Rośnie liczba potrzebujących, a rząd milczy. Kryzys opieki długoterminowej trwa

Brakuje personelu, rośnie liczba oczekujących, a opieka długoterminowa znika z priorytetów rządowych. Organizacje apelują o natychmiastowe zmiany, ale państwo milczy. Polska nie jest gotowa na starzejące się społeczeństwo i nadchodzący kryzys opiekuńczy.

15 kwietnia odbyła się konferencja prasowa Koalicji „Na Pomoc Niesamodzielnym”. Przedstawiciele 11 organizacji społecznych wspólnie zaapelowali o natychmiastowe działania na rzecz reformy systemu opieki długoterminowej w Polsce. Głównym powodem niepokoju jest decyzja o wykreśleniu opieki długoterminowej z listy priorytetów zdrowotnych polskiej prezydencji w Unii Europejskiej, która rozpoczęła się 1 stycznia 2025 roku.

Liczba osób oczekujących na opiekę długoterminową przekroczyła już 20 tysięcy. W trudnej sytuacji są również pacjenci wymagający opieki respiratorowej. Zakłady opiekuńcze borykają się z brakiem funduszy i poważnymi brakami kadrowymi. Coraz większym problemem są też opóźnienia w wypłatach za wykonane świadczenia, co grozi paraliżem całego systemu.

Organizacje działające na rzecz osób niesamodzielnych już trzykrotnie apelowały o zmiany – w czerwcu 2022, kwietniu 2023 i lutym 2025 roku. Niestety, jak dotąd rząd nie podjął żadnych konkretnych kroków. Przedstawiciele stowarzyszeń podkreślają, że temat jest ignorowany przez polityków, a decyzja o usunięciu go z unijnych priorytetów tylko pogłębia obawy.

Zdaniem organizacji, obecny rząd nie jest gotowy na szczery dialog o przyszłości systemu. Ich zdaniem potrzebna jest zupełnie nowa strategia – spójna, kompleksowa i skoordynowana. Bez niej Polska nie poradzi sobie z wyzwaniami demograficznymi i cywilizacyjnymi. Stowarzyszenia liczą, że rozmowy ruszą dopiero po wyborach.

Prezes Krajowej Izby Domów Opieki, Andrzej Lejczak, wskazuje, że obecny system jest zbyt mocno oparty na hospitalizacjach, które są drogie i często niepotrzebne. Zamiast tego należy rozwijać opiekę w miejscu zamieszkania – w domach pacjentów, DPS-ach czy prywatnych placówkach. To nie tylko poprawi jakość życia podopiecznych, ale także odciąży szpitale i zmniejszy koszty.

Ogromnym problemem jest też brak specjalistycznych opiekunów – potrzeba ich co najmniej 20 tysięcy. Opieka domowa wciąż jest dostępna tylko dla nielicznych, a brak wsparcia finansowego ze strony państwa sprawia, że wiele rodzin nie stać na zatrudnienie pomocy. Najczęściej opiekę przejmują bliscy, głównie kobiety, które rezygnują z pracy, co prowadzi do problemów zdrowotnych i zawodowych.

Ada Zaorska z Polskiego Stowarzyszenia Opieki Domowej zaznacza, że choć pomysł bonu senioralnego był krokiem w dobrą stronę, jego zakres jest zbyt wąski. To pomoc na godziny, która nie odpowiada na realne potrzeby. Koszty opieki znacznie przewyższają wartość bonu, a w Polsce nie istnieje publiczny system współfinansowania opieki domowej.

Koalicja „Na Pomoc Niesamodzielnym” apeluje o gruntowną przebudowę całego systemu opieki długoterminowej – od kadr po strategię. Wymaga to nie tylko decyzji organizacyjnych, ale też politycznej woli i realnego zaangażowania. Bez tego Polska może stanąć w obliczu poważnego kryzysu opiekuńczego.