Polacy przekonują się do profilaktyki

Polacy coraz chętniej korzystają z programów profilaktycznych NFZ, uważa Fundusz. Wśród priorytetowych działań znajduje się profilaktyka raka szyjki macicy, piersi i jelita grubego, a także chorób układu krążenia.

W rozmowie z PAP rzeczniczka NFZ Beata Kopczyńska, podkreśliła, że profilaktyka zdrowotna to jeden z priorytetów działań Narodowego Funduszu Zdrowia, który ma swoje odniesienie także w Strategii NFZ.

- Edukacja w zakresie kształtowania zdrowych nawyków, budowania kompetencji w zakresie profilaktyki i wzrostu świadomości skuteczności badań profilaktycznych oraz zasad dostępu do usług, badań i programów oferowanych w sektorze opieki zdrowotnej to nasze kluczowe obszary, które są dla nas ważne i stale rozwijamy. Nasze działania są ukierunkowane na zmianę zachowań społeczeństwa w obszarze stylu życia, które w dużej mierze wpływają na nasze zdrowie - wskazała Beata Kopczyńska.

Kluczowym działaniem w zakresie profilaktyki są bezpłatne badania w ramach programów profilaktycznych. Wśród nich, w ramach świadczeń gwarantowanych, znajduje się program profilaktyki raka szyjki macicy. W pierwszych sześciu miesiącach 2023 roku w programie wzięło udział 191 313 osób. W 2022 roku było to 361 039 osób, w 2021 r. - 368 355, w 2020 r. - 288 867, w 2019 r. - 483 163, a w 2018 r. - 513 353. Prowadzony jest także program profilaktyki raka piersi. W pierwszych sześciu miesiącach 2023 roku wzięło w nim udział 534 916 osób. W 2022 roku było to 935 192 osób, w 2021 r. - 1 012 690, w 2020 r. - 736 579, w 2019 r. - 1 041 740, a w 2018 r. - 1 015 017.

Od listopada 2022 roku przez NFZ realizowany jest program badań przesiewowych raka jelita grubego. W ciągu dwóch pierwszych miesięcy funkcjonowania programu (listopad-grudzień 2022 r.) przepadano 2 655 osób. Od stycznia do marca 2023 r. przebadano już 28 785 osób.

Program Profilaktyka 40 plus oferujący bezpłatne pakiety badań dla kobiet i mężczyzn działa od lipca 2021 roku. Jakie badania będą realizowane dla danej osoby, zależy od ankiety, którą przed badaniem koniecznie trzeba wypełnić. Bez niej osoba nie otrzyma e-skierowania. Od początku funkcjonowania programu, do 17 lipca b.r., ankiety w programie wypełniło 2 774 766. Natomiast 1 883 234 zostało zrealizowanych i podjętych.

W ciągu ostatniego roku pięciokrotnie zwiększyła się liczba osób korzystających z programu profilaktyki chorób układu krążenia (CHUK). W 2022 roku było to 221 281 osób, rok wcześniej - 42 790, a w 2020 r. - 40 772.

- Ponad 5-ciokrotny wzrost wykonania CHUK’a w 2022 r., uzasadniony jest tym, że od lipca 2022 r. świadczenia mogą realizować również pielęgniarki POZ, a nie tylko lekarze POZ oraz zmieniła się populacja uprawniona do badań, tj. zniesiono sztywne roczniki populacji uprawnionej do badania – obecnie są to wszystkie osoby od 35 do 65 lat, zamiast osób w wieku 35, 40, 45, 50, 55 lat" - wyjaśniła rzecznika NFZ.

W ramach NFZ prowadzony jest także program profilaktyki chorób odtytoniowych POCHP. Liczba pacjentów na etapie podstawowym w 2022 roku wyniosła 1 647, w 2021 roku - 1 054, w 2020 r. - 1 357, a w 2019 r. - 5 052.

Jednym z działań profilaktycznych realizowanych przez NFZ jest portal Diety NFZ oferujący zbilansowane plany żywieniowe dedykowany osobom z chorobami przewlekłymi, takimi jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, otyłość, w przypadku których dieta jest jednym z ważnych zaleceń lekarskich oraz wszystkim, którzy chcą się zdrowo odżywiać i zmienić nawyki żywieniowe. Jak przekazała rzeczniczka, obecnie trwają prace nad rozbudową strony o nowe plany żywieniowe. Ich wybór będzie uwzględniał potrzeby zgłaszane przez użytkowników strony.

- Obecnie mamy zarejestrowanych ponad 760 tys. kont użytkowników. Od początku roku liczba odsłon strony Diety NFZ przekroczyła 10 milionów  - wskazała rzeczniczka.

Inny projekt - Akademia NFZ - oferuje m.in. kalendarz badań profilaktycznych dla osób w każdym wieku, bazę wiedzy o profilaktyce zdrowotnej oraz specjalny pakiet informacji o zdrowym stylu życia dla najmłodszych.

- Podając płeć oraz wiek, każda osoba otrzymuje profilowaną ofertę profilaktyczną wraz zaleceniami dotyczącymi konieczności wykonania przeglądu medycznego czy szczepień dla danej grupy wiekowej oraz płci - wyjaśniła.

Na kanale YouTube Akademia NFZ udostępniony jest także bezpłatny program treningowy "8 tygodni do zdrowia" opracowany przez profesjonalnych trenerów we współpracy z lekarzem i fizjoterapeutą. Jest to zestaw treningów o narastającej trudności dla osób, które nie mają przeciwwskazań zdrowotnych do uprawiania sportu.

"W każdym z 16 oddziałów wojewódzkich NFZ utworzone jest stanowisko ds. profilaktyki i promocji zdrowia. Osoba odwiedzająca NFZ może uzyskać od naszego doradcy ds. profilaktyki i promocji zdrowia informację w jaki sposób oraz gdzie można skorzystać z programów profilaktycznych, doradca wskaże również jak wykonać podstawowe pomiary w samoobsługowym kiosku profilaktycznym" - przekazała rzeczniczka NFZ.

W samoobsługowych punktach dorośli mogą wykonać najważniejsze pomiary - wzrostu, masy ciała, indeksu masy ciała (BMI), ciśnienia tętniczego krwi - niezbędne do oceny ryzyka najbardziej niebezpiecznych chorób cywilizacyjnych. Później wydrukowane w kiosku wyniki pomiarów można omówić z doradcą, który wskaże dalszą ścieżkę postępowania. Z kiosków mogą korzystać również osoby z niepełnosprawnościami.

Od początku roku sale obsługi klientów NFZ odwiedziło już ponad 1 milion osób. Ponad 20 tys. skorzystało z oferty stanowisk ds. profilaktyki i promocji zdrowia, a ponad 17,5 tys. osób wykonało pomiary w kiosku profilaktycznym.

Promocji zdrowia służą też "Środy z Profilaktyką" w NFZ, czyli cykliczne wydarzenie poświęcone profilaktyce chorób i kształtowaniu zdrowych nawyków. W ramach "Środy z Profilaktyką" publikowane są materiały informacyjno-edukacyjne oraz filmy, wywiady z ekspertami w danej dziedzinie medycyny. Ponadto, NFZ cyklicznie w każdy czwartek na swojej stronie internetowej, w mediach społecznościowych publikuje Poradnik Pacjenta, w którym znajdują się treści dotyczące funkcjonowania systemu ochrony zdrowia.

Jednym z podstawowych źródeł informacji o funkcjonowaniu systemu ochrony zdrowia, w tym również o profilaktyce, jest Telefoniczna Informacja Pacjentów. Bezpłatna infolinia działa 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Pod numerem Telefonicznej Informacji Pacjenta można uzyskać wszelkie informacje dotyczące funkcjonowania systemu ochrony zdrowia i profilaktyki zdrowotnej. Informacja udzielana jest w czterech językach, m.in. polskim, angielskim, ukraińskim. Można również skorzystać z wideorozmowy z tłumaczem języka migowego. Tylko w ubiegłym roku konsultanci TIP odebrali ponad 1,7 miliona połączeń.(PAP)

Autorka: Aleksandra Kiełczykowska