Okulary z filtrem chroniącym przed światłem niebieskim. Czy to faktycznie działa? Ekspertka rozwiewa wątpliwości

Cyfrowe zmęczenie staje się coraz częstszym problemem w dobie powszechnego korzystania z urządzeń elektronicznych. Karolina Szychulska, mgr optometrii, przedstawia skuteczne metody, które mogą pomóc zminimalizować obciążenie wzroku, takie jak filtry światła niebieskiego, regularne przerwy oraz odpowiednie nawilżenie oczu. Choć okulary z filtrem światła niebieskiego zyskują na popularności, ich rzeczywista skuteczność w walce ze zmęczeniem oczu nie jest jednoznacznie potwierdzona przez badania naukowe.

Aby zmniejszyć ryzyko cyfrowego zmęczenia, Karolina Szychulska poleca kilka prostych rozwiązań. Człowiek, z perspektywy ewolucyjnej, jest przystosowany do odbierania światła niebieskiego, które pełni kluczową rolę w rozpoznawaniu kolorów, a także wpływa na procesy takie jak akomodacja, reakcje wzrokowe oraz regulację rytmu dobowego. Współczesne urządzenia cyfrowe emitują znaczne ilości niebieskiego światła, co może być szczególnie widoczne podczas długotrwałej ekspozycji. Takie światło może mieć wpływ nie tylko na procesy wzrokowe, ale także na inne funkcje pozawzrokowe.

Jak tłumaczy dalej ekspertka, filtry żółte, zwane także ciepłymi, dostępne w urządzeniach cyfrowych ograniczają ilość niebieskiego światła docierającego do oczu, a w niektórych przypadkach mogą je całkowicie eliminować. Choć takie rozwiązanie może poprawić komfort pracy, szczególnie wieczorem lub w warunkach słabego oświetlenia, wiąże się również z pewnymi ograniczeniami, takimi jak zmiana percepcji kolorów oraz wpływ na estetykę obrazu. 

Dlaczego to działa? Obiekty znajdujące się blisko twarzy widzimy ostro na skutek działania akomodacji, czyli napięcia mięśnia rzęskowego, co można rozumieć jako „intensywną pracę dla oczu”. Z kolei, aby uzyskać dobrą ostrość widzenia z daleka, akomodacja nie powinna działać, a mięśnie powinny być rozluźnione, co można porównać do „odpoczynku”. Podsumowując - choć ochrona przed światłem niebieskim z monitorów nie jest niezbędna dla zdrowia oczu, filtr żółty może stanowić przydatne narzędzie wspierające komfort wzrokowy podczas długotrwałego korzystania z urządzeń cyfrowych.

Jak się okazuje, część użytkowników szkieł okularowych z filtrem światła niebieskiego faktycznie zauważa poprawę komfortu funkcjonowania. Jednak przegląd dostępnych badań naukowych wskazuje, że brak jest jednoznacznych dowodów na to, iż okulary filtrujące światło niebieskie mają wpływ na takie aspekty jak czułość na kontrast, olśnienie, rozróżnianie kolorów, zdrowie plamki żółtej, poziomy melatoniny czy ogólną satysfakcję z jakości widzenia. Nie znaleziono również dowodów na to, by te okulary stanowiły zagrożenie dla zdrowia.

Jakiekolwiek dolegliwości pojawiające się ze strony układu wzrokowego, czy też regularne bóle głowy warto skonsultować z optometrystą lub okulistą. Nieskorygowana wada wzroku, zaburzenia pracy akomodacji czy współpracy oczu ze sobą mogą przyczyniać się do problemów pojawiających się po dłuższym czytaniu, czy korzystaniu z urządzeń cyfrowych.

- Specjalista poinformuje również pacjenta, jak zadbać o warunki pracy wzrokowej, aby zminimalizować dolegliwości – tj. odpowiednie oświetlenie, odległość czytania, częstotliwość przerw, dbanie o regularne mruganie, właściwe krople, okulary, czy odpowiednie ćwiczenia - wyjaśnia Karolina Szychulska.