Pacjenci gubią się w szpitalnych zaleceniach. Alarmujące dane o przygotowaniu do operacji

​​​​​​​Tylko co trzeci pacjent rozumie zalecenia przed operacją. Reszta – czyli około 70 proc. – nie wie w pełni, jak przygotować się do zabiegu chirurgicznego i rekonwalescencji. Eksperci nie mają wątpliwości: to realne zagrożenie dla bezpieczeństwa chorych i jakości leczenia

Z badania przeprowadzonego wśród blisko 700 Polaków, którzy w ciągu ostatnich pięciu lat przeszli planowany zabieg chirurgiczny, wynika jasno: system informowania pacjentów przed operacją nie działa tak, jak powinien.

Najważniejsze wnioski:

• tylko 17,2 proc. ankietowanych uznało zalecenia przedoperacyjne za konkretne, wyczerpujące i precyzyjne,

• 59,3 proc. miało przeciwne zdanie,

• 41,1 proc. oceniło informacje jako niewystarczająco jasne i niepraktyczne,

• 28,4 proc. nie potrafiło jednoznacznie ocenić jakości przekazanych zaleceń,

  Reklama

• zaledwie 30,5 proc. pacjentów uznało je za wystarczające do samodzielnego zastosowania.

W praktyce oznacza to, że niemal co drugi pacjent nie rozumie zaleceń przedoperacyjnych i nie potrafi ich wdrożyć.

Prehabilitacja to kompleksowe przygotowanie pacjenta do planowanego zabiegu – fizyczne, psychiczne i organizacyjne. Obejmuje m.in.: szczegółowe informacje o przebiegu operacji, omówienie możliwych powikłań, zalecenia dotyczące diety, aktywności, przyjmowanych leków, przygotowanie do rekonwalescencji.

Eksperci podkreślają: leczenie nie zaczyna się i nie kończy na stole operacyjnym. Od dyscypliny pacjenta, jego zrozumienia zaleceń i współpracy z personelem medycznym w dużej mierze zależy efekt końcowy terapii.

Jak zaznacza prof. dr hab. n. med. Jerzy Sieńko z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, tylko świadomy pacjent może realnie współuczestniczyć w procesie leczenia.

Problem ma charakter systemowy. Jak wskazuje Biuro Rzecznika Praw Pacjenta, lekarze i pielęgniarki często nie wiedzą, jaki dokładnie zakres informacji powinni przekazać choremu. W praktyce nacisk kładzie się na podpisanie formularza zgody, a nie na realne zrozumienie sytuacji przez pacjenta.

Tymczasem przepisy jasno określają obowiązek informacyjny – pacjent powinien otrzymać dane o typowych następstwach zabiegu, nawet jeśli występują rzadko. Informacje powinny być dostosowane do jego stanu zdrowia, sytuacji życiowej i zawodowej.

Z raportu wynika, że wielu pacjentów otrzymuje informacje w sposób rozproszony:

• część przekazuje lekarz,

• część pielęgniarka przy zmianie opatrunku,

• kolejne wskazówki pojawiają się przy wypisie.

Efekt? Pacjent nie ma pewności, czy dostał pełny zestaw instrukcji. Często wszystkie zalecenia trafiają do niego w dniu wypisu – bez możliwości zadania dodatkowych pytań.

Stres, niepewność i brak jasnych wytycznych przekładają się nie tylko na komfort psychiczny, ale również na proces leczenia. Każdy organizm reaguje inaczej, dlatego identyczny zabieg może wymagać różnych zaleceń przedoperacyjnych.

Eksperci są zgodni: konieczna jest standaryzacja przekazywania zaleceń przedoperacyjnych w całym kraju. Rozwiązaniem mogą być: ujednolicone schematy informacyjne, materiały pisemne i cyfrowe, do których pacjent może wracać, aplikacje mobilne i narzędzia oparte na sztucznej inteligencji, jasna ścieżka kontaktu z oddziałem po wypisie.

Prehabilitacja powinna obejmować obowiązkową, spokojną rozmowę z chirurgiem, podczas której pacjent otrzyma pełne wyjaśnienia i możliwość zadania wszystkich pytań.

Jeśli około 70 proc. osób nie wie w pełni, jak przygotować się do zabiegu chirurgicznego i rekonwalescencji, mówimy nie tylko o problemie komunikacyjnym, ale o realnym zagrożeniu dla zdrowia publicznego.