Projekt ustawy o krwiodawstwie i krwiolecznictwie w wykazie prac rządu

W wykazie prac rządu został opublikowany przygotowany przez resort zdrowia projekt ustawy o krwiodawstwie i krwiolecznictwie. Projekt miałby zostać przyjęty przez Radę Ministrów jeszcze w I kwartale tego roku.

Resort zdrowia podkreśla, że podstawowe problemy mające istotne znaczenie dla systemu ochrony zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem organizacji publicznej służby krwi, w zakresie regulacji odnoszącej się do krwiodawstwa i krwiolecznictwa jest brak jasnych zasad dotyczących zagospodarowania osocza, wykorzystywanego do produkcji krwiopochodnych produktów leczniczych, oraz brak możliwości wytwarzania krwiopochodnych produktów leczniczych z osocza pobranego od rodzimych dawców. 

Kolejne problemy to brak kompleksowego, wieloaspektowego i scentralizowanego nadzoru nad systemem publicznej służby krwi, który obecnie powierzony jest ministrowi zdrowia oraz dwóm jednostkom Narodowemu Centrum Krwi i Instytutowi Hematologii i Transfuzjologii.

"Uregulowanie organizacji publicznej służby krwi, określenie struktury całego systemu służby krwi oraz hierarchii i kompetencji poszczególnych jednostek wchodzących w jej skład, a przede wszystkim usankcjonowanie NCK jako jednostki właściwej do pełnienia roli koordynatora gospodarki osoczem jest niezbędne do prawidłowego i bezpiecznego dla pacjenta, ale również i dawcy krwi funkcjonowania służby krwi oraz roli koordynatora gospodarki produktami krwiopochodnymi"- przekonuje MZ.

Kolejne problemy to: brak jednolitych zasad zwrotu kosztów dojazdu dla honorowych dawców krwi we wszystkich regionalnych centrach krwiodawstwa i krwiolecznictwa (obecnie każde centrum rozlicza te koszty na podstawie wewnętrznych zarządzeń, ustalając własne zasady zwrotu), niejasne uregulowania dotyczące uprawnień dawców krwi - trudności związane  z  usprawiedliwieniem  nieobecności w pracy w dniu oddania krwi i jej składników przez dawców pracujących na zmiany, w szczególności w porze nocnej, brak  dostatecznej liczby średniego personelu medycznego mającego kwalifikacje do przetaczania krwi i jej składników,  brak możliwości  wykonywania przetoczeń krwi i jej składników przez lotnicze zespoły ratownictwa medycznego oraz lotnicze zespoły transportu sanitarnego w trakcie transportu „międzyszpitalnego”, co skutkuje koniecznością przerwania przetoczenia na czas transportu.

Z uwagi na dużą liczbę zmian ministerstwo zaproponowało opracowanie nowej ustawy a nie nowelizowanie dotychczas obowiązującej.

Powstanie Narodowy Frakcjonator Osocza

W projekcie przewidziano więc określenie jasnych zasad gospodarowania  osoczem oraz produktami krwiopochodnymi. Proponuje się powołanie Narodowego Frakcjonatora Osocza, który będzie wytwarzał poszczególne produkty krwiopochodne, których obecnie brakuje na rynku.

Do czasu  rozpoczęcia produkcji, co nastąpi za ok. 4-5 lat NFO będzie, na podstawie decyzji ministra zdrowia zbywać osocze w drodze konkurs albo wybierze  wykonawcę usługowego frakcjonowania w drodze konkursu albo przetargu publicznego.

Ponadto, podmioty lecznicze miałyby obowiązek wprowadzenia do systemu obrotu produktami krwiopochodnymi, prowadzonego przez NCK, systemu zapotrzebowań na produkty krwiopochodne. 

Proponuje się też w projekcie wprowadzenie ustawowego obowiązku uzyskiwania przez centra krwiodawstwa zgody dawcy krwi na oddanie krwi, z której będzie jasno wynikało, iż wyraża on zgodę na zbycie krwi i jej składników w celu przetworzenia w krwiopochodne produkty lecznicze.

Właściwy nadzór

Projekt przewiduje też wprowadzenie kompleksowego, wieloaspektowego i scentralizowanego nadzoru nad krwiodawstwem i krwiolecznictwem. 

Nadzór ten miałoby sprawować NCK. Do zadań NCK należeć będzie nadzór nad gospodarką osoczem oraz obrotem produktami krwiopochodnymi,  koordynacja wspólnych postępowań na zakup towarów i usług na rzecz centrów krwiodawstwa oraz realizacja usług wspólnych, przeprowadzanie konkursu na sprzedaż osocza, które nie spełnia wymagań frakcjonatora, a także  kontynuacja wszystkich zadań, które NCK obecnie realizuje jako jednostka podległa MZ (z wyłączeniem postępowań na zakup i dostawę produktów leczniczych dla chorych na hemofilię i pokrewne skazy krwotoczne), a także realizacja części zadań wykonywanych obecnie przez Instytut, przy czym zadania (merytoryczne), które wymagają dostępu do bazy laboratoryjnej w dalszym ciągu będą wykonywane przez Instytut.

Uprawnienia dawców krwi

W nowej ustawie doprecyzowane mają zostać uprawnienia dawców krwi m.in. przez wskazanie, że czas zwolnienia obejmuje również zmianę, która zaczęła się tego dnia, w którym oddano krew i jej składniki albo obejmuje cała dobę.

W myśl nowych regulacji umożliwiono by ponadto wykonywanie przetoczeń przez ratowników medycznych i perfuzjonistów po odbycu specjalistycznych szkoleń. Możliwe byłoby również przetaczanie krwi i jej składników przez lotnicze zespoły ratownictwa medycznego oraz lotnicze zespoły transportu sanitarnego w trakcie transportu „międzyszpitalnego”.

W pozostałym zakresie projekt utrzymuje bądź doprecyzowuje dotychczasowe rozwiązania w zakresie krwiodawstwa i krwiolecznictwa, znajdujące się w obecnie obowiązującej ustawie o publicznej służbie krwi.