Omega-3 a krótkowzroczność: nowe badanie wskazuje na możliwą ochronę wzroku u dzieci

Nowe badanie opublikowane w "British Journal of Ophthalmology" sugeruje, że dieta bogata w kwasy tłuszczowe omega-3 może chronić dzieci przed krótkowzrocznością. Analiza ponad tysiąca uczniów w Hongkongu pokazała, że większe spożycie tłuszczów rybich wiąże się z mniejszym ryzykiem miopii, podczas gdy dieta bogata w tłuszcze nasycone zwiększa to ryzyko. Naukowcy podkreślają jednak, że wyniki mają charakter obserwacyjny i wymagają dalszych badań.

Miopia, czyli krótkowzroczność, staje się globalną epidemią. Szacuje się, że do 2050 roku dotknie połowy światowej populacji. Największe wzrosty zachorowań odnotowuje się w Azji Wschodniej, gdzie odsetek dzieci z wadą wzroku rośnie w alarmującym tempie.

Do tej pory głównymi czynnikami ryzyka uznawano m.in. zbyt długi czas spędzany przy ekranach, niewystarczającą ilość aktywności na świeżym powietrzu oraz predyspozycje genetyczne. Teraz do listy możliwych elementów wpływających na rozwój wady dołącza także dieta.

Naukowcy przeanalizowali dane 1005 dzieci w wieku 6–8 lat uczestniczących w Hong Kong Children Eye Study. To szerokie badanie populacyjne pozwala śledzić rozwój chorób oczu i związanych z nimi czynników ryzyka.

Wzrok dzieci oceniano podczas badań okulistycznych, a ich nawyki żywieniowe określano przy pomocy obszernego kwestionariusza dotyczącego częstotliwości spożywania 280 różnych produktów. Rodzice wypełniali ankiety, uwzględniając również czas spędzany przez dzieci na świeżym powietrzu, przed ekranem i na nauce w domu.

Wyniki pokazały wyraźne różnice. Około 27,5% dzieci (276 osób) miało już zdiagnozowaną krótkowzroczność. Największe ryzyko miopii odnotowano w grupie 25% dzieci o najniższym spożyciu kwasów omega-3. W tej samej grupie stwierdzono także największą długość osiową oka – parametr uznawany za wskaźnik postępu krótkowzroczności.

Odwrotną zależność zauważono w przypadku tłuszczów nasyconych. U dzieci, które spożywały ich najwięcej, krótkowzroczność była wyraźnie częstsza, a wada refrakcji – większa.

Choć mechanizm nie jest jeszcze w pełni wyjaśniony, naukowcy sugerują, że kwasy tłuszczowe omega-3 mogą poprawiać przepływ krwi w naczyniówce oka. Ta cienka warstwa naczyń odpowiada za dostarczanie składników odżywczych i tlenu do siatkówki. Lepsze ukrwienie mogłoby chronić twardówkę przed niedotlenieniem, które jest jednym z kluczowych czynników rozwoju krótkowzroczności.

Eksperci podkreślają, że badanie ma charakter obserwacyjny i nie pozwala na ustalenie jednoznacznych zależności przyczynowych. Dane o diecie pochodziły z kwestionariuszy wypełnianych przez rodziców, co niesie ryzyko błędu pamięci. Nie pobierano też próbek krwi, które mogłyby potwierdzić rzeczywiste stężenie składników odżywczych w organizmie.

Dodatkowo badanie przeprowadzono w Hongkongu, gdzie częstość występowania krótkowzroczności jest jedną z najwyższych na świecie. Nie wiadomo więc, czy te same zależności wystąpiłyby w populacjach o innym stylu życia i niższej częstości miopii.

Mimo ograniczeń autorzy badania widzą w wynikach ważną wskazówkę dla profilaktyki. Włączenie większej ilości ryb i innych źródeł kwasów omega-3 do diety dzieci może być prostym sposobem na zmniejszenie ryzyka rozwoju krótkowzroczności – obok ograniczenia czasu przed ekranem i zachęcania do aktywności na świeżym powietrzu.