Opieka farmaceutyczna - pilotaż coraz bliżej

Projekt rozporządzenia dotyczący pilotażu pierwszej z usług opieki farmaceutycznej, czyli przeglądu lekowego w połowie sierpnia trafił do konsultacji społecznych. Samorząd aptekarski i lekarski ma pewne uwagi do projektu, jednak farmaceuci z niecierpliwością oczekują wdrożenia opieki farmaceutycznej.

Chodzi o Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie pilotażu przeglądów lekowych

"Ponieważ żaden z elementów opieki farmaceutycznej nie był w praktyce nigdy realizowany w polskich aptekach brak jest praktycznej wiedzy o faktycznym przebiegu przeglądów. Działanie to powinno to być przedmiotem przetestowania w formule proponowanego pilotaż" - uzasadnia resort.

Stąd propozycja, aby także przegląd lekowy był przedmiotem pilotażu, aby zweryfikować potencjał tej usługi dla m.in. wykrywania i ograniczania zjawiska wielolekowości w polskiej populacji. W ocenie MZ najbardziej adekwatną formułą takiej weryfikacji jest pilotaż.

MZ podkreślało, że pilotaż opiera się na rozwiązaniach stosowanych w zachodniej Europie, głównie w Wielkiej Brytanii.

Kto w pilotażu?

W pilotażu - według założeń projektu - weźmie udział 75 farmaceutów, którzy ukończyli studia podyplomowe w zakresie opieki farmaceutycznej lub posiadają doświadczenie w przeprowadzaniu przeglądów lekowych w innych krajach.

Mają być wyłonieni w ramach postępowania przeprowadzanego przez podmiot leczniczy prowadzony przez Uniwersytet Medyczny w Poznaniu. Resort podkreśla, że biorąc pod uwagę wymóg, aby pilotaż realizowały apteki ze wszystkich województw, zarówno z terenów miejskich, jak i wiejskich, będzie on miał więc zasięg ogólnokrajowy. 

Resort założył pewne ograniczenia w liczbie realizatorów i czasie trwania pilotażu, aby jak najszybciej móc ocenić jego efekty i wdrożyć rozwiązanie szerzej. Stąd maksymalna liczba 75 farmaceutów dokonujących przeglądów lekowych u maksymalnie 1000 pacjentów.

Samorząd lekarzy z pewnymi uwagami

Naczelna Rada Lekarska przyjęła stanowisko ws. projektu pilotażu. Według Rady, np. treść § 7 ust. 3 pkt 2 jest nieprecyzyjna , ponieważ "farmaceuta może stwierdzić wielolekowość, ale ma możliwości dokonania oceny czy jest ona uzasadniona".

Wątpliwości Rady budzi też przewidziane w treści § 10 ust. 1 pkt 2 lit. b wydawanie pacjentowi przez farmaceutę zaleceń.

Ponadto w ocenie samorządu lekarskiego, koszty pilotażu wydają się "znacznie zaniżone w odniesieniu do zakresu i liczby zadań przewidzianych do realizacji przez farmaceutów realizujących pilotaż".

Farmaceuci o pilotażu

Uwagi do projektu złożyli również sami zainteresowani, czyli Naczelna Rada Aptekarska. Jak mówi Polityce Zdrowotnej wiceprezes Rady Michał Byliniak, mimo pewnych uwag, farmaceuci liczą na powodzenie pilotażu i jak najszybsze wdrożenie przeglądu lekowego, a potem również kolejnych usług opieki farmaceutycznej na szeroką skalę. - Po stronie ministra jest wola, aby przeprowadzić to szybko i niepotrzebnie nie przedłużać - ocenia M. Byliniak.

Zastrzeżenia samorządu farmaceutów budzi m.in. fakt, aby prowadzić pilotaż w warunkach zbliżonych do naturalnych. Jak wyjaśnia M. Byliniak, chodzi tu o cyfryzację i o to, aby badać nie tylko efekt działania farmaceuty i zadowolenie pacjenta, ale też wydajność i skuteczność wykorzystywanych narzędzi informatycznych.

Ponadto - jak wskazuje M. Byliniak - pilotaż nie zawiera narzędzi do zbieranie danych o czasie, jaki farmaceuta poświęci na realizację tej usługi, co stanowi podstawę do późniejszej wyceny takiego świadczenia. - Bez takich danych trudno będzie potem dobrać adekwatne finansowanie - podkreśla wiceprezes NRA.

Dostęp do danych i wniosków z pilotażu

- Zależy nam też na tym, aby mieć wgląd w praktyczne aspekty, aby przedstawiciele NIA też mieli dostęp do wniosków i danych z pilotażu - przekonuje M.Byliniak.

Zwraca także uwagę na istotną relację ze środowiskiem lekarskim i ich ocenę tego przeglądu. - Interesuje nas jak informacja od farmaceuty przełoży się na decyzję lekarza. Ten serwis jest bowiem najbardziej efektywy przy wysokiej kooperacji farmaceutów i lekarzy, a Izba Lekarska ma pewne wątpliwości, czy farmaceuta będzie w stanie ocenić pewne rzeczy - mówi M. Byliniak.

NRA ma też wątpliwość co do doboru farmaceutów w pilotażu, czy powinni realizować to wyłacznie osoby ze studiami podyplomowymi oraz z zagranicznym doświadczeniem. 

Jednocześnie M. Byliniak podkreśla, że samorząd trzyma kciuki za sukces pilotażu i liczy, że będzie to preludium do szybkiego wdrożenia kolejnych usług opieki farmaceutycznej.

Pilotaż dla wybranych grup pacjentów

W ocenie Piotra Merksa, przewodniczącego Związku Zawodowego Pracowników Farmacji, który brał udział w pracach nad pilotażem, projekt przygotowywany był od dawna z uwzględnioniem lokalnych wymagań.

- Skoncentrowaliśy się na grupie os ób przyjmujących 10 lek ów jednocześnie, w tym dwóch kardiologicznych, co da nam szansę na to, aby szybko wykryć problemy lekowe. Takie kryteria w Polsce spełnia ok. 500 tys. pacjent ów- mówi Polityce Zdrowotnej.

Odniósł się też do kwestii finansowych i podkreślił, że pilotaż być relatwynie tani, aby nie obciążać nadmiernie budżetu. Jednak istotne jest to, że "w ramach pilotażu wszystkie pieniądze trafią bezpośrednio do kieszeni farmaceuty".

Pytany o kryteria dotyczące farmaceutów, podkreślił, że chodzi o wykorzystanie w pilotażu potencjału farmaceut ów, kt órzy już mają wiedzę o przeglądzie lekowym. Jednocześnie podkreślił, że założenie jest takie, aby w przyszłości wszyscy farmaceuci mogli wykonywać przegląd farmaceutyczny. Zastrzegł jednak, że powstaje tu pytanie, czy polska specjalizacja przygotowuje do prowadzenia opieki farmaceutycznej.

Jak zapowiedział P. Merks, przygotowywane jest też mapa drogowe algorytmów postępowania dla farmaceutów realizujących przegląd lekowy. Chodzi o to, aby farmaceuci dostali konkretne wytyczne, na co mają szczególnie zwrócić uwagę podczas przeglądu lekowego.

Pozostaje więc czekać na pierwsze doświadczenia z pilotażu, a potem jego ostateczne wyniki.