Poziom konsumpcji antybiotyków w UE spada, ale konieczne są dalsze działania

Badanie dotyczące oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe pokazuje, że połowa Europejczyków nadal mylnie uważa, że antybiotyki zabijają wirusy. Jednocześnie w ciągu ostatniego roku antybiotyki przyjęło 23 proc. respondentów, co stanowi najniższy odsetek od 2009 r.

Z opublikowanego specjalnego badania Eurobarometru, zawierającego przegląd postaw Europejczyków wobec antybiotyków wynika, że stosowanie antybiotyków osiągnęło rekordowo niski poziom. 23 proc. badanych twierdzi, że w minionym roku stosowało antybiotyki w postaci doustnej, co jest najniższym odsetkiem od 2009 roku. Waha się on jednak od 42 proc. na Malcie do 15 proc. w Szwecji i Niemczech. 

Około 8 proc. antybiotyków przyjmowano bez recepty, a bardzo duża część Europejczyków przyjmowała antybiotyki bez uzasadnienia (tj. przy zakażeniach wirusowych lub samych objawach).

Badanie wykazało również niepokojący brak wiedzy obywateli na temat właściwego stosowania antybiotyków. Zaledwie połowa respondentów wie, że antybiotyki nie są skuteczne w zwalczaniu wirusów. Natomiast tylko 3 na 10 Europejczyków wiedziało, że:

• niepotrzebne stosowanie antybiotyków sprawia, że stają się one nieskuteczne,
• kurację antybiotykową powinno się przerwać dopiero po zakończeniu całego leczenia,
• antybiotyki często powodują skutki uboczne, takie jak biegunka
• antybiotyki nie są skuteczne w leczeniu przeziębień.

Z najnowszych danych opublikowanych przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) wynika, że ogólnie w latach 2016–2020 w Unii Europejskiej znacznie wzrosła liczba zakażeń i zgonów spowodowanych opornością na środki przeciwbakteryjne. W latach 2017–2021 odnotowano również wzrost liczby i odsetka zgłoszonych inwazyjnych zakażeń Klebsiella pneumoniae i Acinetobacter spp., które są odporne na karbapenemy – grupę antybiotyków często stosowanych jako ostateczność.

W latach 2012–2021 całkowita konsumpcja środków przeciwdrobnoustrojowych u ludzi (w sektorach podstawowej opieki zdrowotnej i szpitali) spadła o 23 proc. Mimo że świadczy to o znacznym zmniejszeniu nieuzasadnionego stosowania tych leków, znacznie wzrosła również konsumpcja najpowszechniejszych antybiotyków, w szczególności w szpitalach. Na przykład w latach 2012–2021 konsumpcja karbapenemów w szpitalach wzrosła o 34 proc.

Na początku bieżącego roku weszły w życie nowe unijne przepisy, które mają zapewnić skuteczność środków przeciwdrobnoustrojowych o kluczowym znaczeniu w medycynie dzięki zakazowi ich stosowania w weterynarii.

Z kolei w pierwszej połowie 2023 r. Komisja zintensyfikuje działania w zakresie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe w proponowanym zaleceniu Rady oraz w ramach proponowanej zmiany prawodawstwa farmaceutycznego UE. Od nowego roku Unia Europejska rozpocznie wspólne działanie w zakresie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe o wartości 50 mln euro z państwami członkowskimi, Norwegią, Islandią i Ukrainą w ramach Programu UE dla zdrowia. 

Ponadto, w ramach unijnego programu badawczego „Horyzont 2020” przeznaczono ponad 690 mln euro na wsparcie badań naukowych i innowacji w dziedzinie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. Już w pierwszych dwóch latach realizacji programu „Horyzont Europa” na 13 projektów badawczych dotyczących tej kwestii przeznaczono 32,5 mln euro.

Źródło: informacja prasowa

Polecamy także: