PoZdroweek 25/2025: Novo Nordisk, przejmując Akero Therapeutics, dokonało największego swojego przejęcia w historii

Prawie 5 mld dol. pochłonie przejęcie Akero Therapeutics przez Novo Nordisk. Dzięki temu Duńczycy mocniej rozgoszczą się w lukratywnym segmencie terapii MASH, a tam Akero ma bardzo atrakcyjną efruksyferminę. AstraZeneca dołączyła do Pfizera, oferując znacząco obniżone ceny na niektóre ze swoich preparatów. Według Wall Street Journal Johnson&Johnson (J&J) dokona wkrótce przejęcia Protagonist Therapeutics, które rozwija icotrokinrę. Cząsteczka ma wiele potencjalnych wskazań, w razie których komercjalizacji wzmocni segment stanów zapalnych i immunologii przejmującego. A to się liczy, ponieważ gwiazda Stelary (ustekinumab) J&J zaczyna gasnąć z powodu konkurencji ze strony leków biopodobnych.

Zmiany głównych indeksów akcji spółek ochrony zdrowia w tym tygodniu były doprawdy symboliczne. Polski WIGmed stracił 0,6% - podobnie jak tydzień wcześniej. Na rynkach zagranicznych po najlepszym poprzednim tygodniu w tym roku już ani śladu. Europejski MSCI Europe Health Care (SPYH) poszedł w dół o 0,5%, a światowy MSCI World Health Care (XDWH) zniżkował o 0,4%. Pocieszające dla części inwestorów może być to, że po wysokich wzrostach indeksów, które odnotowano tydzień wcześniej, nie doszło do równie znaczącej korekty. Niemniej na poziomie pojedynczych spółek były takie, które wymknęły się z tej obserwacji.

Źródło: TradingView

W wiodącej dwudziestce indeksu MSCI Global Health Care najwięcej stracił Pfizer (-9,5%), choć tydzień wcześniej triumfował po zwyżce o ponad 15%. Solidne - co najmniej 5% - spadki odczuli w swoich portfelach inwestycyjnych również posiadacze akcji Danahera (-5,8%), Sanofi (-5,5%) i Intuitive Surgical (-5,0%). Dodatnimi stopami zwrotu dla odmiany mogły pochwalić się papiery Gilead Sciences (+4,0%), Roche (+1,2%) oraz Johnson&Johnson i Vertex (+1,1%).

Źródło: opracowanie własne na podstawie stooq.pl

Na krajowym parkiecie giełdowym na słowa uznania zasłużyły przede wszystkim akcje PolTREG (+16,3%), Neuki (+5,9%) i Voksela (+3,8%). W grupie największych przegranych tygodnia znalazły się z kolei Medicalghoritmics (-11,1%), Genomtec (-7,0%) i Ryvu (-5,5%).  

Źródło: opracowanie własne na podstawie stooq.pl

Mike Doustdar, nowy dyrektor generalny Novo Nordisk, z energią wziął się do zmiany oblicza koncernu, gdyż tego wymagają od niego akcjonariusze. Poza porządkami w ramach istniejących struktur grupy Novo, co objęło redukcję zatrudnienia o 9 tys. osób, Doustdar postawił na wzrost poprzez przejęcia atrakcyjnych podmiotów, które dobrze pasują biznesowo.

Efektem tego jest przejęcie Akero Therapeutics za 4,7 mld dol. w gotówce, do którego doszło w czwartek 9 października. Wartość transakcji może zostać podwyższona o ok. 500 mln dol., gdyż obejmuje ona również warunkowe prawa do wartości (CVR), których uruchomienie jest uzależnione od korzystnej decyzji amerykańskiej FDA wobec efruksyferminy, cząsteczki do leczenia stłuszczeniowego zapalenia wątroby (MASH) związanego z dysfunkcją metaboliczną. Oczekuje się, że deal zostanie zamknięty do końca tego roku.

W tej myśli dyrektor generalny duńskiej spółki odniósł się do sierpniowej przyspieszonej zgody FDA dla Wegovy do terapii MASH bez marskości wątroby z umiarkowanym do zaawansowanego zwłóknienia wątroby, co uczyniło go pierwszym GLP-1 dopuszczonym na to wskazanie.

Mike Doustdar przyznał, że projekt Akero jest największym przejęciem w historii Novo, a do tego pierwszym zakupem, odkąd w sierpniu stanął na czele koncernu.

Efruksyfermina Akero znajduje się w trzech badaniach klinicznych III fazy w projekcie SYNCHRONY. Ich celem jest ustalenie, czy daje ona korzyści terapeutyczne osobom na etapie przed marskością wątroby (etap F2 i F3) oraz na etapie wyrównanej marskości wątroby (F4).

Doszło do tego po opublikowaniu w styczniu 2025 obiecujących wyników z badania fazy IIb, które dowiodły, że rozwijana cząsteczka znacząco poprawiła zwłóknienie wątroby i odwróciła wyrównaną marskość wątroby spowodowaną MASH. W ciągu 96 tygodni badania HARMONY (etap F2-F3) i SYMMETRY (etap F4) wykazały odpowiednio 49% i 29% zmniejszenie zwłóknienia bez pogorszenia MASH, w porównaniu z 19% i 11% w kohortach, w których podawano placebo.

Źródło: opracowanie własne na podstawie Novo Nordisk

Poniedziałek (6.10.2025)

- Medicalgorithmics podał, że w III kw. br. miał szacunkowo 7,2 mln zł skonsolidowanej sprzedaży, co przekłada się na wzrost o 38% rok do roku (rdr). Liczba sesji analiz EKG z użyciem systemów spółki w tym okresie osiągnęła poziom 96,6 tys. Spółka pochwaliła się, że bardzo dynamicznie zwiększyła sprzedaż uzyskiwaną na terenie USA - wzrost o 76% rdr do 2,2 mln zł.

- Pure Biologics zawarł z ACRX Investments list intencyjny dotyczący objęcia akcji zwykłych na okaziciela serii P2. Spółka przeprowadzi emisję akcji serii P2, a w przypadku braku skorzystania z prawa poboru przez akcjonariuszy umożliwi ACRX Investments złożenie zapisu na akcje nieobjęte w wykonaniu prawa poboru przez pozostałych akcjonariuszy. Inwestor zobowiązał się do objęcia akcji za kwotę do 2 mln zł.

Środa (8.10.2025)

- Walne zgromadzenie NanoGroup zgodziło się na emisję do 9,8 mln akcji serii N z wyłączeniem w całości prawa poboru dotychczasowych akcjonariuszy. Cenę emisyjną ustalono na 2,5 zł za akcję. Umowy objęcia akcji serii N zostaną zawarte nie później niż w terminie 5 miesięcy od dnia podjęcia uchwały.

Czwartek (9.10.2025)

- Bioceltix przeprowadzi emisję do 457 tys. akcji, z której pozyska ok. 45 mln zł. Środki pozwolą na budowę wielkoskalowej wytwórni farmaceutycznej oraz zabezpieczą pozycję finansową spółki na kolejne miesiące. Akcje zostaną zaoferowane w ramach oferty prywatnej wyłącznie Alternative Solution ASI i Kvarko Group ASI.

Z tymi dwoma podmiotami spółka zawarła we wrześniu umowę inwestycyjną, dzięki której zaoferują oni do sprzedaży w drodze oferty publicznej do 457 tys. posiadanych akcji dopuszczonych do obrotu na GPW innym inwestorom. Umowa przewiduje też opcję sprzedaży przez Alternative Solution ASI dodatkowych 120 tys. akcji w ramach ABB (przyspieszonego budowania księgi popytu) bez zobowiązania do przekazania środków na podwyższenie kapitału w spółce. Intencją stron umowy jest ustalenie ceny minimalnej akcji Bioceltiksu na 95 zł.

- Medinice podpisało umowę inwestycyjną z polskim funduszem zarządzanym przez jedno z największych TFI w Europie Środkowo-Wschodniej. Porozumienie dotyczy transakcji nabycia akcji spółki za kwotę 12 mln zł. Nazwy inwestora nie ujawniono.

Poniedziałek (6.10.2025)

- EssilorLuxottica, francuski producent okularów i akcesoriów optycznych, zwiększył swoje zaangażowanie kapitałowe w japońskim Nikonie z 9,62% do 10,75%. EssilorLuxottica podała, że udział w Nikonie ma charakter wyłącznie inwestycyjny, co uciszyło głosy niektórych analityków, którzy twierdzili, iż jest to wstęp do bliższej integracji kapitałowej obu podmiotów.

- Amgen ogłosił, że wprowadzi do sprzedaży na swoją platformę AmgenNow, skierowaną bezpośrednio do konsumentów (DTC), Repathę (evolocumab), lek do obniżania poziomu cholesterolu po cenie 239 dol. miesięcznie, co jest niższe o ok. 60% od obecnej ceny katalogowej.

To posunięcie firmy wpisuje się w presję nakładaną na biznes biofarmaceutyczny przez administrację Donalda Trumpa, mającą na celu ograniczenie cen leków w USA i dostosowania ich do cen pobieranych w innych krajach rozwiniętych (polityka „kraju najbardziej uprzywilejowanego").

Amgen poinformował również, że jego program DTC będzie dostępny za pośrednictwem TrumpRx, strony www firmowanej przez prezydenta, która ujrzy światło dzienne z początkiem nadchodzącego roku.

Wtorek (7.10.2025)

- Boehringer Ingelheim dostał zgodę FDA dla Jascayd (nerandomilast), pierwszego leku od ponad dekady do terapii idiopatycznego włóknienia płuc.

Agencja podjęła decyzję na podstawie wyników badania III fazy FIBRONEER-IPF, w którym wzięło udział ponad 1,1 tys. osób z idiopatycznym włóknieniem płuc. Badanie dowiodło, że pacjenci przyjmujący Jascayd dwa razy dziennie odczuli mniejszy spadek natężonej pojemności życiowej (maksymalna objętość powietrza, którą można wydmuchać z płuc podczas forsownego wydechu po maksymalnym wdechu) w ciągu 52 tygodni. Osoby przyjmujące dawkę 18 mg kandydata na lek odnotowały skorygowaną średnią zmianę pojemności wynoszącą -115 ml w porównaniu z prawie -184 ml w grupie placebo.

Boehringer Ingelheim złożył również do FDA wniosek o zatwierdzenie cząsteczki w postępującym zwłóknieniu płuc. W ramach badania III fazy klinicznej FIBRONEER-ILD okazało się, że nerandomilast doprowadził do mniejszego spadku natężonej pojemności życiowej w testowanych pacjentów - w kohortach dawki 9 mg i 18 mg zaobserwowano średnie skorygowane zmiany pojemności odpowiednio -84,6 ml i -98,6 ml w porównaniu z prawie -166 ml wśród biorców placebo.

Najczęstszym działaniem niepożądanym w obu badaniach była biegunka, która dotknęła 30%-41% pacjentów leczonych Jascayd.

Środa (8.10.2025)

- FDA zatwierdziła rozszerzająco Libtayo (cemiplimab) Regeneron Pharmaceuticals, który służy do leczenia uzupełniającego dla dorosłych z rakiem płaskonabłonkowym skóry (cSCC) z wysokim ryzykiem nawrotu po operacji i radioterapii. To oznacza, że regulator rozszerzył etykietę leku na kolejne wskazanie medyczne. W 2018 r. Libtayo dostał zgodę na dopuszczenie do obrotu dla terapii pacjentów z przerzutowym lub miejscowo zaawansowanym cSCC, którzy nie nadają się do leczenia chirurgicznego lub radioterapii.

FDA oparła się na dokumentacji z badań koncernu. Regeneron podał, że 87% pacjentów leczonych Libtayo pozostało wolnych od choroby po dwóch latach w porównaniu z 64% pacjentów przyjmujących placebo.

Do najczęstszych działań niepożądanych zgłaszanych przez pacjentów przyjmujących Libtayo należały: zmęczenie, swędzenie, wysypka, biegunka, bóle stawów i niedoczynność tarczycy. Zdarzenia niepożądane co najmniej trzeciego stopnia zgłoszono u 24% pacjentów w grupie otrzymującej Libtayo w porównaniu z 14% w grupie placebo. Przerwanie leczenia z powodu tych zdarzeń wystąpiło odpowiednio u 10% i 2% pacjentów.

Czwartek (9.10.2025)

- AstraZeneca podniosła budżet na zakład produkcyjny w amerykańskim stanie Wirginia. Po nowelizacji projekt pochłonie 4,5 mld dol., co stanowi wzrost o 500 mln dol. w porównaniu z pierwotną lipcową deklaracją. Wówczas koncern brytyjsko-szwedzki planował wydać 50 mld dol. na działalność w USA.

Dzięki dodatkowym funduszom Astra będzie w stanie produkować więcej leków, w tym przeciwnowotworowych. Zakład ma zostać uruchomiony w ciągu najbliższych 4-5 lat. Stworzy 3,6 tys. nowych miejsc pracy w Wirginii.

Piątek (10.10.2025)

- AstraZeneca dołączyła do Pfizera, wychodząc naprzeciw prezydenckiej polityki "kraju najbardziej uprzywilejowanego", gdyż zgodziła się na sprzedaż niektórych swoich leków w USA po kosztach podobnych do tych w innych krajach rozwiniętych.

Podczas konferencji prasowej ogłaszającej umowę prezydent Donald Trump powiedział, że AstraZeneca zobowiązuje się do oferowania wszystkich swoich leków na receptę do Medicaid po cenach najbardziej uprzywilejowanych krajów.

Podobnie jak Pfizer AstraZeneca udostępni swoje leki po obniżonej cenie za gotówkę za pośrednictwem TrumpRx, rządowej strony internetowej skierowanej bezpośrednio do konsumentów, do której oficjalnego uruchomienia zostały już niespełna 3 miesiące.

Kwalifikujący się pacjenci z receptami na leczenie chorób przewlekłych będą mogli kupować leki bezpośrednio od Astry ze zniżką do 80% od cen katalogowych.

AstraZeneca uzyskała trzyletnie zwolnienie z ceł na import leków (tak jak Pfizer wcześniej).

- Wall Street Journal zapowiedział, że jego informacji wynika, iż Protagonist Therapeutics wkrótce może zostać kupiony przez Johnson&Johnson, co doprowadziło na piątkowej sesji do wzrostu ceny akcji spółki-celu o 29,8%. Wskutek tego kapitalizacja giełdowa akcji Protagonista wzrosła do 4,1 mld dol.

Gdyby transakcja doszła do skutku, to byłoby to już drugie wielomiliardowe przejęcie, za którym stałby Johnson&Johnson. Ten koncern „wagi ciężkiej” (455 mld dol. kapitalizacji rynkowej akcji) w styczniu br. ogłosił zakup Intra-Cellular za 14,6 mld dol., co dało mu dostęp do doustnej terapii schizofrenii i depresji dwubiegunowej za pomocą Caplyty (lumateperon).

W portfolio Protagonist Therapeutics szczególną uwagę zwraca icotrokinra, doustny inhibitor IL-23, który w razie komercjalizacji może stać się głównym motorem wzrostu przejmującego w segmencie stanów zapalnych i immunologii. A ten zmaga się z konkurencją ze strony leków biopodobnych, które bezpardonowo rozpychają się w segmencie Stelary (ustekinumab).

A icotrokinra nie wyczerpuje pełni interesujących cząsteczek. Protagonist współpracuje z japońską Takedą przy badaniu III fazy nad rusfertydem, mimetykiem hepcydyny na czerwienicę prawdziwą. W tym roku firma podała podczas spotkania Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (ASCO) wyniki wstępne, które wykazały, że 76,9% pacjentów zareagowało na leczenie rusfertydem w ciągu 20-32 tygodni w porównaniu z 32,9% w przypadku placebo.

- Ypsomed, szwajcarski producent systemów iniekcyjnych i infuzyjnych, planuje wkroczyć do USA. Chce zacząć produkować tam swoje produkty, na co przeznaczy 248 mln dol. na potrzeby zakładu w Holly Springs w stanie Północna Karolina. Od końca 2027 r. Ypsomed ma dostarczać produkty na rynek amerykański bezpośrednio z tej fabryki.

To zapewne spodoba się administracji prezydenckiej, gdyż finalnie ma doprowadzić do powstania ok. 200 nowych miejsc pracy. I ułatwi negocjacje z nią w sprawie ewentualnego łaskawszego potraktowania, gdyby polityka celna Trumpa spowodowała nałożenie potężnych taryf na branżę healthcare. Pokazuje to też, że budowa nowych zakładów produkcyjnych nie jest jedynie domeną największych, których plany inwestycyjne zostały przedstawione na poniższej infografice. Ptaszkiem na zielono zostało oznaczone na niej firmy Big Pharmy, które zadeklarowały jednoznacznie rozpoczęcie budowy nowych centrów wytwórczych.

Źródło: William Blair