Reklama

Prof. Dorota Kozieł: role zawodów medycznych trzeba zdefiniować na nowo

15/12/2025 13:30

Pracujemy nad nowymi programami specjalizacji dla pielęgniarek i położnych - mówi prof. Dorota Kozieł. Foto. ptp.net.pl

Spis treści

Niewykorzystany potencjał kadr medycznych
Preskrypcja wciąż na marginesie
Nowe możliwości dla położnych
„Nie zabieramy kompetencji”
Współpraca zamiast rywalizacji
Opiekunowie medyczni i inne zawody
Farmaceuci coraz bliżej pacjenta

Zmieniający się system ochrony zdrowia wymaga lepszego wykorzystania kompetencji personelu medycznego – od pielęgniarek i położnych po opiekunów medycznych i farmaceutów. – Nie chodzi o zabieranie komukolwiek uprawnień, lecz o ich optymalne wykorzystanie – podkreśla prof. Dorota Kozieł, prorektor i zastępca dyrektora Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego ds. pielęgniarstwa i innych zawodów medycznych.

Niewykorzystany potencjał kadr medycznych

Jak zwraca uwagę, w rozmowie z PAP, prof. Dorota Kozieł, część kompetencji zawodów medycznych wciąż nie jest w pełni wykorzystywana.

Zobacz także:

Lekarze i pielęgniarki na kontraktach w centrum legislacyjnego zamieszania

Barierą są przepisy, które wymagają doprecyzowania. Ministerstwo Zdrowia dostrzega ten problem, dlatego powołało zespół ds. kompetencji zawodów medycznych – wskazuje.

Równolegle zmiany zachodzą w CMKP.

Pracujemy nad nowymi programami specjalizacji dla pielęgniarek i położnych. Powołano zespoły ekspertów, które przygotowują programy m.in. z pielęgniarstwa ratunkowego, rodzinnego, anestezjologicznego i intensywnej opieki oraz psychiatrycznego – wylicza prof. Kozieł.

Reklama

Jak dodaje, w trakcie tych prac uwzględniane są kompetencje już zapisane w ustawie o zawodzie pielęgniarki i położnej.

Preskrypcja wciąż na marginesie

Jednym z przykładów niewykorzystanych uprawnień jest preskrypcja. Ekspertka mówi, że pielęgniarki mają od kilku lat prawo wystawiania recept, ale często z niego nie korzystają.

Zobacz także:

"Pielęgniarki mogą więcej" – Mariola Łodzińska apeluje o prawo do wystawiania zwolnień lekarskich

Przyczyn jest kilka.

Z jednej strony brakuje jasnych zasad rozliczania takich procedur, z drugiej same pielęgniarki często nie czują się jeszcze wystarczająco przygotowane do przepisywania leków czy przedłużania recept – tłumaczy.

Reklama

Potwierdzają to badania.

W jednej z analiz sprzed czterech lat w województwie świętokrzyskim 24 proc. pielęgniarek w POZ miało uprawnienia do wystawiania recept, ale faktycznie korzystało z nich tylko 12 proc. – mówi prof. Kozieł.

Jej zdaniem sytuacja będzie się zmieniać wraz z rozwojem zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej.

Nowe możliwości dla położnych

Istotnym wyzwaniem pozostaje sytuacja położnych, zwłaszcza w kontekście spadającej liczby porodów i zamykania oddziałów położniczo-ginekologicznych. W CMKP powołano 10-osobowy zespół ekspertów, który przygotował program kursu uzupełniającego z zakresu pielęgniarstwa dla położnych.

Reklama

Program został już opublikowany, a kursy będą organizowane przez okręgowe izby pielęgniarek i położnych.

To odpowiedź Ministerstwa Zdrowia na sytuację położnych, które utraciły pracę lub są tym zagrożone. Po ukończeniu kursu będą mogły pracować także na innych oddziałach niż położniczo-ginekologiczne i noworodkowe. Traktujemy to jako rozwiązanie pomostowe – podkreśla.

„Nie zabieramy kompetencji”

Pojawiające się obawy położnych o utratę zawodowej tożsamości prof. Kozieł stara się uspokajać.

Nie chodzi o zabieranie kompetencji, ale o ich optymalne wykorzystanie. Położne mają bardzo dobre wykształcenie przeddyplomowe i podyplomowe. Trzeba znaleźć obszary, w których ich wiedza i umiejętności będą potrzebne systemowi – zaznacza.

Reklama

Jak dodaje, prace ministerialnego zespołu ekspertów koncentrują się właśnie na analizie kompetencji różnych zawodów.

Musimy na nowo zdefiniować role poszczególnych profesji medycznych – podkreśla.

Współpraca zamiast rywalizacji

Zdaniem prof. Kozieł kluczowe jest otwieranie systemu nie poprzez zmiany zawodów, lecz poprzez umożliwienie realnego wykorzystania już posiadanych kompetencji.

Często nie znamy dokładnie swoich uprawnień i nie wiemy, które zadania lekarza mogłyby być przekierowane do pielęgniarki, farmaceuty czy innego specjalisty – mówi.

Reklama

Problemem jest także brak kształcenia w zakresie pracy zespołowej.

Nikt nas nie uczy współpracy w interdyscyplinarnych zespołach. Dobrym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie do kształcenia podyplomowego wspólnych zajęć dla przedstawicieli różnych zawodów medycznych – ocenia.

Opiekunowie medyczni i inne zawody

Zmiany obejmują również inne grupy zawodowe.

Przeszkoliliśmy już ponad 6,3 tys. opiekunów medycznych, a teraz rekrutujemy kolejnych 9 tys. w ramach projektu unijnego FERS – mówi prof. Kozieł. Uczestnicy zdobędą m.in. umiejętności pobierania krwi oraz podawania leków w iniekcjach.

Reklama

CMKP prowadzi też działania na rzecz 13 innych zawodów medycznych, w tym elektroradiologów, higienistek stomatologicznych, optometrystów czy techników farmaceutycznych. W nowym projekcie unijnym w latach 2025–2029 będzie możliwość podniesienia kwalifikacji zawodowych 20 tys. osób poprzez bezpłatne kursy doskonalące.

Farmaceuci coraz bliżej pacjenta

Szczególne miejsce w tych zmianach zajmują farmaceuci.

Przeszkoliliśmy już blisko 3 tys. farmaceutów w zakresie kwalifikacji i wykonywania szczepień dla dorosłych – podaje prof. Kozieł.

Reklama

Kolejne 3,5 tys. ukończyło kursy dotyczące badań diagnostycznych i interpretacji ich wyników.

– Chodzi m.in. o pomiary ciśnienia, tętna, saturacji, masy ciała czy obliczanie BMI. To wszystko zbliża farmaceutów do pacjenta i realnie odciąża inne segmenty systemu – podsumowuje.