Ich badania, opublikowane 9 czerwca 2025 r. w prestiżowym czasopiśmie Alzheimer’s & Dementia, przynoszą niepokojące wnioski.

Badacze przeprowadzili skanowanie mózgu u 52 osób z późnymi zaburzeniami nastroju (LLMD) oraz 47 zdrowych osób. Zastosowano nowoczesną technikę PET z dwoma różnymi znacznikami, które wykrywają dwa kluczowe białka związane z chorobą Alzheimera: tau i amyloid beta.

Wyniki wykazały:

– Aż 50% pacjentów z LLMD miało akumulację białka tau,
– U 29% wykryto złogi amyloidu,
– Dla porównania, w grupie kontrolnej było to odpowiednio 15% i tylko 2%.

Wyniki potwierdziły także analizy pośmiertne 208 przypadków, pokazując wyraźny związek między występowaniem objawów nastroju a obecnością białka tau w mózgu.

Jednym z najważniejszych odkryć było to, że objawy takie jak depresja czy mania pojawiały się średnio 7,3 roku przed pierwszymi problemami z pamięcią czy ruchem. Co więcej, zmiany w mózgu były widoczne szczególnie w jego przednich częściach – tych odpowiedzialnych za emocje i funkcje poznawcze.

Jak podkreśla dr Kurose:

Wyniki badania wskazują, że niektóre przypadki depresji lub choroby dwubiegunowej w starszym wieku mogą wymagać dokładniejszej diagnostyki w kierunku demencji. Skany PET wykrywające białka tau mogą w przyszłości stać się ważnym narzędziem diagnostycznym.

Dr Takahata podsumowuje:

Wczesne rozpoznanie zmian w mózgu może pozwolić na wcześniejsze wdrożenie leczenia i lepsze planowanie opieki. Naukowcy liczą, że ich badania przyczynią się do lepszego zrozumienia, jak demencja zaczyna się rozwijać, jeszcze zanim pojawią się pierwsze problemy z pamięcią.