Nowe przepisy i refundacje w diabetologii – co zmieni się dla pacjentów w 2026 roku?

Forum Ekspertów ds. Cukrzycy przedstawiło Dekalog zmian w opiece diabetologicznej, aby usprawnić leczenie pacjentów z cukrzycą w Polsce. Nowe rekomendacje dotyczą m.in. dostępu do nowoczesnych terapii, wczesnej diagnostyki, badań przesiewowych dla dzieci oraz edukacji pacjentów. Eksperci podkreślają potrzebę lepszego finansowania opieki diabetologicznej i racjonalnego wykorzystania środków z podatku cukrowego.

Cukrzyca jest jedną z najszybciej narastających chorób cywilizacyjnych w Polsce, a prognozy wskazują, że do 2030 roku liczba chorych może przekroczyć 4,2 mln. Dekalog zmian w opiece diabetologicznej ma umożliwić pacjentom stabilizację choroby i aktywne uczestnictwo w życiu społecznym oraz zawodowym. Współpraca ekspertów, lekarzy i organizacji pacjenckich może nadać problemowi cukrzycy należytą wagę i przyczynić się do wprowadzenia trwałych zmian w systemie opieki.

Rozwój i finansowanie opieki nad pacjentem z cukrzycą

Pierwszym postulatem jest rozwój i lepsze finansowanie opieki nad pacjentem z cukrzycą w szpitalach i poradniach AOS. Akceptacja Kart Świadczenia Opieki Zdrowotnej obejmuje poradnictwo edukacyjne, psychologiczne, dietetyczne, badania DNA z pomocą Funduszu Camery, ocenę ABI (wskaźnik kostka/ramię) oraz diagnostykę przeciwciał anty-GAD65 u dzieci i dorosłych.

Dostęp do nowoczesnych terapii

Eksperci rekomendują dostęp pacjentów do nowoczesnego leczenia cukrzycy zgodnego z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, w tym złagodzenie kryteriów refundacyjnych dla analogów GLP-1 oraz wprowadzenie nowych, innowacyjnych klas leków.

Utrzymanie bezpłatnych leków dla wybranych grup

Dekalog podkreśla utrzymanie listy bezpłatnych leków dla pacjentów senioralnych 65+, dzieci do 18. roku życia oraz kobiet w ciąży, co zapewnia ciągłość terapii dla grup najbardziej narażonych.

Refundacja pomp insulinowych i systemów monitorowania glikemii

Osoby po 26. roku życia mogą liczyć na refundację osobistych pomp insulinowych, a także na refundację systemów CGM we wszystkich wskazaniach, co umożliwia lepsze wyrównanie glikemii i ograniczenie powikłań.

Leczenie zespołu stopy cukrzycowej

Do koszyka świadczeń gwarantowanych włączono leczenie zespołu stopy cukrzycowej w modelu szamotulskim, co ma zmniejszyć ryzyko hospitalizacji i powikłań wśród pacjentów z cukrzycą.

Równa diagnostyka chorób współistniejących

Eksperci postulują równy dostęp do badań diagnostycznych w POZ i AOS, w tym włączenie badania UACR (wskaźnik albumina/kreatynina w moczu) do diagnostycznego budżetu POZ, aby ograniczyć nierówności w opiece diabetologicznej.

Badania przesiewowe cukrzycy typu 1

Dekalog zaleca włączenie badań przesiewowych cukrzycy typu 1 do bilansu 6-latka, co umożliwia wczesną diagnostykę i wdrożenie działań prewencyjnych u dzieci i młodzieży. Prof. Małgorzata Myśliwiec podkreśla, że to naturalne uzupełnienie istniejących badań profilaktycznych, np. w kierunku hipercholesterolemii.

Edukacja pacjentów z cukrzycą

Eksperci zwracają uwagę na potrzebę wzmocnienia edukacji pacjentów na każdym etapie opieki, aby poprawić samokontrolę i współpracę z zespołem medycznym.

Racjonalne zarządzanie wpływami z podatku cukrowego

Dekalog rekomenduje efektywne wykorzystanie środków z podatku cukrowego na działania profilaktyczne, diagnostyczne i terapeutyczne. Prof. Leszek Czupryniak proponuje powołanie Rady ds. wydatkowania środków z udziałem ekspertów klinicznych, lekarzy, pielęgniarek oraz przedstawicieli organizacji pacjenckich.

Spójna i długofalowa odpowiedź systemowa

Eksperci podkreślają potrzebę konsekwentnej realizacji działań profilaktycznych, edukacyjnych i terapeutycznych, co pozwoli ograniczyć koszty powikłań i hospitalizacji oraz poprawi jakość życia pacjentów.

Dokument opracowali:

• prof. Irina Kowalska

• prof. Dorota Zozulińska-Ziółkiewicz

• prof. Małgorzata Myśliwiec

• prof. Leszek Czupryniak

• prof. Krzysztof Strojek

• prof. Marcin Czech

• Monikę Kaczmarek, Prezes Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków